H2 overzicht vh hulpverleningsproces
2.1 probleem oplossen volgens Tankelovich:
1. bewustwording:
2. urgentie: vooral als probleem erger wordt.
3. zoeken naar oplossingen: client begint zelf hulp te zoeken soms onbewust of niet handige
oplossingen
4. schatting vd kosten: bijv wat gebeurt er als we gaan scheiden enz.. client kan terugdeinzen
voor aanpakken van probleem.
5. afweging: toch doorhebben dat je niet helemaal kan terugdeinzen want probleem blijft. Gaat
oplossingen nu beter afwegen
6. rationele besluitvorming: een keuzemogelijkheid kiezen.
7. rationeel-emotionele besluitvorming: in je hart moet je het er ook mee eens zijn, alleen
beslissen op basis van ratio is niet genoeg.
vaak lopen deze stappen door elkaar en zijn ze verworven.
soms loopt het ook uit de hand, bijv emoties die het overnemen.
zelden is besluitvorming zo rationeel als deze stappen.
er ontbreekt aan dit natuurlijke proces ook methode om beslissingen om te zetten in
oplossingsgerichte actie.
2.2 het deskundig-hulpverlenen model: een benadering gebaseerd op probleemmanagement en
ontwikkeling van mogelijkheden
er wordt te weinig lesgegeven op scholen in vaardigheden om levensproblemen op te lossen.
hulpverleningsmodel in h boek is de basis voor alle modellen.
2.3 de fasen en stappen van het hulpverleningsmodel
alle modellen willen antwoord op:
fase thema
1. wat is er aan de hand? verhelderen v problemen en mogelijkheden en
het beantwoorden vd vraag wie giervan de
"eigenaar" is.
2. wat wil ik en wat heb ik nodig? Stellen van doelen en zich daaraan verbinden.
3. wat moet ik doen om te krijgen wat ik wil of Strategieën om doelen te bereiken.
nodig heb?
4. hoe krijg ik dit voor elkaar? "uitvoeringsfase"
dit zijn "fasen", maar in praktijk overlappen de 1e drie elkaar en lopen ze door elkaar heen wanneer
de cliënten aan het werk zijn om hun problemen aan te pakken en proberen hun mogelijkheden te
benutten.
elke fase bestaat uit 3 stappen (ook niet strakke volgorde)
2.4 fase 1 Help cliënten de belangrijkste punten die om verandering vragen te verhelderen.
de 3 stappen bij fase 1 geven antwoord op de vragen "Wat is er aan de hand in mijn leven?" en
"Waaraan moet ik gaan werken?".
stap 1-A, help cliënten hun verhaal te vertellen
Stap 1-B , help cliënt blinde vlekken te overwinnen die hun beletten zichzelf, hun
probleemsituaties en hun nog niet verkende mogelijkheden te zien zoals die zijn.
-> er kunnen nog onontdekte mogelijkheden zijn. wanneer blinde vlekken op de juiste wijze worden
uitgedaagd, leiden ze tot nieuwe gezichtspunten die cliënten helpen een realistischer beeld op te
bouwen van problemen, mogelijkheden en oplossingen.
stap 1-C, help cliënten de juiste problemen en/of mogelijkheden te kiezen om aan te werken.
, -> als ze een hele reeks problemen hebben help hen dan hier grip op te krijgen door te werken aan
problemen die een verschil zullen uitmaken.
2.5 fase 2 Welke oplossingen passen bij mij?
aandacht wordt gericht op de resultaten. "Hoe wil je dat je toekomst eruit gaat zien?" antwoorden
vormen "agenda voor verandering". Soms wordt deze fase ook overgeslagen, maar het helpen van
cliënten om uit te vinden wat ze willen heeft een diepgaande invloed op het hele
hulpverleningsproces.
stap 2-A help cliënten hun voorstellingsvermogen te gebruiken om mogelijkheden voor een betere
toekomst uit te werken
-> dit helpt om een gevoel van hoop te ontwikkelen. Brainstormen over mogelijkheden voor betere
toekomst kan cliënten ook helpen hun probleemsituatie beter te begrijpen.
stap 2-B help cliënten realistische en uitdagende doelen te kiezen die echt een verschil maken voor
hun in fase 1 gevonden problemen en onbenutte kansen.
-> wil het mogelijk zijn doelen na te streven en te bereiken, dan moeten ze helder zijn en verband
houden met de problemen en onbenutte kansen die de cliënt heeft gekozen om aan te werken. ze
moeten doelmatig zijn, realistisch, weloverwogen, houdbaar, flexibel en in overeenstemming met de
waarden van de cliënt en ze moeten binnen een redelijke tijd uitgevoerd kunnen worden. De
hulpverlener helpt om de mogelijkheden te ordenen.
stap 2-C. help cliënten motieven te vinden die hen helpen zich te verbinden aan hun agenda voor
verandering.
