Samenvatting basisboek bouwkunde
, Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 .................................................................................................................................. 4
1.1 inleiding .............................................................................................................................. 4
1.2 Wet ruimtelijke ordering (WRO) ........................................................................................... 4
1.3 Wet algemene bepaling omgevingsrecht ............................................................................... 5
1.4 Woningwet.......................................................................................................................... 5
1.5 Bouwbesluit ........................................................................................................................ 6
1.6 Bouwverordening ................................................................................................................ 7
1.7 Berekeningen en onderzoeken bij aanvraag omgevingsvergunning ......................................... 8
1.8 Overige wetten.................................................................................................................... 9
2 Milieu en duurzaamheid ............................................................................................................10
2.1 Inleiding .............................................................................................................................10
2.2 Wet- en regelgeving op milieugebied ...................................................................................10
2.3 milieubeleid........................................................................................................................11
2.4 duurzaam bouwen..............................................................................................................11
2.5 Industrieel, flexibel en demontabel bouwen (IFD-Bouwen)....................................................11
2.6 Asbest................................................................................................................................12
2.7 Energieprestaties van de 20e eeuw ......................................................................................12
2.8 Energiebesparing en duurzame energie................................................................................13
2.9 Keurmerken, markeringen en certificaten ............................................................................13
4. Tekeningen en Bestek ...............................................................................................................14
4.1 tekeningen .........................................................................................................................14
4.2 Normalisatie tekeningen .....................................................................................................14
4.3 LACS-Methode en NL-SFB-codering......................................................................................14
4.4 Bestek en voorwaarden.......................................................................................................15
5 Prijsvorming .........................................................................................................................16
5.1 Aanbestedingswet 2012 ......................................................................................................16
5.2 Aanbesteden volgens de ARW 2005 en 2012 ........................................................................16
5.3 Inhoud van ARW 2012.........................................................................................................16
5.4 Aanbestedingen volgens UAR-EG 1991 en UAR 2001.............................................................17
5.5 Bouwkosten .......................................................................................................................17
5.6 Prijswijziging.......................................................................................................................17
Basisboek bouwkunde 1
,6 De organisatie van het bouwproces .......................................................................................18
6.1 Bouwproces .......................................................................................................................18
6.2 Bouwgrond en inrichting bouwterrein..................................................................................19
6.3 Volgorde van uitvoering ......................................................................................................19
6.4 Opnemen van werk en betalingen .......................................................................................19
6.5 Opleveringsprocedure.........................................................................................................19
6.6 Eerste weken na de oplevering ............................................................................................19
6.7 SWK garantie- en waarborgregeling .....................................................................................19
7 Bouw- en woonvormen.........................................................................................................20
7.1 bouwvormen......................................................................................................................20
7.2 woonvormen......................................................................................................................20
8 Constructieve opbouw en bouwmethode ...................................................................................21
8.1 Grondwerk .........................................................................................................................21
8.2 Fundering...........................................................................................................................21
8.3 Draagconstructie ................................................................................................................21
8.4 Gevels ................................................................................................................................21
8.9 Bouwmethode en constructie..............................................................................................21
12 Gebakken en niet-gebakken stenen en constructies ..................................................................22
12.2 Gebakken stenen ..............................................................................................................22
12.3 Niet-gebakken stenen .......................................................................................................22
12.4 Metselwerk ......................................................................................................................22
12.5 Eigenschappen metselwerk ...............................................................................................23
12.6 Muren ..............................................................................................................................23
12.7 + 12.8 + 12.9 .....................................................................................................................23
12.10 Rook- en ventilatie kanalen..............................................................................................23
12.11 Voegwerk .......................................................................................................................23
13 Beton......................................................................................................................................24
13.2 Betonspecie......................................................................................................................24
13.3 Betonsoorten en grondstoffen ...........................................................................................24
13.4 Eisen en specificaties beton ...............................................................................................24
13.5 Gewapend beton ..............................................................................................................25
13.6 Betonstaal ........................................................................................................................25
13.7 Wapening.........................................................................................................................25
13.9 Beton storten en verwerken ..............................................................................................25
Basisboek bouwkunde 2
, 13.10 Betonschade ...................................................................................................................25
14 Prefab-Betonproducten ...........................................................................................................26
14.2 Prefab bouwonderdelen ....................................................................................................26
15 Staal .......................................................................................................................................26
15.1 Constructiestaal ................................................................................................................26
15.2 Verbindingen in staal.........................................................................................................26
15.3 Brandwerende bescherming staalconstructies ....................................................................26
15.4 Beschermen van staal........................................................................................................26
16 Hout .......................................................................................................................................27
16.1 Opbouw boom..................................................................................................................27
16.2 Eigenschappen hout..........................................................................................................27
16.3 Eisen aan hout ..................................................................................................................27
16.5 Plantaardige en dierlijke aantasting....................................................................................27
16.6 Beschermen en verduurzamen van hout ............................................................................27
16.7 Modificeren van hout........................................................................................................28
17 Houtverbindingen....................................................................................................................28
Basisboek bouwkunde 3
, Hoofdstuk 1
1.1 inleiding
1901 Woningwet vanwege de slechte leefomstandigheden, stelde kwaliteitseisen aan de bouw en
bood financiering aan gemeenten en woningcorporaties.
