Gedragswetenschappen werkcollege
leerjaar 2,periode 2:
Week 1: Inleiding:
Wat is afwijken? ‘een zeer groot grijs gebied’:
- Uitzonderlijk: stemmen horen, intense paniek in de supermarkt.
- Sociaal afwijkend: je gedraagt je tegen iedereen vijandig.
- Foute perceptie/interpretatie van de werkelijkheid: achtervolgingswaan.
- Emotioneel lijden: angst/depressie
- Ongepast gedrag: persoonlijkheidsstoornissen, zwaar alcohol gebruik.
- Gevaar: voor zichzelf/ander.
Wat is afwijkend?
- Als je een ‘psychologische stoornis’ hebt
- Psychische problemen: zo raar nog niet
41,2 % van de 18-65 jarigen ooit in het leven.
Jaarlijks zo’n 864.000 volwassenen.
Historische visies op afwijkend gedrag (behandeling):
- Visies vanaf de Middeleeuwen:
Bezeten (geestuitdrijving)
Krankzinnig (gekkenhuis)
Psychische stoornis (ziekenhuis)
Geen psychische stoornis (geen behandeling)
Psychische stoornis (maatschappelijke participatie)
Verklaringsmodellen/perspectieven (afwijkend)gedrag:
1. Psychologische perspectief.
2. Sociaal-culturele perspectief
3. Biopsychosociale perspectief
Stress-kwetsbaarheidsmodel.
Het psychologische perspectief:
1. Psychodynamische benadering.
2. Behaviorisme (leertheoretisch)
3. Humanistische psychologie.
4. Cognitieve psychologie.
5. Systeemgerichte benadering.
- De visie op gedrag/mens (school/stroming) bepaalt de behandeling of therapie.
1
, Het biopsychosociale perspectief:
- Overeenkomsten biopsychosociale denkers:
Verzet tegen eenzijdig biomedisch model.
Verzet tegen eenzijdig psychologisch of sociologisch model.
3 invalshoeken combineren.
Structuur diagnosticeren beter dan classificeren (3 invalshoeken bio, psycho en
sociaal.)
Holistische benadering (de hele mens, het hele verhaal)
Het biopsychosociale perspectief: bijvoorbeeld depressie:
-
Stresskwetsbaarheidsmodel:
- Stressoren: Biologisch
Psychologisch
Sociologisch
- Relatie draagkracht – draaglast.
- Stress – coping – evenwicht
herstelt.
- Een persoon kan soms
onvoldoende/ineffectief
copinggedrag vertonen ten
aanzien van bepaalde stressoren.
- Kan soms leiden tot
ineenstorting/decompenseren.
2
leerjaar 2,periode 2:
Week 1: Inleiding:
Wat is afwijken? ‘een zeer groot grijs gebied’:
- Uitzonderlijk: stemmen horen, intense paniek in de supermarkt.
- Sociaal afwijkend: je gedraagt je tegen iedereen vijandig.
- Foute perceptie/interpretatie van de werkelijkheid: achtervolgingswaan.
- Emotioneel lijden: angst/depressie
- Ongepast gedrag: persoonlijkheidsstoornissen, zwaar alcohol gebruik.
- Gevaar: voor zichzelf/ander.
Wat is afwijkend?
- Als je een ‘psychologische stoornis’ hebt
- Psychische problemen: zo raar nog niet
41,2 % van de 18-65 jarigen ooit in het leven.
Jaarlijks zo’n 864.000 volwassenen.
Historische visies op afwijkend gedrag (behandeling):
- Visies vanaf de Middeleeuwen:
Bezeten (geestuitdrijving)
Krankzinnig (gekkenhuis)
Psychische stoornis (ziekenhuis)
Geen psychische stoornis (geen behandeling)
Psychische stoornis (maatschappelijke participatie)
Verklaringsmodellen/perspectieven (afwijkend)gedrag:
1. Psychologische perspectief.
2. Sociaal-culturele perspectief
3. Biopsychosociale perspectief
Stress-kwetsbaarheidsmodel.
Het psychologische perspectief:
1. Psychodynamische benadering.
2. Behaviorisme (leertheoretisch)
3. Humanistische psychologie.
4. Cognitieve psychologie.
5. Systeemgerichte benadering.
- De visie op gedrag/mens (school/stroming) bepaalt de behandeling of therapie.
1
, Het biopsychosociale perspectief:
- Overeenkomsten biopsychosociale denkers:
Verzet tegen eenzijdig biomedisch model.
Verzet tegen eenzijdig psychologisch of sociologisch model.
3 invalshoeken combineren.
Structuur diagnosticeren beter dan classificeren (3 invalshoeken bio, psycho en
sociaal.)
Holistische benadering (de hele mens, het hele verhaal)
Het biopsychosociale perspectief: bijvoorbeeld depressie:
-
Stresskwetsbaarheidsmodel:
- Stressoren: Biologisch
Psychologisch
Sociologisch
- Relatie draagkracht – draaglast.
- Stress – coping – evenwicht
herstelt.
- Een persoon kan soms
onvoldoende/ineffectief
copinggedrag vertonen ten
aanzien van bepaalde stressoren.
- Kan soms leiden tot
ineenstorting/decompenseren.
2
