Economische theorieën
Rationele keuze:
Beslissing wordt genomen met een kosten-baten afweging. Het alternatief met de grootste netto
opbrengst wordt gekozen. Maar nadelen: er is niet altijd volledige informatie en iedereen maakt
andere afwegingen. Gaat uit van een vrije wil (neoclassicisme).
Gary Becker (1930-2014):
Paste deze kosten-baten afweging (micro-economische theorieën) toe op allerlei zaken. Theorie is
ook toepasbaar op slachtoffers. Die maken ook een kosten-baten afweging. Rechterlijk system wegen
ook kosten en baten af (neoclassicisme).
Routine Activiteiten:
Cohen & Felson
De RA-theorie geeft aan dat drie factoren criminaliteit bevorderen:
motivated offenders
opportunities
capable guardians
Sociologische theorieën
Sociale controle:
Gaat er vanuit dat individueel gedrag (mede) afhankelijk is van de mate en soort van iemands sociale
bindingen
Sociale binding:
Hirshi
We moeten niet verklaren waarom personen zich delinquent gedragen, maar waarom personen zich
aan de regels houden
Veronderstelde remmen op crimineel gedrag:
Attachment: gehechtheid
Commitment: betrokkenheid
Involvement: gebondenheid
Beliefs: overtuigingen, normen en waarden
Als remmen niet werken , dan voelen mensen zich vrij crimineel gedrag te plegen
(Hirshi ook zelfcontroletheorie (psychologiesch) later in zijn leven)
Labeling / stigmatisering:
Lemert
Theorieën verklaren niet waarom mensen crimineel gedrag vertonen, maar zeggen:
'Hoe de samenleving om gaat met het crimineel gedrag zorgt voor nog meer afwijkend gedrag zowel
van de crimineel als de rest van de samenleving.'
Algemeen idee:
1. Wie niet aan de regels voldoet wordt beschuldigd van deviant gedrag (primaire deviantie)
2. Mensen die deviant gedrag vertonen krijgen van een sociale groep een stempel
(stigma/label) opgerukt
3. Persoon die gestigmatiseerd is, wordt vervreemd van zijn eigen groep:
a. Groepsleden gaan die persoon anders behandelen
b. Die persoon zelf gaat zichzelf anders zien (criminele identiteit) en (nog meer)
afwijkend gedrag vertonen ( secundaire deviantie)
Anomie / Strain:
, Gaan ervanuit dat gedrag (mede) afhankelijk is van spanning die de cultuur en de (economische)
organisatie van de samenleving veroorzaken.
Anomie theorie (Merton)
Er bestaat anomie / strain als er een verschil is tussen de culturele doelen in een samenleving en de
middelen die beschikbaar zijn om die doelen te bereiken
Dit verschil leidt tot verschillende aanpassingsstrategieën waaronder innovatief gedrag zoals
criminaliteit.
General strain theory (Agnew)
Algemeen idee:
Zelfde als anomie theorie
Anomie / strain leidt tot verschillende aanpassingsstrategieën
Niet alleen economische strain, maar ook andere normen zoals
o Studiedruk bij studenten
o Publicatiedruk bij wetenschappers
Subcultuur:
Verklaring voor crimineel gedrag in groepsverband
Leden van groepen hebben slechte sociale positie en dus niet de middelen om maatschappelijke
doelen te bereiken
Criminaliteit is een aanpassingsstrategie
Cohen: Theorie van de delinquente subcultuur
De theorie stelt dat jongeren uit de werkende klasse nooit het succes en welvaart van de
middenklasse kunnen bereiken.
Cloward & Ohlins: Subcultuurtheorie
Criminele cubcultuur
Conflictssubcultuur
Afzonderingssubcultuur
Sociale desorganisatie:
Shaw & McKay
In wijken met hoge criminaliteit is een geringe stabiliteit en een lage sociale cohesie. Des te beter
mensen geïntegreerd zijn in een samenleving des te meer zij de cultuur van de samenleving naleven.