-> "wat ben ik bereid om te betalen voor wat ik wil en nodig heb?" Je moet wel echt inzet tonen
anders komt er niks van. Concentreer op je mogelijkheden. (positieve psychologie)
2.6 fase 3, "wat moet ik doen om te krijgen wat ik wil en nodig heb?" Help cliënten strategieën te
ontwikkelen om doelen te bereiken.
gaat om formuleren en uitkiezen van strategieën en plannen voor het ondernemen van actie.
stap 3-A, mogelijke acties: help cliënten te zien dat er veel verschillende manieren zijn om doelen
te bereiken.
-> overhaaste en ongeorganiseerde actie staat vaak zichzelf in de weg. cliënten helpen met
verschillende oplossingen bedenken en tips geven, maar huiswerk aan cliënt zelf over laten.
stap 3-B Help cliënten passende strategieën te kiezen.
-> kies strategieën die beste passen bij talenten, middelen, stijl, temperament, omgeving en
tijdsindeling.
stap 3-C Help cliënten een plan te construeren
-> niet te ingewikkeld maken.
2.7 actie ("fase"4): hoe boek ik resultaten? help cliënten hun plannen uit te voeren
In elke fase en elke stap van het proces kan al vanaf het begin actie worden aangemoedigd die
gericht is op het aanpakken van problemen en het benutten van mogelijkheden.
2.8 "Hoe gaat het?" doorlopende evaluatie vh hulpverleningsproces
maak van elke casus een "mini-experiment". Wat heb je eraan om te weten dat hulpverlening over t
algemeen helpt, als je niet weet of het helpt in het geval waar je mee bezig bent? Als evaluatie pas
aan het eind plaatsvindt, is het te laat. Vroege ontdekking van wat er mis gaat kan voorkomen dat
het hulpverleningsproces stokt. in volgende hoofdstukken zullen voor elke stap vragen worden
gegeven die zijnt ontworpen om dit evaluatieproces te ondersteunen.
2.9 flexibiliteit in het gebruik vh model
veel redenen om het hulpverleningsmodel flexibel te gebruiken: hulpverlening is voor de cliënt, en
die is belangrijker dan een model.
- cliënten beginnen op verschillende punten(kan in elke fase/stap zijn) en gaan niet op dezelfde
manier vooruit.
2.1 probleem oplossen volgens Tankelovich:
1. bewustwording:
2. urgentie: vooral als probleem erger wordt.
3. zoeken naar oplossingen: client begint zelf hulp te zoeken soms onbewust of niet handige
oplossingen
4. schatting vd kosten: bijv wat gebeurt er als we gaan scheiden enz.. client kan terugdeinzen
voor aanpakken van probleem.
5. afweging: toch doorhebben dat je niet helemaal kan terugdeinzen want probleem blijft. Gaat
oplossingen nu beter afwegen
6. rationele besluitvorming: een keuzemogelijkheid kiezen.
7. rationeel-emotionele besluitvorming: in je hart moet je het er ook mee eens zijn, alleen
beslissen op basis van ratio is niet genoeg.
vaak lopen deze stappen door elkaar en zijn ze verworven.
soms loopt het ook uit de hand, bijv emoties die het overnemen.
zelden is besluitvorming zo rationeel als deze stappen.
er ontbreekt aan dit natuurlijke proces ook methode om beslissingen om te zetten in
oplossingsgerichte actie.
2.2 het deskundig-hulpverlenen model: een benadering gebaseerd op probleemmanagement en
ontwikkeling van mogelijkheden
er wordt te weinig lesgegeven op scholen in vaardigheden om levensproblemen op te lossen.
hulpverleningsmodel in h boek is de basis voor alle modellen.
2.3 de fasen en stappen van het hulpverleningsmodel
alle modellen willen antwoord op:
fase thema
1. wat is er aan de hand? verhelderen v problemen en mogelijkheden en
het beantwoorden vd vraag wie giervan de
"eigenaar" is.
2. wat wil ik en wat heb ik nodig? Stellen van doelen en zich daaraan verbinden.
3. wat moet ik doen om te krijgen wat ik wil of Strategieën om doelen te bereiken.
nodig heb?
4. hoe krijg ik dit voor elkaar? "uitvoeringsfase"
dit zijn "fasen", maar in praktijk overlappen de 1e drie elkaar en lopen ze door elkaar heen wanneer
de cliënten aan het werk zijn om hun problemen aan te pakken en proberen hun mogelijkheden te
benutten.
elke fase bestaat uit 3 stappen (ook niet strakke volgorde)
2.4 fase 1 Help cliënten de belangrijkste punten die om verandering vragen te verhelderen.
de 3 stappen bij fase 1 geven antwoord op de vragen "Wat is er aan de hand in mijn leven?" en
"Waaraan moet ik gaan werken?".
stap 1-A, help cliënten hun verhaal te vertellen
Stap 1-B , help cliënt blinde vlekken te overwinnen die hun beletten zichzelf, hun
probleemsituaties en hun nog niet verkende mogelijkheden te zien zoals die zijn.
