Samenvatting colleges Juridische en Ethische aspecten
College 1 Salomonsoordelen? Juridische beslissingen over kinderen
Deel 1
OTS= ondertoezichtsstelling.
Wettelijke kaders om beslissingen over kinderen te nemen en overwegingen vanuit
wetenschap en onderzoek om beslissingen over kinderen te nemen.
Jeugdrecht: wettelijke bepalingen voor minderjarigen. Juridische relatie met ouders,
bijzondere positie in maatschappij. ‘Kinderwetten’ 1901 (1905).
Jeugdbescherming: op grond van kinderwetten hulpverlening bij belemmering
ontwikkeling. Bv.: AMK, Raad vd Kinderbescherming.
Jeugdhulpverlening/ - welzijnszorg: voorkomen, verminderen of opheffen van
problemen die de ontwikkeling ongunstig beïnvloeden.
Wet op de jeugdzorg (nu jeugdhulp en jeugdbescherming) in 2005: ondersteuning voor
jeugdigen en ouders/ opvoeders bij dreigende opgroei- en opvoedingsproblemen.
Ouders zijn verplicht hun minderjarige kinderen te verzorgen en op te voeden. Kinderen
hebben het recht op verzorging en opvoeding Verdrag Rechten van het Kind (IVRK) in
1989. In NL gangbaar sinds 1995.
IVRK niet ondertekend door VS omdat het de doodstraf voor minderjarigen verbiedt. Kind
heeft recht op:
- Leven
- Naam en nationaliteit
- Een thuis, band met de ouders
- Onderwijs....enz.
& bescherming tegen:
- Discriminatie
- Kinderhandel.....enz.
Afstamming door: geboorte, erkenning, adoptie, gerechtelijke vaststelling vaderschap.
Kinderen staan tot hun 18e onder het gezag van hun ouders. Bij 14 jaar of jonger zijn de
ouders aansprakelijk voor overtredingen van kinderen. Ouder kan rechtshandeling (bv.
aankoop) van minderjarig kind terug draaien.
Rechter moet kinderen van 12 jr en ouder horen bij familierechtelijke zaken. Onder de 12 jr
kan de rechter dit doen, maar moet het niet.
Ouders hebben recht en plicht tot verzorging en opvoeding. Zij moeten ontwikkeling van kind
bevorderen en zijn verantwoordelijk voor het geestelijk en lichamelijk welzijn van het kind.
,Ouders bepalen natuurlijk ook woonplaats, school, ziekenhuis en dagelijkse zaken zoals het
schieten van oorbellen??
Gezag van ouders niet onbeperkt maar ingeperkt door bijvoorbeeld leerplicht en afschaffing
‘pedagogische tik’. Sinds 2007 pas verboden om je kind te slaan (in NL).
Gezag door voogdij: gezag over minderjarigen door volwassenen die niet in
afstammingsrelatie tot het kind staan (bij wezen en vondelingen).
Een kind te vondeling leggen is strafbaar (max. 4 jr en 6 mnd gevangenisstraf). Er is
gemiddeld 1 vondeling per jaar. Vaak wordt er niet gestraft omdat hulpverlening voor ouder
en kind vooropstaat.
Sinds 2014 zijn er (weer) babyluiken in NL. In Duitsland was de komst van babyluiken een
succes.
2013 kamervragen over babyluik. Antwoord Teeven: Nee. Vonderlingenkamer in Papendrecht
en Groningen.
In het wetboek is er een verschil tussen zelf je kind doden (kinderdoodslag) en als een ander
het doet (moord/doodslag).
Testamentaire voogdij: door ouders/ voogden in testament genoemd, bv familieleden
Datieve voogdij: door de rechter opgedragen
Voogd zorgt ervoor (vaak niet zelf) dat kind goed wordt verzorgd en opgevoed. De voogd
vertegenwoordigt het kind en behartigt zijn belangen. Kantonrechter heeft controlerende taak.
Maatraatregel: er is nog maar één gezagsbeëindigende maatregel. Door middel van deze
maatregel wordt het gezag van iemand over een kind beëindigd. Eerst waren er 2: ontheffing
en ontzetting. Ontheffing: gezag wordt ontnomen omdat de ouders ongeschikt/ onmachtig zijn
om kind op te voeden. Ontzetting: ouders verzuimen moedwillig hun ouderlijke taken.
