Samenvatting
periode 1
Mens & Gedrag
,Inhoud
H1 De prenatale periode........................................................................................................................2
1.1 De lichamelijke ontwikkeling........................................................................................................2
1.3 Visies op het prenatale bewustzijn..............................................................................................2
1.4 De omgeving van het embryo en de foetus.................................................................................3
H2 De geboorte en de eerste zes maanden............................................................................................5
2.3 De ontwikkeling van het leren......................................................................................................5
2.5 Visie op de pasgeboren mens.......................................................................................................6
2.6 De hechting...................................................................................................................................6
H3 Van zes maanden tot twee jaar.........................................................................................................8
3.3 Het leren.......................................................................................................................................8
3.5 De sociale ontwikkeling en de persoonlijkheidsontwikkeling.......................................................8
H4 Van twee tot zes jaar.......................................................................................................................10
4.3 De cognitieve ontwikkeling.........................................................................................................10
4.5 De persoonlijkheidsontwikkeling................................................................................................11
4.6 De sociale ontwikkeling..............................................................................................................11
4.7 De morele ontwikkeling..............................................................................................................12
H5 Van zes jaar tot twaalf jaar..............................................................................................................13
5.4.1 karakteristieken van het denken..............................................................................................13
5.4.2 Motivatie en faalangst.............................................................................................................13
5.4.3 Leerproblemen........................................................................................................................14
5.6 De morele ontwikkeling..............................................................................................................15
5.7 De sociale ontwikkeling..............................................................................................................15
5.8 contact met de andere sekse......................................................................................................16
Voor deze samenvatting heb ik het boek Levensfasen van Maryke Tieleman gebruikt. Ik heb alle
hoofdstukken die je moet kennen voor het eerste tentamen van Mens & Gedrag samengevat, behalve
hoofdstuk 6.
1
, H1 De prenatale periode
1.1 De lichamelijke ontwikkeling
De (prenatale) ontwikkeling van de mens is afhankelijk van:
Groei toename van cellen en een toename van lengte en gewicht.
o De mate van groei is erfelijk bepaald.
o Factoren uit de omgeving (voeding) hebben een beperkte invloed op het groeiproces.
Rijping het in staat zijn om nieuwe functies te vervullen.
o Is een lichamelijk of fysiologisch proces.
o Wordt beïnvloed door erfelijke factoren (fysieke kenmerken van een persoon)
o En mogelijke psychische factoren
o Niet of nauwelijks beïnvloed door de omgeving
Leren negatieve gevolgen van indrinken en het gebruik van drugs
Het eerste trimester
Eerste 2 weken, germinale fase de celdeling van de zygote (bevruchte eicel) vindt plaats.
Volgende periode van 6 -10 weken het centrale zenuwstelsel, de ogen, het hart, de oren, de
tanden, het gehemelte en de externe genitaliën ontwikkelen zich.
De eerste 3 maanden zijn zeer bepalend voor de verdere ontwikkeling van de ongeboren mens.
Het tweede trimester
De foetus gaat bewegingen maken, zoals buigen, strekken, handen sluiten, kruip- en klimbewegingen.
De meeste reflexen ontwikkelen zich.
Aan het einde van de 5e maand neemt het bewegen wat af en dan worden meer ingewikkelde
functies zoals zintuigen ontwikkeld.
Het derde trimester
Snelle gewichtstoename van de foetus. Voorbereiding op de bevalling, door de houding van de
foetus; meestal met het hoofd naar beneden, in een vaste positie.
De laatste maanden voor de bevalling kan de foetus externe prikkels onderscheiden: harde muziek,
licht en donker, smaken.
1.3 Visies op het prenatale bewustzijn
In het Westen bestaan o.a. de volgende visies:
Leertheoretische of behavioristische visie
o Mens is een onbeschreven blad
o Wordt bepaald door leerervaringen
Biologische visie
o Interne of erfelijke factoren bepalen de mens
Omgevingspsychologische visie
o Mens wordt bepaald door wisselwerking tussen sociale en de ruimtelijke / materiële
omgeving
Cognivistische visie
o Informatieverwerking en zelfsturing zijn bepalend
o Bewustzijn vormen van geheugen
2
, Psychoanalytische visie
o Biologische aanleg en de opvoedingservaringen in eerste levensjaren bepalend voor
persoonlijkheid
Humanistische visie
o Individuele belevingen, ruimte voor noodzakelijke zelfontplooiing en eigen
verantwoordelijkheid
Bio-ecologische visie
o Invloeden van buiten
1.4 De omgeving van het embryo en de foetus
Teratogenenfactoren = middelen die van buiten komen en een schadelijke invloed hebben op de
prenatale ontwikkeling. Ze kunnen leiden tot vertraagde groei, gedrags- en functiestoornissen of tot
de dood.
