IKT OP2.1
Nucleaire Geneeskunde
College 1 SPECT techniek
Het unieke van SPECT is dat het 3D opnames maakt. De camera draait om de patiënt heen. 3D is
handig ten opzichte van 2D want je kunt het van alle kanten bekijken en zo kun je beter de plaats
bepalen van de pathologie.
SPECT = single photon emission computed tomography
Reconstructie vlakken sagittaal, transversaal en frontaal (coronaal)
Kenmerken
o Beperkte resolutie : je maakt korte opnames, je hebt dus een lage telstatistiek . Dat gaat ten
koste van je resolutie. Je hebt dus grote pixels nodig
o beperkte signaalruis verhouding : je hebt eigenlijk meer ruis dan signaal.
o Geen last van overprojectie.
o betere plaatsbepaling
o contrast is WEL beter bij spect dan bij statisch onderzoek.
Reconstructie
o Backprojection
terugprojectie van signalen uit de patiënt in geheugen matrix. Nadeel : sterartefacten
o Filtered backprojection
door de filter worden pixels die maar soms geraakt worden weer wit en pixels die heel vaak
geraakt worden blijven donker. Stervormen gaan weg.
Filter gaat via fourier transformatie. Pixels worden op de x-as van een grafiek gezet en counts
op de y-as.
- Lage frequenties = achtergrondstraling
- Middelhoge frequenties = organen
- Hoge frequenties = ruis
Ramp filter haalt de achtergrond eruit maar versterkt de ruis. Het is een lineaire functie.
Ramp filter wordt gecombineerd met een vensterfilter. Vensterfilter is variabel. Het haalt
de ruis eruit en versterkt de achtergrond. Wat er overblijft is het signaal uit je organen.
Kenmerken van een filter
- Orde = hoe steil loopt de grafiek af. Hoe steiler de grafiek hoe hoger de orde.
- Cutoff = vanaf dat punt wordt er bijna niks meer doorgelaten. De grafiek ligt dan op x-as.
Verkeerde filterkeuze kan leiden tot artefacten en zelfs tot een verkeerde diagnose!
o Iteratieve reconstructie voordeel : gaat sneller
- Grove schatting 3D beeld op basis van een 2D beeld
, - Geschatte beeld vergelijken met volgende projectie
- Verschil gebruiken om verbeterde schatting van het beeld te maken
- Iteraties herhalen tot 3D beeld optimaal is.
Eerst deelt hij de counts eerlijk over het aantal pixels. Naarmate je uit meer richtingen
informatie hebt weet de camera beter waar het signaal vandaan komt en kan hij de
counts realistischer verdelen. (boek blz. 118)
Er zit een maximum aan het aantal iteraties anders ga je de ruis uiteindelijk versterken.
Sinogram
Hoe een computer alles opslaat. Uit alle sinogrammen samen kan hij een plaatje herleiden. Het is een
effectieve manier van opslaan.
Attenuatie correctie verzwakkings correctie
Bij grote objecten heb je eerder te maken met verzwakking dan bij objecten met een kleine
doorsnede.
oplossing :
o Softwarematige correctie
gebruik je alleen bij hoofd/hersenen. Je weet wat voor intensiteit verschillen je tegen komt
dus kun je met de formule Id = I0 x e -uxd doen.
o SPECT-CT
je gebruikt de CT voor de verzwakkingsverschillen. Gebruik je bij de rest van het lichaam.
College 2 SPECT-CT
SPECT-CT = dubbelkops SPECT camera en daar achteraan komt een CT buis.
T/T2/T6/T16 is het aantal slices van de CT scan.
Voordeel SPECT-CT = anatomische informatie van de CT en fysische informatie van SPECT in 1
afbeelding.
Meerwaarde SPECT-CT
o Exact lokaliseren door goede beeldkwaliteit
o Hogere sensitiviteit en specificiteit
o Zeer goede attenuatie correctie door CT, want CT is heel gevoelig voor densiteit verschillen.
o Wordt gebruikt bij : oncologie, pulmonologie, cardiologie, orthopedie, endocrinologie,
ontstekingsdiagnostiek
Acquisitie
o Je maakt altijd eerst SPECT beelden en daarna pas CT.
, o Protocollen SPECT :
- Matrix (64x64 of 128x128) – grove matrix want je wil wel genoeg telstatistiek in korte tijd
- Rotatie (90/180/360)
- Aantal projecties
- Tijd per projectie – korte tijd (ongeveer 1 minuut)
- Zoomfactor (alleen bij het hart 1.45)
o Protocollen CT :
- FOV
- kV – afhankelijk van doorsnede patiënt, algemeen laag kV.