Psychologische Theorieën
Zelfcontrole:
Gottfredson & Hirshi
Kenmerken criminelen:
Impulsief
Ongevoelig
Rationele keuze:
Beslissing wordt genomen met een kosten-baten afweging. Het alternatief met de grootste netto
opbrengst wordt gekozen. Maar nadelen: er is niet altijd volledige informatie en iedereen maakt
andere afwegingen. Gaat uit van een vrije wil (neoclassicisme).
Gary Becker (1930-2014):
Paste deze kosten-baten afweging (micro-economische theorieën) toe op allerlei zaken. Theorie is
ook toepasbaar op slachtoffers. Die maken ook een kosten-baten afweging. Rechterlijk system wegen
ook kosten en baten af (neoclassicisme).
Routine Activiteiten:
Cohen & Felson
De RA-theorie geeft aan dat drie factoren criminaliteit bevorderen:
motivated offenders
opportunities
capable guardians
Sociologische theorieën
Sociale controle:
Gaat er vanuit dat individueel gedrag (mede) afhankelijk is van de mate en soort van iemands sociale
bindingen
Sociale binding:
Hirshi
We moeten niet verklaren waarom personen zich delinquent gedragen, maar waarom personen zich
aan de regels houden
Veronderstelde remmen op crimineel gedrag:
Attachment: gehechtheid
Commitment: betrokkenheid
Involvement: gebondenheid
Beliefs: overtuigingen, normen en waarden
Als remmen niet werken , dan voelen mensen zich vrij crimineel gedrag te plegen
(Hirshi ook zelfcontroletheorie (psychologiesch) later in zijn leven)
Labeling / stigmatisering:
Lemert
Theorieën verklaren niet waarom mensen crimineel gedrag vertonen, maar zeggen:
'Hoe de samenleving om gaat met het crimineel gedrag zorgt voor nog meer afwijkend gedrag zowel
van de crimineel als de rest van de samenleving.'
Algemeen idee:
1. Wie niet aan de regels voldoet wordt beschuldigd van deviant gedrag (primaire deviantie)
2. Mensen die deviant gedrag vertonen krijgen van een sociale groep een stempel
(stigma/label) opgerukt
3. Persoon die gestigmatiseerd is, wordt vervreemd van zijn eigen groep:
a. Groepsleden gaan die persoon anders behandelen
b. Die persoon zelf gaat zichzelf anders zien (criminele identiteit) en (nog meer)
afwijkend gedrag vertonen ( secundaire deviantie)
Anomie / Strain:
, Gaan ervanuit dat gedrag (mede) afhankelijk is van spanning die de cultuur en de (economische)
organisatie van de samenleving veroorzaken.
Anomie theorie (Merton)
Er bestaat anomie / strain als er een verschil is tussen de culturele doelen in een samenleving en de
middelen die beschikbaar zijn om die doelen te bereiken
Dit verschil leidt tot verschillende aanpassingsstrategieën waaronder innovatief gedrag zoals
criminaliteit.
General strain theory (Agnew)
Algemeen idee:
Zelfde als anomie theorie
Anomie / strain leidt tot verschillende aanpassingsstrategieën
Niet alleen economische strain, maar ook andere normen zoals
o Studiedruk bij studenten
o Publicatiedruk bij wetenschappers
Subcultuur:
Verklaring voor crimineel gedrag in groepsverband
Leden van groepen hebben slechte sociale positie en dus niet de middelen om maatschappelijke
doelen te bereiken
Criminaliteit is een aanpassingsstrategie
Cohen: Theorie van de delinquente subcultuur
De theorie stelt dat jongeren uit de werkende klasse nooit het succes en welvaart van de
middenklasse kunnen bereiken.
Cloward & Ohlins: Subcultuurtheorie
Criminele cubcultuur
Conflictssubcultuur
Afzonderingssubcultuur
Sociale desorganisatie:
Shaw & McKay
In wijken met hoge criminaliteit is een geringe stabiliteit en een lage sociale cohesie. Des te beter
mensen geïntegreerd zijn in een samenleving des te meer zij de cultuur van de samenleving naleven.
Psychologische Theorieën
Zelfcontrole:
Gottfredson & Hirshi
Kenmerken criminelen:
Impulsief
Ongevoelig
