Samenvatting Ethiek en recht werkcollege leerjaar 2, periode 2

Ethiek en recht werkcollege leerjaar 2,
periode 2:
Week 1: Soorten ethiek:

Behoren, moeten, mogen:
- In de ethiek denkt men over het menselijke handelen vanuit het gezichtspunt van goed en
kwaad, juist en onjuist etc.
- Het gaat in de ethiek om dit soort vragen:
 Hoe behoren wij met elkaar om te gaan?
 Wat mag men doen en wat moet men laten?
 Wat is het goede leven?
o Wat is goede zorg?
o Hoe behoren verpleegkundigen in allerlei praktijksituaties te handelen?
- Benadrukken dat vragen over de goede zorg etc. zijn toepassingen van algemene ethische
vragen op een bepaald gebied van het leven, de zorg.

Normen en waarden:
- Woorden zoals moeten, behoren en mogen verwijzen naar bepaalde normen en waarden.
- In de ethiek denkt men over het menselijke handelen vanuit het gezichtspunt van ethische
normen en waarden.

Handelen, doen, gedragen:
- Deze koe moet niet onbeschoft zijn, ze moet niet denken dat ze zonder toestemming in mijn
tuin mag grazen!
- In de ethiek gaat het om handelen:
 Handelen is iets doen, laten of zeggen voor een reden.
 Alleen mensen handelen en daarom kunnen alleen zij moreel of immoreel zijn.
 Koeien kunnen objecten zijn van ethische overwegingen, maar kunnen niet juist of
onjuist handelen.
- Hier de vraag stellen of deze uitspraak een ethische uitspraak is.

Voorschrijven, evalueren:
- De afstand van Zutphen naar het centrum van Rome via de autoweg is 1563 km.
- Eb en vloed worden veroorzaakt door de aantrekkingskracht van de maan.
- Ethische uitspraken zeggen hoe men moet handelen (voorschrijven) of had moeten handelen
(evalueren), dus niet:
 Wat iemand werkelijk doet (beschrijven)
 Waarom iemand doet wat zij doet (verklaren)




1

, Ethische normen:
- David, in de literatuurlijst behoor je alleen boeken en artikelen te vermelden waarnaar in het
verslag verwezen wordt!.
- Ethische normen:
 Het ethische ‘moeten’ (‘behoren’, ‘mogen’) verwijst naar ethische normen.
 Ethische normen zijn gedragsregels, ze gebieden of verbieden bepaalde handelingen.
 Ethische normen schrijven voor hoe we met anderen behoren om te gaan.
- In deze uitspraak gaat het om wat David behoort te doen, maar is het daarom een ethische
uitspraak? Nee!.

Soorten ethiek:
- Gevolgen ethiek (consequentialisme)
- Plichten of principes ethiek (deontologie)
- Deugden ethiek.
- Zorg ethiek.
 Soorten ethiek zijn verschillende opvattingen over wat een bepaalde handeling
ethisch juist of onjuist maakt.
 Denk hier bijvoorbeeld aan de vraag of je iemand moet vertellen dat hij terminaal
ziek is, de afweging tussen gevolgen en eerlijkheid.

Gevolgen:
- Gevolgen ethiek (consequentialisme):
 Alleen het resultaat telt, ongeacht de manier waarop.
 Utilisme: het grootste nut voor het grootste aantal mensen.
- Kritiekpunten:
 Doel heiligt de middelen.
 De positie van minderheden.
 In strijd met basale ethische intuïties.

Plichten:
- Plichten of principes ethiek (deontologie):
 De aard van de handeling, de manier waarop iets bereikt is, is moreel belangrijk, niet
het resultaat.
 Rechten en plichten.
- Kritiekpunten:
 In strijd met basale ethische intuïties.
 De botsing van plichten.

Deugden:
- Deugden ethiek:
 Karakter en de intentie achter het handelen zijn moreel belangrijk.
 Het goede leven.
- Kritiekpunten:
 In strijd met basale ethische intuïties.
 De grenzen van vorming.




2