1.2 Wet ruimtelijke ordering (WRO)
WRO verdeeld de bestemming van de beschikbare grond.
Dit is een raamwet, de details zijn uitgewerkt in algemene maatregelen van bestuur (AMvB’s)
Goedkeuringstraject hiervan is korter dan een raamwet.
Gemeentelijke structuurvisie geeft richting aan de gewenste ruimtelijke inrichting van een gebied.
Wet voorkeursrecht gemeenten (wvg) geeft gemeenten provincies en rijk voorrang bij het aankopen
van grond.
Besluit ruimtelijke ordering (Bro) is een verdere uitwerking van het wro, bevat bepalingen over
bestemmingsplannen.
Bestemmingsplan: wordt de functie van de grond door de gemeente aangegeven.
Structuurvisie infrastructuur en ruimte (svir): schetst de overheid hoe Nederland er in 2040 uit moet
zien.
Nota ruimte: visie ruimtelijke ontwikkeling 2020 – 2030 vastgelegd, 4 punten:
-Veiligheid
-Behouden landschappen/bos
-oplossen knelpunten
-Bevorderen leefbaarheid en economie
Nota grondbeleid
-Rechtvaardige over exploitanten, eigenaren en gebruikers
-Verhogen zeggenschap burger en verhogen kwaliteit
-Bevorderen maatschappelijk ruimtegebruik.
Nota wonen
-Vergroten kwaliteit wonen in steden
-Creëren van maatwerk voor mensen die zorg nodig hebben.
-Groene woonwensen bevorderen
-Meer zeggenschap burgers over hun woonomgeving
-Kansen scheppen voor mensen in kwetsbare posities
Basisboek bouwkunde 4
,1.3 Wet algemene bepaling omgevingsrecht
Omgevingsrecht: wet en regelgeving mbt natuur, milieu, water en bouw en ruimtelijke ordering.
Provincies dienen zicht te houden aan de Wro en Bro.
Wabo: 1 vergunning, 1 loket, administratie besparing.
Wabo vervangt onder anderen:
-Aanlegvergunning
-Alarminstallatievergunning
-Bestemmingsplan ontheffing
-Bouwvergunning
-Flora- Faunawet ontheffing
-Kapvergunning
-Milieuvergunning
-Monumenten vergunning
-Natuurbescherming wetvergunning
-Projectbesluit
-Reclame vergunning
-Sloopvergunning
Reguliere procedure: niet ingrijpend, bijv. in overeenstemming met het bestemmingsplan.
8 weken + 6 verlenging
Uitgebreide procedure: risico’s zoals: rijksmonumenten, tijdelijke ontheffing, milieu vergunning.
26 weken + 8 verlening
Deel omgevingsvergunning
Als de onderdelen fysiek gescheiden zijn kan het in delen worden aangevraagd.
Zoals: slopen, kappen en bouwen.
Gefaseerd omgevingsvergunning
In fases aanvragen ivm toetsing of de locatie mogelijk is.
1.4 Woningwet
Geregeld onderwerpen:
-Uitgangspunt: bouwen of slopen mag geen gevaar opleveren aan gezondheid of veiligheid.
-Verrichten onderzoek naar verontreiniging bodem
-Mogelijkheden tot het verplichten bestaande bouw.
-Aansluitvoorwaarden door nutsbedrijven.
-Eisen voor bouwbesluit en gemeentelijke bouwverordening.
Overheid wil bouwen op 3 manieren vereenvoudigen:
-Verminderen en vereenvoudigen bestaande regels.
-Aanpassen verantwoordelijkheid tussen overheid en bedrijven.
-Benadrukken verantwoordelijkheid naleven bouwvoorschriften.