-> er kunnen nog onontdekte mogelijkheden zijn. wanneer blinde vlekken op de juiste wijze worden
uitgedaagd, leiden ze tot nieuwe gezichtspunten die cliënten helpen een realistischer beeld op te
bouwen van problemen, mogelijkheden en oplossingen.
stap 1-C, help cliënten de juiste problemen en/of mogelijkheden te kiezen om aan te werken.
, -> als ze een hele reeks problemen hebben help hen dan hier grip op te krijgen door te werken aan
problemen die een verschil zullen uitmaken.
2.5 fase 2 Welke oplossingen passen bij mij?
aandacht wordt gericht op de resultaten. "Hoe wil je dat je toekomst eruit gaat zien?" antwoorden
vormen "agenda voor verandering". Soms wordt deze fase ook overgeslagen, maar het helpen van
cliënten om uit te vinden wat ze willen heeft een diepgaande invloed op het hele
hulpverleningsproces.
stap 2-A help cliënten hun voorstellingsvermogen te gebruiken om mogelijkheden voor een betere
toekomst uit te werken
-> dit helpt om een gevoel van hoop te ontwikkelen. Brainstormen over mogelijkheden voor betere
toekomst kan cliënten ook helpen hun probleemsituatie beter te begrijpen.
stap 2-B help cliënten realistische en uitdagende doelen te kiezen die echt een verschil maken voor
hun in fase 1 gevonden problemen en onbenutte kansen.
-> wil het mogelijk zijn doelen na te streven en te bereiken, dan moeten ze helder zijn en verband
houden met de problemen en onbenutte kansen die de cliënt heeft gekozen om aan te werken. ze
moeten doelmatig zijn, realistisch, weloverwogen, houdbaar, flexibel en in overeenstemming met de
waarden van de cliënt en ze moeten binnen een redelijke tijd uitgevoerd kunnen worden. De
hulpverlener helpt om de mogelijkheden te ordenen.
stap 2-C. help cliënten motieven te vinden die hen helpen zich te verbinden aan hun agenda voor
verandering.
-> "wat ben ik bereid om te betalen voor wat ik wil en nodig heb?" Je moet wel echt inzet tonen
anders komt er niks van. Concentreer op je mogelijkheden. (positieve psychologie)
2.6 fase 3, "wat moet ik doen om te krijgen wat ik wil en nodig heb?" Help cliënten strategieën te
ontwikkelen om doelen te bereiken.
gaat om formuleren en uitkiezen van strategieën en plannen voor het ondernemen van actie.
stap 3-A, mogelijke acties: help cliënten te zien dat er veel verschillende manieren zijn om doelen
te bereiken.
-> overhaaste en ongeorganiseerde actie staat vaak zichzelf in de weg. cliënten helpen met
verschillende oplossingen bedenken en tips geven, maar huiswerk aan cliënt zelf over laten.
stap 3-B Help cliënten passende strategieën te kiezen.
-> kies strategieën die beste passen bij talenten, middelen, stijl, temperament, omgeving en
tijdsindeling.
stap 3-C Help cliënten een plan te construeren
-> niet te ingewikkeld maken.
2.7 actie ("fase"4): hoe boek ik resultaten? help cliënten hun plannen uit te voeren
In elke fase en elke stap van het proces kan al vanaf het begin actie worden aangemoedigd die
gericht is op het aanpakken van problemen en het benutten van mogelijkheden.
2.8 "Hoe gaat het?" doorlopende evaluatie vh hulpverleningsproces
maak van elke casus een "mini-experiment". Wat heb je eraan om te weten dat hulpverlening over t
algemeen helpt, als je niet weet of het helpt in het geval waar je mee bezig bent? Als evaluatie pas
aan het eind plaatsvindt, is het te laat. Vroege ontdekking van wat er mis gaat kan voorkomen dat
het hulpverleningsproces stokt. in volgende hoofdstukken zullen voor elke stap vragen worden
gegeven die zijnt ontworpen om dit evaluatieproces te ondersteunen.
2.9 flexibiliteit in het gebruik vh model
veel redenen om het hulpverleningsmodel flexibel te gebruiken: hulpverlening is voor de cliënt, en
die is belangrijker dan een model.
- cliënten beginnen op verschillende punten(kan in elke fase/stap zijn) en gaan niet op dezelfde
manier vooruit.