Alcohol- en/of drugsgebruik
Medicijngebruik
Ondervoeding
Chemicaliën en stralingsgevaar
Ongelukken
Infecties
Psychische ziekten
Zware stress
De leeftijd van de aanstaande moeder
De leeftijd van de aanstaande vader
Een te kleine moederkoek of placenta
Alcohol- en/of drugsgebruik
Zelfs matig roken en drinken kan een negatief effect hebben; lager geboortegewicht, minder alert
reageren na de geboorte.
Foetaal alcoholsyndroom (FAS) is het rechtstreekse gevolg van het drinken van alcohol tijdens de
zwangerschap.
Alcoholverslaving van de moeder ogen die wijd uiteen staan, geestelijke groeiachterstand en te
kleine hersenen of microsefalie.
Als moeder te veel rookt, kan de foetus stoppen met ademen zuurstofgebrek kan een oorzaak zijn
van wiegendood of sudden infant death (SID).
Een drugsverslaafde moeder geeft de drugs door aan het kind, de baby wordt dan met
onthoudingsverschijnselen (lichamelijke en geestelijke klachten, baby wordt verslaafd geboren)
geboren.
Medicijngebruik
Langdurig gebruik van medicijnen kan leiden tot ernstige lichamelijke afwijkingen van het embryo.
Softenon werd voorgeschreven aan zwangere vrouwen tegen slapeloosheid en
ochtendmisselijkheid. Misvormingen in de ontwikkeling van de baby; ontbrekende of
onderontwikkelde ledematen en organen.
3
periode 1
Mens & Gedrag
,Inhoud
H1 De prenatale periode........................................................................................................................2
1.1 De lichamelijke ontwikkeling........................................................................................................2
1.3 Visies op het prenatale bewustzijn..............................................................................................2
1.4 De omgeving van het embryo en de foetus.................................................................................3
H2 De geboorte en de eerste zes maanden............................................................................................5
2.3 De ontwikkeling van het leren......................................................................................................5
2.5 Visie op de pasgeboren mens.......................................................................................................6
2.6 De hechting...................................................................................................................................6
H3 Van zes maanden tot twee jaar.........................................................................................................8
3.3 Het leren.......................................................................................................................................8
3.5 De sociale ontwikkeling en de persoonlijkheidsontwikkeling.......................................................8
H4 Van twee tot zes jaar.......................................................................................................................10
4.3 De cognitieve ontwikkeling.........................................................................................................10
4.5 De persoonlijkheidsontwikkeling................................................................................................11
4.6 De sociale ontwikkeling..............................................................................................................11
4.7 De morele ontwikkeling..............................................................................................................12
H5 Van zes jaar tot twaalf jaar..............................................................................................................13
5.4.1 karakteristieken van het denken..............................................................................................13
5.4.2 Motivatie en faalangst.............................................................................................................13
5.4.3 Leerproblemen........................................................................................................................14
5.6 De morele ontwikkeling..............................................................................................................15
5.7 De sociale ontwikkeling..............................................................................................................15
5.8 contact met de andere sekse......................................................................................................16
Voor deze samenvatting heb ik het boek Levensfasen van Maryke Tieleman gebruikt. Ik heb alle
hoofdstukken die je moet kennen voor het eerste tentamen van Mens & Gedrag samengevat, behalve
hoofdstuk 6.
1
, H1 De prenatale periode
1.1 De lichamelijke ontwikkeling
De (prenatale) ontwikkeling van de mens is afhankelijk van:
Groei toename van cellen en een toename van lengte en gewicht.
o De mate van groei is erfelijk bepaald.
o Factoren uit de omgeving (voeding) hebben een beperkte invloed op het groeiproces.
