Kaders
Inhoudsopgave
Kaders........................................................................................................................................................... 1
1.1 Wat is recht en wat is het doel van het recht?...............................................................................................1
1.2 Rechtsbronnen................................................................................................................................................1
1.2.1 Wet.........................................................................................................................................................2
1.2.2 Jurisprudentie.........................................................................................................................................2
1.2.3 Gewoonte...............................................................................................................................................2
1.2.4 Internationaal verdrag............................................................................................................................2
1.3 Rechtsgebieden..............................................................................................................................................3
1.3.1 Het staatsrecht.......................................................................................................................................3
1.3.2 Het strafrecht..........................................................................................................................................5
1.3.3 Het bestuursrecht...................................................................................................................................5
1.3.4 Het burgerlijk recht.................................................................................................................................5
1.3.5 Internationaal recht................................................................................................................................5
1.4 Andere indelingen..........................................................................................................................................6
1.4.1 Indeling naar onderwerp........................................................................................................................6
1.4.2 Materieel en formeel recht....................................................................................................................6
1.5 Verdeling van de overheidsmacht..................................................................................................................6
1.5.1 Wetgevende macht en bestuur..............................................................................................................7
1.5.2 Rechtspraak............................................................................................................................................8
1.1 Wat is recht en wat is het doel van het recht?
Recht is een verzamelnaam voor alle overheidsregels die in onze samenleving gelden.
Doel van het recht:
1. Ordent het recht het menselijk gedrag door het stellen van regels.
2. Ervoor zorgen dat er bij conflicten een rechtvaardige oplossing komt.
Wettelijke regel vb: mishandeling wordt gestraft met een gevangenisstraf van ten hoogste
drie jaren of geldboete van de 4e categorie
Regel die niet door de overheid is gemaakt vb: in het verzorgingstehuis zijn huisdieren niet
toegestaan
1.2 Rechtsbronnen
Het zijn er 4 namelijk:
- De wet
- Jurisprudentie
- Gewoonte
- Het internationaal verdrag.
1
, 1.2.1 Wet
Wetten bevatten rechtsregels die zijn vastgesteld door de overheid. De regels vind je in het
burgerlijk wetboek, het wetboek van strafrecht, de wet arbeid en zorg en de
werkloosheidwet.
1.2.2 Jurisprudentie
Jurisprudentie zijn uitspraken van rechters. Wanneer een wet niet duidelijk is of soms
ontbreekt er zelfs in het geheel een wettelijke regel. In dat soort gevallen legt de rechter de
onduidelijke regel uit en maakt hij een nieuwe regel of formuleert hij, als er helemaal geen
regel is, zelfstandig een nieuwe regel. Wanneer andere rechters deze regel in latere
geschillen ook gaan toepassen is er sprake van jurisprudentie en deze regel heeft dan ook
dezelfde rechtskracht als het wettelijke recht.
ECLI CODE
European Case Law Identifier
Opgebouwd uit:
- De landcode
- De gerechtscode
- Het uitspraakjaar
- Een volgnummer
Landcode bestaat uit
- NL (bijv.)
- Afkorting rechtelijk college bijv. HR voor hoge raad, RBROT voor rechtbank
Rotterdam
- Jaar uitspraak
- Nummer van de uitspraak
1.2.3 Gewoonte
Staan nergens in de wet, maar worden toch als bindende regels beschouwd. Het moet bij
een gewoonte wel om een vaststaand en door iedereen erkent gebruik gaan. Het is een
belangrijke rechtsbron in het staatsrecht.
Bijvoorbeeld handjeklap op de veemarkt. Een koop op de veemarkt is pas gesloten als de
koper en verkopen elkaar driemaal in de handen hebben geslagen
Niet toegestaan in strafrecht.!
1.2.4 Internationaal verdrag
Verdragen zijn afspraken tussen twee of meer staten die op schrift zijn gesteld en gelden bij
de staten die partij zijn bij het verdrag.