Basisboek bouwkunde 5
, 1.5 Bouwbesluit
Bouwbesluit 2012 is een Amvb waar verschillende regelingen zijn samengevoegd.
Er is nu 1 set technische voorschriften voor verbouwen, slopen en bouwen.
Eisen die worden gesteld zijn afhankelijk van de gebruiksfunctie.
De voorschriften uit de gemeentelijke bouwverordening zijn opgenomen.
In de Model bouw verordening (MBV) staan nu alleen nog voorschriften over stedenbouwkunde en
verontreinigde grond.
Specifieke wijzigingen doorgevoerd in het bouwbesluit:
1. Aanscherping RC waarde.
2. Voorschriften voor de buitenberging en buitenruimten.
3. Voorschriften voor duurzaam bouwen
4. Voorschriften voor veilig gebouwen onderhoud.
5. Voorschriften voor bouwen in risicozones en plasbrandaandachts gebieden.
Om te voldoen aan het bouwbesluit kan men gebruik maken van: NEN-normen, erkende
kwaliteitsverklaringen en gelijkwaardige oplossingen.
De gemeente moet worden overtuigd dat dit voldoet.
Bij vernieuwing gelden de eisen ook voor verbouw.
Bij een aanpassing of uitbreiding wordt vaak naar het van rechtens verkregen niveau verwezen.
Voorschriften uit het bouwbesluit met betrekking op slopen:
-Het melden van het voornemen tot slopen.
-De aanwezigheid van het bescheiden die van belang zijn voor slopen.
-Melding van start en eind datum.
Een sloopmelding is niet nodig voor:
-Slopen van een seizoensgebonden bouwwerk
-Als er een dwangsom aan de orde is
Een sloopmelding is wel nodig voor:
-Meer dan 10m3 afval
-Asbest verwijdering
Sloopvergunning is verplicht als:
-Een bouwwerk in een beschermd stadsgezicht.
-Een beschermd monument.
-Een bouwwerk waar in een verordening een vergunningsplicht is opgenomen.
-Een bouwwerk waarvoor in het bestemmingsplan een vergunningsplicht is opgenomen.
Veiligheid en gezondheidsplan is voor de veiligheid van de werknemers.
Sloopveiligheidsplan is voor de veiligheid van de omgeving.
Basisboek bouwkunde 6
, Inhoudsopgave
Hoofdstuk 1 .................................................................................................................................. 4
1.1 inleiding .............................................................................................................................. 4
1.2 Wet ruimtelijke ordering (WRO) ........................................................................................... 4
1.3 Wet algemene bepaling omgevingsrecht ............................................................................... 5
1.4 Woningwet.......................................................................................................................... 5
1.5 Bouwbesluit ........................................................................................................................ 6
1.6 Bouwverordening ................................................................................................................ 7
1.7 Berekeningen en onderzoeken bij aanvraag omgevingsvergunning ......................................... 8
1.8 Overige wetten.................................................................................................................... 9
2 Milieu en duurzaamheid ............................................................................................................10
2.1 Inleiding .............................................................................................................................10
2.2 Wet- en regelgeving op milieugebied ...................................................................................10
2.3 milieubeleid........................................................................................................................11
2.4 duurzaam bouwen..............................................................................................................11
2.5 Industrieel, flexibel en demontabel bouwen (IFD-Bouwen)....................................................11
2.6 Asbest................................................................................................................................12
2.7 Energieprestaties van de 20e eeuw ......................................................................................12
2.8 Energiebesparing en duurzame energie................................................................................13
2.9 Keurmerken, markeringen en certificaten ............................................................................13
4. Tekeningen en Bestek ...............................................................................................................14
4.1 tekeningen .........................................................................................................................14
4.2 Normalisatie tekeningen .....................................................................................................14
4.3 LACS-Methode en NL-SFB-codering......................................................................................14
4.4 Bestek en voorwaarden.......................................................................................................15
5 Prijsvorming .........................................................................................................................16
5.1 Aanbestedingswet 2012 ......................................................................................................16
5.2 Aanbesteden volgens de ARW 2005 en 2012 ........................................................................16
5.3 Inhoud van ARW 2012.........................................................................................................16
5.4 Aanbestedingen volgens UAR-EG 1991 en UAR 2001.............................................................17
5.5 Bouwkosten .......................................................................................................................17
5.6 Prijswijziging.......................................................................................................................17
Basisboek bouwkunde 1
,6 De organisatie van het bouwproces .......................................................................................18
6.1 Bouwproces .......................................................................................................................18
6.2 Bouwgrond en inrichting bouwterrein..................................................................................19
6.3 Volgorde van uitvoering ......................................................................................................19
6.4 Opnemen van werk en betalingen .......................................................................................19
6.5 Opleveringsprocedure.........................................................................................................19
6.6 Eerste weken na de oplevering ............................................................................................19
6.7 SWK garantie- en waarborgregeling .....................................................................................19
