Hoofdstuk 3. Temperatuur.
Wat is temperatuur?
Temperatuur is de maat voor de kinetische energie van
atomen in een gas, vloeistof of vaste stof. Hogere
temperatuur ontstaat wanneer er stralingsenergie wordt
toegevoegd (bijvoorbeeld zonlicht), er is dan een hoger
kinetisch niveau. Bij energieverlies door straling daalt de
temperatuur. Het oppervlakte temperatuur wordt bepaald
door de balans tussen binnenkomende straling en
uitgaande straling, dit is de netto straling. Hierbij is de
dag positief en de nacht negatief. De luchttemperatuur
wordt op 1.20 meter boven de grond gemeten.
Conductie en convectie.
Energie/ warmte beweegt in en uit een substantie via het oppervlak. Energie wordt
niet gemaakt of vernietigd, er is sprake van een verandering. Conductie is het
transport van voelbare warmte van een warm object naar een koud object door
directe aanraking (geleiding). Convectie is dat warmte wordt verdeeld door
vermenging in water en/of lucht. Latente hitte overdracht is dat iets afkoelt en er
condensatie ontstaat waardoor het warmer word, er komt latente hitte vrij.
Factoren die invloed hebben op de temperatuur.
o Breedte ligging.
o Soort van het oppervlak.
o Ligging, wel/niet aan zee. (windrichting)
o Hoogteligging.
o Aanvoer van warmte en kou van elders.
Stad en platteland.
Op het platteland voelt het op
een warme dag veel koeler in
de stad. Doordat planten en
vegetatie water opnemen en
dit weer door transpiratie
afgeven aan de lucht, koelt de
lucht en de planten af, zo ook
de omgeving. Evaporatie
ontstaat ook bij relatieve
vochtige grond, dit samen met
1
, de transpiratie van de planten heet evapotranspiratie. In de stad is het veel warmer,
dit kom doordat de stedelijke gebieden veel donkere oppervlaktes zijn die veel
straling absorberen. Door riolering zijn er weinig natte oppervlaktes en dus weinig
verdamping om de lucht mee af te koelen. Opgeslagen warmte verhindert sterke
afkoeling ’s nachts.
Stedelijk hitte eiland. (UHI urban heat island)
Het hitte eiland effect is dat
de temperatuur in een stedelijk
gebied gemiddeld hoger is dan
in het omliggend landelijk
gebied. Gevolgen hiervan zijn
dat de airco langer aanstaat
waardoor er meer uitstoot is en
mensen worden door de
warmte sneller geïrriteerd. En
oplossing hiervoor is meer
planten en bomen in de stad, en wegdekken die minder warmte absorberen.
Temperatuur verandering bij toenemende hoogte.
In hoge gebieden
zoals bij bergen is de
temperatuur lager en
zit er een groter
verschil tussen de
dag en nacht
temperatuur. Dit komt
omdat er hoog in de
lucht minder
moleculen zitten die
de warmte vast
kunnen houden. Je verbrand hier sneller omdat de zonnestralen weinig moleculen
hebben om op te weerkaatsen. Ook het broeikaseffect is hier zwakker.
2
Wat is temperatuur?
Temperatuur is de maat voor de kinetische energie van
atomen in een gas, vloeistof of vaste stof. Hogere
temperatuur ontstaat wanneer er stralingsenergie wordt
toegevoegd (bijvoorbeeld zonlicht), er is dan een hoger
kinetisch niveau. Bij energieverlies door straling daalt de
temperatuur. Het oppervlakte temperatuur wordt bepaald
door de balans tussen binnenkomende straling en
uitgaande straling, dit is de netto straling. Hierbij is de
dag positief en de nacht negatief. De luchttemperatuur
wordt op 1.20 meter boven de grond gemeten.
Conductie en convectie.
Energie/ warmte beweegt in en uit een substantie via het oppervlak. Energie wordt
niet gemaakt of vernietigd, er is sprake van een verandering. Conductie is het
transport van voelbare warmte van een warm object naar een koud object door
directe aanraking (geleiding). Convectie is dat warmte wordt verdeeld door
vermenging in water en/of lucht. Latente hitte overdracht is dat iets afkoelt en er
condensatie ontstaat waardoor het warmer word, er komt latente hitte vrij.
Factoren die invloed hebben op de temperatuur.
o Breedte ligging.
o Soort van het oppervlak.
o Ligging, wel/niet aan zee. (windrichting)
o Hoogteligging.
o Aanvoer van warmte en kou van elders.
Stad en platteland.
Op het platteland voelt het op
een warme dag veel koeler in
de stad. Doordat planten en
vegetatie water opnemen en
dit weer door transpiratie
afgeven aan de lucht, koelt de
lucht en de planten af, zo ook
de omgeving. Evaporatie
ontstaat ook bij relatieve
vochtige grond, dit samen met
1
, de transpiratie van de planten heet evapotranspiratie. In de stad is het veel warmer,
dit kom doordat de stedelijke gebieden veel donkere oppervlaktes zijn die veel
straling absorberen. Door riolering zijn er weinig natte oppervlaktes en dus weinig
verdamping om de lucht mee af te koelen. Opgeslagen warmte verhindert sterke
afkoeling ’s nachts.
Stedelijk hitte eiland. (UHI urban heat island)
Het hitte eiland effect is dat
de temperatuur in een stedelijk
gebied gemiddeld hoger is dan
in het omliggend landelijk
gebied. Gevolgen hiervan zijn
dat de airco langer aanstaat
waardoor er meer uitstoot is en
mensen worden door de
warmte sneller geïrriteerd. En
oplossing hiervoor is meer
planten en bomen in de stad, en wegdekken die minder warmte absorberen.
Temperatuur verandering bij toenemende hoogte.
In hoge gebieden
zoals bij bergen is de
temperatuur lager en
zit er een groter
verschil tussen de
dag en nacht
temperatuur. Dit komt
omdat er hoog in de
lucht minder
moleculen zitten die
de warmte vast
kunnen houden. Je verbrand hier sneller omdat de zonnestralen weinig moleculen
hebben om op te weerkaatsen. Ook het broeikaseffect is hier zwakker.
2