- mA
- slice dikte
- rotatietijd
- matrix (256x256 of 512x512)
- ademhalingscommando’s?
reconstructie
o FBP of iteratief (SPECT)
o Scatter correctie (SPECT)
energie window op je energie piek en nog een 2 e window op je scatter. Deze kun je daarna
weg corrigeren.
o Attenuatie correctie (SPECT-CT)
hoe dieper iets in de patiënt ligt, hoe meer er wordt verzwakt dus daarvoor moet je
corrigeren. Ook de organen verzwakken verschillend. Attenuatie correctie kan softwarematig
(bij hoofd/hersenen) of met een CT scan.
bij SPECT-CT moet je eerst de CT matrix aanpassen aan de SPECT matrix. Daarna kun je met
de verzwakkingcoëfficiënten correctie factoren bepalen voor het SPECT beeld en deze daarop
toepassen. Daarna moet je
bot = 1000
lucht -1000
o Fusie SPECT en CT beweging?
fusie mis-match = patiënt beweegt tijdens de CT en dan vallen de plaatjes niet mooi op
elkaar. Je doet dan een softwarematige correctie.
College 3 toepassingen
o Myocard perfusie SPECT
Doel – aantonen van normaal, ischemisch of geïnfacteerd myocard weefsel door middel van
de doorbloeding van het myocard tijdens inspanning te vergelijken met de doorbloeding van
het myocard in rust.
indicaties
- Aantonen/uitsluiten coronaire hartziekten
- Bepaling ernst van bestaande coronaire hartziekten
- Prognose na myocard infarct
- Follow up
Radiofarmaca 99mTc–sestamibi (cardiolite) of 99mTc-tetrafosmine (myoview)
, Procedure
- Inspannings onderzoek
inspannen op een fiets of via farmacologische inspanning. bij maximale inspanning
radiofarmacon injecteren. SPECT opnamen 30-60 min na injectie en na wat eten.
Medicijnen moeten worden gestaakt!
- Rust onderzoek
injectie in rust. SPECT opnamen 45-60 min na injectie en na wat eten. Medicijnen mogen
worden doorgeslikt.
de patiënt moet iets eten zodat de lever en galblaas activiteit niet in beeld komt.
farmacologische inspanning cardioloog is erbij
- adenosine – vaatverwijding (slap gevoel)
- Dobutamine – voert je hartslag op (angstig gevoel)
- Regadenoson – vaatverwijding
Acquisitie
- 90 graden SPECT
- Van RAO 45 naar LPO 45
Reconstructie (alleen linker ventrikel wordt afgebeeld)
- Reconstructie in 3 vlakken
- Kwantificeren in bulls eye
Korte as (donut) = van apex naar basaal.
Horizontale lange as = benen naar beneden, apex naar boven. Is van inferior naar
anterior
Verticale lange as = benen naar links, apex naar rechts. Is van septaal naar
lateraal.
Nucleaire Geneeskunde
College 1 SPECT techniek
Het unieke van SPECT is dat het 3D opnames maakt. De camera draait om de patiënt heen. 3D is
handig ten opzichte van 2D want je kunt het van alle kanten bekijken en zo kun je beter de plaats
bepalen van de pathologie.
SPECT = single photon emission computed tomography
Reconstructie vlakken sagittaal, transversaal en frontaal (coronaal)
Kenmerken
o Beperkte resolutie : je maakt korte opnames, je hebt dus een lage telstatistiek . Dat gaat ten
koste van je resolutie. Je hebt dus grote pixels nodig
o beperkte signaalruis verhouding : je hebt eigenlijk meer ruis dan signaal.
o Geen last van overprojectie.
o betere plaatsbepaling
o contrast is WEL beter bij spect dan bij statisch onderzoek.
Reconstructie
o Backprojection
terugprojectie van signalen uit de patiënt in geheugen matrix. Nadeel : sterartefacten
o Filtered backprojection
door de filter worden pixels die maar soms geraakt worden weer wit en pixels die heel vaak
geraakt worden blijven donker. Stervormen gaan weg.
Filter gaat via fourier transformatie. Pixels worden op de x-as van een grafiek gezet en counts
op de y-as.
- Lage frequenties = achtergrondstraling
- Middelhoge frequenties = organen
- Hoge frequenties = ruis
Ramp filter haalt de achtergrond eruit maar versterkt de ruis. Het is een lineaire functie.
Ramp filter wordt gecombineerd met een vensterfilter. Vensterfilter is variabel. Het haalt
de ruis eruit en versterkt de achtergrond. Wat er overblijft is het signaal uit je organen.
Kenmerken van een filter
- Orde = hoe steil loopt de grafiek af. Hoe steiler de grafiek hoe hoger de orde.
- Cutoff = vanaf dat punt wordt er bijna niks meer doorgelaten. De grafiek ligt dan op x-as.
Verkeerde filterkeuze kan leiden tot artefacten en zelfs tot een verkeerde diagnose!
o Iteratieve reconstructie voordeel : gaat sneller
- Grove schatting 3D beeld op basis van een 2D beeld
, - Geschatte beeld vergelijken met volgende projectie
- Verschil gebruiken om verbeterde schatting van het beeld te maken
- Iteraties herhalen tot 3D beeld optimaal is.
