Samenvatting Verpleegkundige kennis hoorcollege leerjaar 2, periode 2

Verpleegkundige kennis hoorcollege
leerjaar 2, periode 2:
Week 1: Verpleegkunde psychatrie:

Geschiedenis van de psychiatrie:
- Psychische stoornissen als gevolg van bovennatuurlijke krachten, demonen of boze geesten,
gezien als straf of bezetenheid.
- Oudheid: Hippocrates stelde dat psychische stoornissen werden bepaald door verstoord
evenwicht in de humores (slijm, zwarte gal, bloed en gele gal).
- Middeleeuwen: doctrine van bezetenheid neemt weer toe (excorcisten).
- Rond 1600: krankzinnigengestichten of dolhuizen (geen behandeling).
- Rond 1800: langzaamaan komt er ruimte voor menswaardigere bejegening en het concept
van ziekte en behandeling.
- Rond 1850: idee van behandelbaarheid weer in ongedane: repressieve middelen werden veel
gebruikt (dwangbuizen, handboeien, bedden met tralies, riemen).
- Rond 1900: psychiatrische ziekenhuizen, ver weg van de bewoonde wereld, rust en een
gezonde omgeving.
- Rond 1950: veranderde maatschappelijke opvattingen, verbeterde behandelmogelijkheden
(introductie psychofarmaca en gedragstherapeutische behandelingen).
- Rond 1970: antipsychiatriebeweging: psychiatrie is een gevolg van onze maatschappij.
- Gevolg was steeds meer ambulantisering en aanpassingen van de wetgeving.
- RIBW’s werden opgericht. BOPZ-wet.
- Huidig beleid: zo veel mogelijk thuis behandelen, veel bedden worden ‘gesloten’. Van
intramuraal naar extramuraal zorg en transmurele zorg (ook gedreven door bezuinigingen?).

Belangrijke feiten:
- 1941: Krankzinnigenwet treedt in werking.
- 1871: patiënten mochten niet meer in huizen van bewaring worden opgesloten, wat
voorheen wel mocht.
- Zorg wordt maatschappelijke zorg.
- 1994: Wet op de BOPZ.
- Sinds 1921: opleiding tot B-verpleegkundige.
- Sinds 1970: HBO-V: verpleegkundige steeds meer gefundeerd op wetenschap.




1

,Werk terreinen psychiatrie:
1. Kinder- en jeugd psychiatrie:
- Specifieke benadering bij een kind.
- Ouders betrokken.
- Andere ziektebeelden (Autisme, ADHD)
2. Volwassenen psychiatrie:
- Verschillende afdelingen op basis van hoofddiagnose.
3. Ouderen psychiatrie:
- Vaker lichamelijke oorzaak.
- Meer co-morbiditeit.
- Andere omstandigheden.
- Levensfase problematiek.
4. Klinische psychiatrie:
- Acute opname afdeling.
- Dagbehandeling.
- Langdurige opname afdeling.
5. Sociale psychiatrie:
- Opname voorkomend, zoveel mogelijk in de maatschappij blijven.
6. Forensische psychiatrie (opname ter observatie of TBS)
7. Ziekenhuis psychiatrie (combinatie met lichamelijke ziekten)

Multidisciplinair werken in psychiatrie:
- Psychiater.
- Psycholoog.
- Psychotherapeut.
- Psychiatrisch verpleegkundige.
- Sociaal psychiatrisch verpleegkundige (post HBO)
- Maatschappelijk werk.
- Vaktherapeut
 Creatieve therapie (kunst, muziek of dans).
 Psycho- motorische therapie.




2

, Week 2: Herstel ondersteunende zorg:

Herstel:
- Herstel is: ‘een individueel proces gericht op het hervinden van de persoonlijke identiteit en
het hernemen van de regie op het leven’.
- Verschuiving van denken in GGZ: niet uitsluitend in termen van ziekte (medische model),
gericht op bestrijding van symptomen.
- Subjectieve perspectief naar voorgrond, welke betekenis geeft patiënt zelf aan zijn
problemen?
- Herstel is niet gelijk aan genezing.
- Herstel gaat over (leren) leven met ontwrichtende beperking, aandoening, of kwetsbaarheid,
waarbij de mogelijkheden en kracht van de mens centraal staat.
- Herstel is altijd mogelijk voor mensen met en ernstige psychiatrische aandoeningen.
- Herstel: het vermogen om een goed leven te hebben in een- of afwezigheid van ziekte.
- Herstellen doet aan cliënt zelf.
- Het is actieve acceptatie van eigen problemen en beperkingen.
- Het is een doorgaand proces.
- Je kijkt niet naar het eindresultaat – genezing of symptomen, maar wel naar:
 Kwaliteit van leven.,
 Zingeving.
 Zelfvertrouwen.
 Kunnen omgaan met symptomen.
 Vervullen van meerdere gewaardeerde rollen.

Wat kan een diagnose met je doen?
- Diagnose kan zelf-stigmatiserend werken:
 Gevoel afgeschreven te zijn.
 Verlies van zelfvertrouwen.
 Verlies van toekomstperspectief.
 De ziekte worden, in plaats van de ziekte hebben.
 Gaan leven naar beeld dat anderen van ziekte hebben.

Herstel is een proces:
- Fasen:
 Overweldigd worden door de aandoening.
 Worstelen met de aandoening.
 Leven met de aandoening.
 Leven voorbij de aandoening.
- Doelen:
 Herwinnen van positief zelfbeeld.
 Greep krijgen op eigen leven.
 Herwinnen van een leven buiten de psychiatrie.




3