7 Bouw- en woonvormen.........................................................................................................20
7.1 bouwvormen......................................................................................................................20
7.2 woonvormen......................................................................................................................20
8 Constructieve opbouw en bouwmethode ...................................................................................21
8.1 Grondwerk .........................................................................................................................21
8.2 Fundering...........................................................................................................................21
8.3 Draagconstructie ................................................................................................................21
8.4 Gevels ................................................................................................................................21
8.9 Bouwmethode en constructie..............................................................................................21
12 Gebakken en niet-gebakken stenen en constructies ..................................................................22
12.2 Gebakken stenen ..............................................................................................................22
12.3 Niet-gebakken stenen .......................................................................................................22
12.4 Metselwerk ......................................................................................................................22
12.5 Eigenschappen metselwerk ...............................................................................................23
12.6 Muren ..............................................................................................................................23
12.7 + 12.8 + 12.9 .....................................................................................................................23
12.10 Rook- en ventilatie kanalen..............................................................................................23
12.11 Voegwerk .......................................................................................................................23
13 Beton......................................................................................................................................24
13.2 Betonspecie......................................................................................................................24
13.3 Betonsoorten en grondstoffen ...........................................................................................24
13.4 Eisen en specificaties beton ...............................................................................................24
13.5 Gewapend beton ..............................................................................................................25
13.6 Betonstaal ........................................................................................................................25
13.7 Wapening.........................................................................................................................25
13.9 Beton storten en verwerken ..............................................................................................25
Basisboek bouwkunde 2
, 13.10 Betonschade ...................................................................................................................25
14 Prefab-Betonproducten ...........................................................................................................26
14.2 Prefab bouwonderdelen ....................................................................................................26
15 Staal .......................................................................................................................................26
15.1 Constructiestaal ................................................................................................................26
15.2 Verbindingen in staal.........................................................................................................26
15.3 Brandwerende bescherming staalconstructies ....................................................................26
15.4 Beschermen van staal........................................................................................................26
16 Hout .......................................................................................................................................27
16.1 Opbouw boom..................................................................................................................27
16.2 Eigenschappen hout..........................................................................................................27
16.3 Eisen aan hout ..................................................................................................................27
16.5 Plantaardige en dierlijke aantasting....................................................................................27
16.6 Beschermen en verduurzamen van hout ............................................................................27
16.7 Modificeren van hout........................................................................................................28
17 Houtverbindingen....................................................................................................................28
Basisboek bouwkunde 3
, Hoofdstuk 1
1.1 inleiding
1901 Woningwet vanwege de slechte leefomstandigheden, stelde kwaliteitseisen aan de bouw en
bood financiering aan gemeenten en woningcorporaties.
1.2 Wet ruimtelijke ordering (WRO)
WRO verdeeld de bestemming van de beschikbare grond.
Dit is een raamwet, de details zijn uitgewerkt in algemene maatregelen van bestuur (AMvB’s)
Goedkeuringstraject hiervan is korter dan een raamwet.
Gemeentelijke structuurvisie geeft richting aan de gewenste ruimtelijke inrichting van een gebied.
Wet voorkeursrecht gemeenten (wvg) geeft gemeenten provincies en rijk voorrang bij het aankopen
van grond.
Besluit ruimtelijke ordering (Bro) is een verdere uitwerking van het wro, bevat bepalingen over
bestemmingsplannen.
Bestemmingsplan: wordt de functie van de grond door de gemeente aangegeven.
Structuurvisie infrastructuur en ruimte (svir): schetst de overheid hoe Nederland er in 2040 uit moet
zien.
Nota ruimte: visie ruimtelijke ontwikkeling 2020 – 2030 vastgelegd, 4 punten:
-Veiligheid
-Behouden landschappen/bos
-oplossen knelpunten
-Bevorderen leefbaarheid en economie
Nota grondbeleid
-Rechtvaardige over exploitanten, eigenaren en gebruikers
-Verhogen zeggenschap burger en verhogen kwaliteit
-Bevorderen maatschappelijk ruimtegebruik.
Nota wonen
-Vergroten kwaliteit wonen in steden
-Creëren van maatwerk voor mensen die zorg nodig hebben.