Eerst deelt hij de counts eerlijk over het aantal pixels. Naarmate je uit meer richtingen
informatie hebt weet de camera beter waar het signaal vandaan komt en kan hij de
counts realistischer verdelen. (boek blz. 118)
Er zit een maximum aan het aantal iteraties anders ga je de ruis uiteindelijk versterken.
Sinogram
Hoe een computer alles opslaat. Uit alle sinogrammen samen kan hij een plaatje herleiden. Het is een
effectieve manier van opslaan.
Attenuatie correctie verzwakkings correctie
Bij grote objecten heb je eerder te maken met verzwakking dan bij objecten met een kleine
doorsnede.
oplossing :
o Softwarematige correctie
gebruik je alleen bij hoofd/hersenen. Je weet wat voor intensiteit verschillen je tegen komt
dus kun je met de formule Id = I0 x e -uxd doen.
o SPECT-CT
je gebruikt de CT voor de verzwakkingsverschillen. Gebruik je bij de rest van het lichaam.
College 2 SPECT-CT
SPECT-CT = dubbelkops SPECT camera en daar achteraan komt een CT buis.
T/T2/T6/T16 is het aantal slices van de CT scan.
Voordeel SPECT-CT = anatomische informatie van de CT en fysische informatie van SPECT in 1
afbeelding.
Meerwaarde SPECT-CT
o Exact lokaliseren door goede beeldkwaliteit
o Hogere sensitiviteit en specificiteit
o Zeer goede attenuatie correctie door CT, want CT is heel gevoelig voor densiteit verschillen.
o Wordt gebruikt bij : oncologie, pulmonologie, cardiologie, orthopedie, endocrinologie,
ontstekingsdiagnostiek
Acquisitie
o Je maakt altijd eerst SPECT beelden en daarna pas CT.
, o Protocollen SPECT :
- Matrix (64x64 of 128x128) – grove matrix want je wil wel genoeg telstatistiek in korte tijd
- Rotatie (90/180/360)
- Aantal projecties
- Tijd per projectie – korte tijd (ongeveer 1 minuut)
- Zoomfactor (alleen bij het hart 1.45)
o Protocollen CT :
- FOV
- kV – afhankelijk van doorsnede patiënt, algemeen laag kV.
- mA
- slice dikte
- rotatietijd
- matrix (256x256 of 512x512)
- ademhalingscommando’s?
reconstructie
o FBP of iteratief (SPECT)
o Scatter correctie (SPECT)
energie window op je energie piek en nog een 2 e window op je scatter. Deze kun je daarna
weg corrigeren.
o Attenuatie correctie (SPECT-CT)
hoe dieper iets in de patiënt ligt, hoe meer er wordt verzwakt dus daarvoor moet je
corrigeren. Ook de organen verzwakken verschillend. Attenuatie correctie kan softwarematig
(bij hoofd/hersenen) of met een CT scan.
bij SPECT-CT moet je eerst de CT matrix aanpassen aan de SPECT matrix. Daarna kun je met
de verzwakkingcoëfficiënten correctie factoren bepalen voor het SPECT beeld en deze daarop
toepassen. Daarna moet je
bot = 1000
lucht -1000
o Fusie SPECT en CT beweging?
fusie mis-match = patiënt beweegt tijdens de CT en dan vallen de plaatjes niet mooi op
elkaar. Je doet dan een softwarematige correctie.
College 3 toepassingen
o Myocard perfusie SPECT
Doel – aantonen van normaal, ischemisch of geïnfacteerd myocard weefsel door middel van
de doorbloeding van het myocard tijdens inspanning te vergelijken met de doorbloeding van
het myocard in rust.
indicaties
- Aantonen/uitsluiten coronaire hartziekten
- Bepaling ernst van bestaande coronaire hartziekten
- Prognose na myocard infarct
- Follow up
Radiofarmaca 99mTc–sestamibi (cardiolite) of 99mTc-tetrafosmine (myoview)
, Procedure
- Inspannings onderzoek
inspannen op een fiets of via farmacologische inspanning. bij maximale inspanning
radiofarmacon injecteren. SPECT opnamen 30-60 min na injectie en na wat eten.
Medicijnen moeten worden gestaakt!
- Rust onderzoek
injectie in rust. SPECT opnamen 45-60 min na injectie en na wat eten. Medicijnen mogen
worden doorgeslikt.
de patiënt moet iets eten zodat de lever en galblaas activiteit niet in beeld komt.
farmacologische inspanning cardioloog is erbij
- adenosine – vaatverwijding (slap gevoel)
- Dobutamine – voert je hartslag op (angstig gevoel)
- Regadenoson – vaatverwijding
Acquisitie
- 90 graden SPECT
- Van RAO 45 naar LPO 45
Reconstructie (alleen linker ventrikel wordt afgebeeld)
- Reconstructie in 3 vlakken
- Kwantificeren in bulls eye
Korte as (donut) = van apex naar basaal.
Horizontale lange as = benen naar beneden, apex naar boven. Is van inferior naar
anterior
Verticale lange as = benen naar links, apex naar rechts. Is van septaal naar
lateraal.