Gezag kan ook alleen beperkt worden d.m.v. OTS. Bij OTS krijgen ouders steun en hulp van
gezinsvoogd. Eindverantwoordelijkheid ligt dan bij Jeugdhulp. OTS vindt plaats op grond van
bedreiging van de fysieke en psychische gezondheid van het kind: verwaarlozing,
mishandeling, verslaafde ouders, schoolverzuim, weglopen door kind, combinatie
opvoedings- en gedragsproblemen.
OTS procedure: Jeugdhulp start deze procedure. Raad vd Kinderbescherming wordt
ingeschakeld. De Raad dient een verzoek in bij de kinderrechter. Er wordt uitgesproken voor
ten hoogste 1 jaar en er wordt uitgesproken over het kind, niet over de ouders. Acuut:
voorlopige OTS (max. 3 maanden).
Jeugdhulp is uitvoerder OTS en schakelt een gezinsvoogd (professionele of vrijwillige) in.
Het doel is om de ouders toch verantwoordelijkheid te laten behouden en de ouder-kind band
te herstellen.
, Wat doet de gezinsvoogd?
- Hulpverleningsplan opstellen (verplicht)
- Schriftelijke aanwijzingen geven (dwingend karakter)
- Behandeling, therapie of cursus kan noodzakelijk worden geacht
Tijdelijke uithuisplaatsing: steeds 1 jaar. Dit kan vrijwillig: bij familie of op kamers, of via
Jeugdhulp (met machtiging van de kinderrechter): in tehuis, pleeggezin.
Vroegere ontheffing en ontzetting nu gezagdbeëindiging. Gericht op verbreking van
gezagsrelatie en band. Er wordt een voogd benoemd. Feitelijke ouders zijn ongeschikt.
Proefherstel: voor max. 6 mnd verblijft het kind weer bij de ouder. Herstel komt weinig voor.
Voorkeur is vaak dat er hulp plaatsvindt binnen een vrijwillig kader, maar de gezinsvoogd die
aangesteld wordt is vrijwel altijd een professioneel hulpverlener van Jeugdhulp.
Deel 2
Salomonsoordeel: er is 1 baby en er zijn twee vrouwen die zeggen dat zij de moeder zijn. De
rechter dreigt de baby in tweeën te delen. De echte moeder raakt daar zo door ontzet dat ze
zegt dat de andere vrouw de baby dan maar moet hebben. De rechter ziet hieraan dat deze
vrouw de echte moeder is, en zij kreeg dus alsnog de baby.
Salomonsoordeel actueel: Kind uit zijn biologische context gehaald en geplaatst bij
pleeggezin. Pleeggezin is tijdelijk, de vraag is nu: moet het kind na zijn tijd bij het pleeggezin
teruggeplaatst worden naar zijn biologische ouders?
GEHECHTHEID VOORRANG!
Vaak vinden er teveel overplaatsingen en scheidingen plaats. Des te meer overplaatsingen, des
te meer prroblemen voor het kind. Een kind hecht zich altijd. Je kunt niet zeggen: het kind
heeft een jaar bij een mishandelende moeder gewoond en heeft zich daardoor nog niet
gehecht. Het kind is dan onveilig gehecht.
Bescherm stabiele relaties. Het is een misvatting dat als een kind veilig gehecht is bij zijn
pleeggezin, het kind goed een overplaatsing zal aankunnen. ‘Houd van je pleegkind als van je
eigen kind!’. Stop een kind ook niet in een tehuis, maar geef het een thuis.
Er is geen grens tot wanneer je je veilig kunt hechten. Het is niet zo dat als je 6 bent en je bent
onveilig gehecht, dat je je nooit meer veilig kunt hechten.
Als pleegouders aangeven dat het gedrag van hun pleegkind te moeilijk is, help hen dan, en
plaats niet gelijk het kind over naar een ander gezin.
Het kind is dus gebaat bij stabiliteit. Zorg bijvoorbeeld ook voor een stabiele bezoekregeling
met oude familie en biologische ouders. Familienetwerken kunnen een vangnet zijn voor een
kind. Eigen Kracht: kijk naar de draagkracht van iemand.
