Hoofdstuk 1
Zeven verschillen tussen andere psychologische stromingen en de systeembenadering:
1. De andere psychologische stromingen kijken naar het mens als individu terwijl de
systeemtheorie kijkt naar het systeem als geheel.
2. De andere psychologische stromingen kijken naar wat er omgaat binnenin de cliënt terwijl de
systeemtheorie kijkt naar wat er omgaat tussen de mensen in het systeem.
3. De andere psychologische stromingen zijn ook geïnteresseerd in niet-waarneembaar gedrag
terwijl de systeemtheorie alleen geïnteresseerd is in waarneembaar gedrag.
4. De andere psychologische stromingen kijken ook naar het verleden terwijl de systeemtheorie
voornamelijk naar het heden kijkt.
5. De andere psychologische stromingen maken gebruik van een persoonsanalyse terwijl de
systeemtheorie gebruik maakt van een systeemanalyse.
6. De andere psychologische stromingen kijken naar het gedrag van het individu terwijl de
systeemtheorie kijkt naar het gedrag dat op elkaar inspeelt in een systeem.
7. De andere psychologische stromingen gaan uit van lineaire causaliteit terwijl de systeemtheorie
uitgaat van circulaire causaliteit.
Uitgangspunten systeemtheorie:
1. Het geheel is meer dan de som der delen. In de casus van Roberto is dit goed te zien aan de
veranderingen binnen het gezien, doordat moeder wegvalt en Sylvia erbij komt functioneert het
hele systeem anders.
2. Binnen het systeem zijn de delen van elkaar afhankelijk. Ook dit is in de casus van Roberto goed
te zien in het gezin, eigenlijk is hij boos op zijn vader en wil hij hem niet spreken maar hij blijft
wel afhankelijk van hem.
3. Het systeem bepaalt het gedrag van de individuen. Groepsleider Joshua zegt dat hij
veranderingen heeft gezien in hoe de individuen op de groep zich gedragen sinds er
personeelswisselingen zijn geweest, dit is dus een kleine verandering in het systeem waardoor
iedereen zich anders gaat gedragen.
4. Het systeem probeert altijd te overleven door zich aan te passen aan de omgeving. Nadat
moeder is weggevallen blijft het gezin als systeem bestaan.
5. Het systeem probeert nog steeds te overleven wanneer het doel is behaald/het systeem niet
meer nodig is/niet meer bij elkaar kan blijven. Roberto houdt nog steeds het systeem met zijn
moeder in stand.
De systeemtheorie gaat uit van patronen:
1x is toeval
2x is opvallend
3x is een patroon
Wanneer iets zich dus drie of meer keer blijft herhalen spreken we van een (gedrags)patroon.
Hoofdstuk 2