Verdragen waar NL bij aangesloten is:
- Verdrag over de Europese unie
- Internationaal verdrag inzake de rechten van het kind
2
Inhoudsopgave
Kaders........................................................................................................................................................... 1
1.1 Wat is recht en wat is het doel van het recht?...............................................................................................1
1.2 Rechtsbronnen................................................................................................................................................1
1.2.1 Wet.........................................................................................................................................................2
1.2.2 Jurisprudentie.........................................................................................................................................2
1.2.3 Gewoonte...............................................................................................................................................2
1.2.4 Internationaal verdrag............................................................................................................................2
1.3 Rechtsgebieden..............................................................................................................................................3
1.3.1 Het staatsrecht.......................................................................................................................................3
1.3.2 Het strafrecht..........................................................................................................................................5
1.3.3 Het bestuursrecht...................................................................................................................................5
1.3.4 Het burgerlijk recht.................................................................................................................................5
1.3.5 Internationaal recht................................................................................................................................5
1.4 Andere indelingen..........................................................................................................................................6
1.4.1 Indeling naar onderwerp........................................................................................................................6
1.4.2 Materieel en formeel recht....................................................................................................................6
1.5 Verdeling van de overheidsmacht..................................................................................................................6
1.5.1 Wetgevende macht en bestuur..............................................................................................................7
1.5.2 Rechtspraak............................................................................................................................................8
1.1 Wat is recht en wat is het doel van het recht?
Recht is een verzamelnaam voor alle overheidsregels die in onze samenleving gelden.
Doel van het recht:
1. Ordent het recht het menselijk gedrag door het stellen van regels.
2. Ervoor zorgen dat er bij conflicten een rechtvaardige oplossing komt.
Wettelijke regel vb: mishandeling wordt gestraft met een gevangenisstraf van ten hoogste
drie jaren of geldboete van de 4e categorie
Regel die niet door de overheid is gemaakt vb: in het verzorgingstehuis zijn huisdieren niet
toegestaan
1.2 Rechtsbronnen
Het zijn er 4 namelijk:
- De wet
- Jurisprudentie
- Gewoonte
- Het internationaal verdrag.
1
, 1.2.1 Wet
Wetten bevatten rechtsregels die zijn vastgesteld door de overheid. De regels vind je in het
burgerlijk wetboek, het wetboek van strafrecht, de wet arbeid en zorg en de
werkloosheidwet.
1.2.2 Jurisprudentie
Jurisprudentie zijn uitspraken van rechters. Wanneer een wet niet duidelijk is of soms
ontbreekt er zelfs in het geheel een wettelijke regel. In dat soort gevallen legt de rechter de
onduidelijke regel uit en maakt hij een nieuwe regel of formuleert hij, als er helemaal geen
regel is, zelfstandig een nieuwe regel. Wanneer andere rechters deze regel in latere
geschillen ook gaan toepassen is er sprake van jurisprudentie en deze regel heeft dan ook
dezelfde rechtskracht als het wettelijke recht.
ECLI CODE
European Case Law Identifier
Opgebouwd uit:
- De landcode
- De gerechtscode
- Het uitspraakjaar
- Een volgnummer
Landcode bestaat uit
- NL (bijv.)
- Afkorting rechtelijk college bijv. HR voor hoge raad, RBROT voor rechtbank
Rotterdam
- Jaar uitspraak
- Nummer van de uitspraak
1.2.3 Gewoonte
Staan nergens in de wet, maar worden toch als bindende regels beschouwd. Het moet bij
een gewoonte wel om een vaststaand en door iedereen erkent gebruik gaan. Het is een
belangrijke rechtsbron in het staatsrecht.
Bijvoorbeeld handjeklap op de veemarkt. Een koop op de veemarkt is pas gesloten als de
koper en verkopen elkaar driemaal in de handen hebben geslagen
Niet toegestaan in strafrecht.!
1.2.4 Internationaal verdrag
Verdragen zijn afspraken tussen twee of meer staten die op schrift zijn gesteld en gelden bij
de staten die partij zijn bij het verdrag.
Verdragen waar NL bij aangesloten is:
- Verdrag over de Europese unie
- Internationaal verdrag inzake de rechten van het kind
2