Beslis snel over kinderen (Juffer-beschikking).
College 1 Salomonsoordelen? Juridische beslissingen over kinderen
Deel 1
OTS= ondertoezichtsstelling.
Wettelijke kaders om beslissingen over kinderen te nemen en overwegingen vanuit
wetenschap en onderzoek om beslissingen over kinderen te nemen.
Jeugdrecht: wettelijke bepalingen voor minderjarigen. Juridische relatie met ouders,
bijzondere positie in maatschappij. ‘Kinderwetten’ 1901 (1905).
Jeugdbescherming: op grond van kinderwetten hulpverlening bij belemmering
ontwikkeling. Bv.: AMK, Raad vd Kinderbescherming.
Jeugdhulpverlening/ - welzijnszorg: voorkomen, verminderen of opheffen van
problemen die de ontwikkeling ongunstig beïnvloeden.
Wet op de jeugdzorg (nu jeugdhulp en jeugdbescherming) in 2005: ondersteuning voor
jeugdigen en ouders/ opvoeders bij dreigende opgroei- en opvoedingsproblemen.
Ouders zijn verplicht hun minderjarige kinderen te verzorgen en op te voeden. Kinderen
hebben het recht op verzorging en opvoeding Verdrag Rechten van het Kind (IVRK) in
1989. In NL gangbaar sinds 1995.
IVRK niet ondertekend door VS omdat het de doodstraf voor minderjarigen verbiedt. Kind
heeft recht op:
- Leven
- Naam en nationaliteit
- Een thuis, band met de ouders
- Onderwijs....enz.
& bescherming tegen:
- Discriminatie
- Kinderhandel.....enz.
Afstamming door: geboorte, erkenning, adoptie, gerechtelijke vaststelling vaderschap.
Kinderen staan tot hun 18e onder het gezag van hun ouders. Bij 14 jaar of jonger zijn de
ouders aansprakelijk voor overtredingen van kinderen. Ouder kan rechtshandeling (bv.
aankoop) van minderjarig kind terug draaien.
Rechter moet kinderen van 12 jr en ouder horen bij familierechtelijke zaken. Onder de 12 jr
kan de rechter dit doen, maar moet het niet.
Ouders hebben recht en plicht tot verzorging en opvoeding. Zij moeten ontwikkeling van kind
bevorderen en zijn verantwoordelijk voor het geestelijk en lichamelijk welzijn van het kind.
,Ouders bepalen natuurlijk ook woonplaats, school, ziekenhuis en dagelijkse zaken zoals het
schieten van oorbellen??
Gezag van ouders niet onbeperkt maar ingeperkt door bijvoorbeeld leerplicht en afschaffing
‘pedagogische tik’. Sinds 2007 pas verboden om je kind te slaan (in NL).
Gezag door voogdij: gezag over minderjarigen door volwassenen die niet in
afstammingsrelatie tot het kind staan (bij wezen en vondelingen).
Een kind te vondeling leggen is strafbaar (max. 4 jr en 6 mnd gevangenisstraf). Er is
gemiddeld 1 vondeling per jaar. Vaak wordt er niet gestraft omdat hulpverlening voor ouder
en kind vooropstaat.
Sinds 2014 zijn er (weer) babyluiken in NL. In Duitsland was de komst van babyluiken een
succes.
2013 kamervragen over babyluik. Antwoord Teeven: Nee. Vonderlingenkamer in Papendrecht
en Groningen.
In het wetboek is er een verschil tussen zelf je kind doden (kinderdoodslag) en als een ander
het doet (moord/doodslag).
Testamentaire voogdij: door ouders/ voogden in testament genoemd, bv familieleden
Datieve voogdij: door de rechter opgedragen
Voogd zorgt ervoor (vaak niet zelf) dat kind goed wordt verzorgd en opgevoed. De voogd
vertegenwoordigt het kind en behartigt zijn belangen. Kantonrechter heeft controlerende taak.
Maatraatregel: er is nog maar één gezagsbeëindigende maatregel. Door middel van deze
maatregel wordt het gezag van iemand over een kind beëindigd. Eerst waren er 2: ontheffing
en ontzetting. Ontheffing: gezag wordt ontnomen omdat de ouders ongeschikt/ onmachtig zijn
om kind op te voeden. Ontzetting: ouders verzuimen moedwillig hun ouderlijke taken.