Rijping het in staat zijn om nieuwe functies te vervullen.
o Is een lichamelijk of fysiologisch proces.
o Wordt beïnvloed door erfelijke factoren (fysieke kenmerken van een persoon)
o En mogelijke psychische factoren
o Niet of nauwelijks beïnvloed door de omgeving
Leren negatieve gevolgen van indrinken en het gebruik van drugs
Het eerste trimester
Eerste 2 weken, germinale fase de celdeling van de zygote (bevruchte eicel) vindt plaats.
Volgende periode van 6 -10 weken het centrale zenuwstelsel, de ogen, het hart, de oren, de
tanden, het gehemelte en de externe genitaliën ontwikkelen zich.
De eerste 3 maanden zijn zeer bepalend voor de verdere ontwikkeling van de ongeboren mens.
Het tweede trimester
De foetus gaat bewegingen maken, zoals buigen, strekken, handen sluiten, kruip- en klimbewegingen.
De meeste reflexen ontwikkelen zich.
Aan het einde van de 5e maand neemt het bewegen wat af en dan worden meer ingewikkelde
functies zoals zintuigen ontwikkeld.
Het derde trimester
Snelle gewichtstoename van de foetus. Voorbereiding op de bevalling, door de houding van de
foetus; meestal met het hoofd naar beneden, in een vaste positie.
De laatste maanden voor de bevalling kan de foetus externe prikkels onderscheiden: harde muziek,
licht en donker, smaken.
1.3 Visies op het prenatale bewustzijn
In het Westen bestaan o.a. de volgende visies:
Leertheoretische of behavioristische visie
o Mens is een onbeschreven blad
o Wordt bepaald door leerervaringen
Biologische visie
o Interne of erfelijke factoren bepalen de mens
Omgevingspsychologische visie
o Mens wordt bepaald door wisselwerking tussen sociale en de ruimtelijke / materiële
omgeving
Cognivistische visie
o Informatieverwerking en zelfsturing zijn bepalend
o Bewustzijn vormen van geheugen
2
, Psychoanalytische visie
o Biologische aanleg en de opvoedingservaringen in eerste levensjaren bepalend voor
persoonlijkheid
Humanistische visie
o Individuele belevingen, ruimte voor noodzakelijke zelfontplooiing en eigen
verantwoordelijkheid
Bio-ecologische visie
o Invloeden van buiten
1.4 De omgeving van het embryo en de foetus
Teratogenenfactoren = middelen die van buiten komen en een schadelijke invloed hebben op de
prenatale ontwikkeling. Ze kunnen leiden tot vertraagde groei, gedrags- en functiestoornissen of tot
de dood.
Alcohol- en/of drugsgebruik
Medicijngebruik
Ondervoeding
Chemicaliën en stralingsgevaar
Ongelukken
Infecties
Psychische ziekten
Zware stress
De leeftijd van de aanstaande moeder
De leeftijd van de aanstaande vader
Een te kleine moederkoek of placenta
Alcohol- en/of drugsgebruik
Zelfs matig roken en drinken kan een negatief effect hebben; lager geboortegewicht, minder alert
reageren na de geboorte.
Foetaal alcoholsyndroom (FAS) is het rechtstreekse gevolg van het drinken van alcohol tijdens de
zwangerschap.
Alcoholverslaving van de moeder ogen die wijd uiteen staan, geestelijke groeiachterstand en te
kleine hersenen of microsefalie.
Als moeder te veel rookt, kan de foetus stoppen met ademen zuurstofgebrek kan een oorzaak zijn
van wiegendood of sudden infant death (SID).
Een drugsverslaafde moeder geeft de drugs door aan het kind, de baby wordt dan met
onthoudingsverschijnselen (lichamelijke en geestelijke klachten, baby wordt verslaafd geboren)
geboren.
Medicijngebruik
Langdurig gebruik van medicijnen kan leiden tot ernstige lichamelijke afwijkingen van het embryo.
Softenon werd voorgeschreven aan zwangere vrouwen tegen slapeloosheid en
ochtendmisselijkheid. Misvormingen in de ontwikkeling van de baby; ontbrekende of
onderontwikkelde ledematen en organen.
3