-Groene woonwensen bevorderen
-Meer zeggenschap burgers over hun woonomgeving
-Kansen scheppen voor mensen in kwetsbare posities
Basisboek bouwkunde 4
,1.3 Wet algemene bepaling omgevingsrecht
Omgevingsrecht: wet en regelgeving mbt natuur, milieu, water en bouw en ruimtelijke ordering.
Provincies dienen zicht te houden aan de Wro en Bro.
Wabo: 1 vergunning, 1 loket, administratie besparing.
Wabo vervangt onder anderen:
-Aanlegvergunning
-Alarminstallatievergunning
-Bestemmingsplan ontheffing
-Bouwvergunning
-Flora- Faunawet ontheffing
-Kapvergunning
-Milieuvergunning
-Monumenten vergunning
-Natuurbescherming wetvergunning
-Projectbesluit
-Reclame vergunning
-Sloopvergunning
Reguliere procedure: niet ingrijpend, bijv. in overeenstemming met het bestemmingsplan.
8 weken + 6 verlenging
Uitgebreide procedure: risico’s zoals: rijksmonumenten, tijdelijke ontheffing, milieu vergunning.
26 weken + 8 verlening
Deel omgevingsvergunning
Als de onderdelen fysiek gescheiden zijn kan het in delen worden aangevraagd.
Zoals: slopen, kappen en bouwen.
Gefaseerd omgevingsvergunning
In fases aanvragen ivm toetsing of de locatie mogelijk is.
1.4 Woningwet
Geregeld onderwerpen:
-Uitgangspunt: bouwen of slopen mag geen gevaar opleveren aan gezondheid of veiligheid.
-Verrichten onderzoek naar verontreiniging bodem
-Mogelijkheden tot het verplichten bestaande bouw.
-Aansluitvoorwaarden door nutsbedrijven.
-Eisen voor bouwbesluit en gemeentelijke bouwverordening.
Overheid wil bouwen op 3 manieren vereenvoudigen:
-Verminderen en vereenvoudigen bestaande regels.
-Aanpassen verantwoordelijkheid tussen overheid en bedrijven.
-Benadrukken verantwoordelijkheid naleven bouwvoorschriften.
Basisboek bouwkunde 5
, 1.5 Bouwbesluit
Bouwbesluit 2012 is een Amvb waar verschillende regelingen zijn samengevoegd.
Er is nu 1 set technische voorschriften voor verbouwen, slopen en bouwen.
Eisen die worden gesteld zijn afhankelijk van de gebruiksfunctie.
De voorschriften uit de gemeentelijke bouwverordening zijn opgenomen.
In de Model bouw verordening (MBV) staan nu alleen nog voorschriften over stedenbouwkunde en
verontreinigde grond.
Specifieke wijzigingen doorgevoerd in het bouwbesluit:
1. Aanscherping RC waarde.
2. Voorschriften voor de buitenberging en buitenruimten.
3. Voorschriften voor duurzaam bouwen
4. Voorschriften voor veilig gebouwen onderhoud.
5. Voorschriften voor bouwen in risicozones en plasbrandaandachts gebieden.
Om te voldoen aan het bouwbesluit kan men gebruik maken van: NEN-normen, erkende
kwaliteitsverklaringen en gelijkwaardige oplossingen.
De gemeente moet worden overtuigd dat dit voldoet.
Bij vernieuwing gelden de eisen ook voor verbouw.
Bij een aanpassing of uitbreiding wordt vaak naar het van rechtens verkregen niveau verwezen.
Voorschriften uit het bouwbesluit met betrekking op slopen:
-Het melden van het voornemen tot slopen.
-De aanwezigheid van het bescheiden die van belang zijn voor slopen.
-Melding van start en eind datum.
Een sloopmelding is niet nodig voor:
-Slopen van een seizoensgebonden bouwwerk
-Als er een dwangsom aan de orde is
Een sloopmelding is wel nodig voor:
-Meer dan 10m3 afval
-Asbest verwijdering
Sloopvergunning is verplicht als:
-Een bouwwerk in een beschermd stadsgezicht.
-Een beschermd monument.
-Een bouwwerk waar in een verordening een vergunningsplicht is opgenomen.
-Een bouwwerk waarvoor in het bestemmingsplan een vergunningsplicht is opgenomen.
Veiligheid en gezondheidsplan is voor de veiligheid van de werknemers.
Sloopveiligheidsplan is voor de veiligheid van de omgeving.
Basisboek bouwkunde 6