Gezag kan ook alleen beperkt worden d.m.v. OTS. Bij OTS krijgen ouders steun en hulp van
gezinsvoogd. Eindverantwoordelijkheid ligt dan bij Jeugdhulp. OTS vindt plaats op grond van
bedreiging van de fysieke en psychische gezondheid van het kind: verwaarlozing,
mishandeling, verslaafde ouders, schoolverzuim, weglopen door kind, combinatie
opvoedings- en gedragsproblemen.
OTS procedure: Jeugdhulp start deze procedure. Raad vd Kinderbescherming wordt
ingeschakeld. De Raad dient een verzoek in bij de kinderrechter. Er wordt uitgesproken voor
ten hoogste 1 jaar en er wordt uitgesproken over het kind, niet over de ouders. Acuut:
voorlopige OTS (max. 3 maanden).
Jeugdhulp is uitvoerder OTS en schakelt een gezinsvoogd (professionele of vrijwillige) in.
Het doel is om de ouders toch verantwoordelijkheid te laten behouden en de ouder-kind band
te herstellen.
, Wat doet de gezinsvoogd?
- Hulpverleningsplan opstellen (verplicht)
- Schriftelijke aanwijzingen geven (dwingend karakter)
- Behandeling, therapie of cursus kan noodzakelijk worden geacht
Tijdelijke uithuisplaatsing: steeds 1 jaar. Dit kan vrijwillig: bij familie of op kamers, of via
Jeugdhulp (met machtiging van de kinderrechter): in tehuis, pleeggezin.
Vroegere ontheffing en ontzetting nu gezagdbeëindiging. Gericht op verbreking van
gezagsrelatie en band. Er wordt een voogd benoemd. Feitelijke ouders zijn ongeschikt.
Proefherstel: voor max. 6 mnd verblijft het kind weer bij de ouder. Herstel komt weinig voor.
Voorkeur is vaak dat er hulp plaatsvindt binnen een vrijwillig kader, maar de gezinsvoogd die
aangesteld wordt is vrijwel altijd een professioneel hulpverlener van Jeugdhulp.
Deel 2
Salomonsoordeel: er is 1 baby en er zijn twee vrouwen die zeggen dat zij de moeder zijn. De
rechter dreigt de baby in tweeën te delen. De echte moeder raakt daar zo door ontzet dat ze
zegt dat de andere vrouw de baby dan maar moet hebben. De rechter ziet hieraan dat deze
vrouw de echte moeder is, en zij kreeg dus alsnog de baby.
Salomonsoordeel actueel: Kind uit zijn biologische context gehaald en geplaatst bij
pleeggezin. Pleeggezin is tijdelijk, de vraag is nu: moet het kind na zijn tijd bij het pleeggezin
teruggeplaatst worden naar zijn biologische ouders?
GEHECHTHEID VOORRANG!
Vaak vinden er teveel overplaatsingen en scheidingen plaats. Des te meer overplaatsingen, des
te meer prroblemen voor het kind. Een kind hecht zich altijd. Je kunt niet zeggen: het kind
heeft een jaar bij een mishandelende moeder gewoond en heeft zich daardoor nog niet
gehecht. Het kind is dan onveilig gehecht.
Bescherm stabiele relaties. Het is een misvatting dat als een kind veilig gehecht is bij zijn
pleeggezin, het kind goed een overplaatsing zal aankunnen. ‘Houd van je pleegkind als van je
eigen kind!’. Stop een kind ook niet in een tehuis, maar geef het een thuis.
Er is geen grens tot wanneer je je veilig kunt hechten. Het is niet zo dat als je 6 bent en je bent
onveilig gehecht, dat je je nooit meer veilig kunt hechten.
Als pleegouders aangeven dat het gedrag van hun pleegkind te moeilijk is, help hen dan, en
plaats niet gelijk het kind over naar een ander gezin.
Het kind is dus gebaat bij stabiliteit. Zorg bijvoorbeeld ook voor een stabiele bezoekregeling
met oude familie en biologische ouders. Familienetwerken kunnen een vangnet zijn voor een
kind. Eigen Kracht: kijk naar de draagkracht van iemand.
Beslis snel over kinderen (Juffer-beschikking).
