Fysiologie 1.2
Hoorcollege 1
Vetvertering
→ Lever produceert
→ gal en geeft af aan de galblaas
→ Galblaas slaat de gal op
→ wanneer nodig afgifte aan de dunne darm.
Alvleesklier (exocriene & endocriene klier (insuline)) produceert → alvleesklier sap.
Afvoerbuis galblaas en alvleesklier komen samen uit in de dunne darm.
Lipiden
- Vetten (triglyceriden)
- Glycerol en vetzuren
Vet heeft de neiging om samen te klonteren. Komt in zijn geheel aan in de dunne darm.
→ Galblaas geeft gal af aan de dunne darm om de grote vetdruppel af te breken in kleinere
vetdruppels.
→ Pancreas geeft lipase af
→ breekt kleine vetdruppels op in : Free fatty acids + monoglycerides
→ Deze kunnen makkelijk worden opgenomen door de darmwand.
→ Ze komen terecht in het endoplasmatisch reticulum
→ Word triglycerides gevormd
→ Triglycerides worden omhult met eiwitten (Chylomicronen)
→ Stromen door in de lactealen
- Vetachtige stoffen (fosfolipiden en sterolen) = Onderdeel van celmembraan.
,Functie:
- Brandstof
- Regulatie
- Structuur
Vetvertering
Doel vetvertering
- Triglyceriden → afbreken tot monoglyceriden,
vetzuren en glycerol.
Uitdaging want:
- Vetten zijn hydrofoob
- Verteringsenzymen zijn hydrofiel
Oplossing:
- Vetten goed mixen met verteringssappen
met behulp van:
De mond
- smelten van vetten
- mixen door kauwen
- tong klier: lingual lipase (te verwaarlozen bij volwassene)
De maag
- Mixen -> vet word in kleine porties doorgegeven aan de darm
- Geleidelijke doorgang pyloris
- Gastric lipase
Duodenum
Vet in dunne darm : CCK (hormoon) → afgifte gal en alvleeskliersap
Functie gal: Emulgeren vet → Kleine vetdruppels maken van grote vetdruppel, hierdoor kan ,lipase
erbij die het vet kan verteren.
Vergroot oppervlak voor werking lipase
- Alvleesklier
- Darmkliercellen
Hydrolyse (toevoegen water, water nodig) triglyceriden en fosfolipiden
- Meeste sterolen kunnen meteen opgenomen worden.
Absorptie
Later in dunne darm
- Resorptie gal
, Gal wordt terug opgenomen voor hergebruik
Gal
Productie in de lever
- 600 – 1000 ml/dag
Opslag en indikking
-Galblaas
Samenstelling
- Galzuren, galzouten, cholesterol, fosfolipiden, water, elektrolyten, bilirubine (pigment stof,
kenmerk: geelbruin)
Functie
- Emulgeren
Vergelijkbaar met werking afwasmiddel
Absorptie
2 routes
- Diffusie (kan door celmembraan) → enterocyt (darmcel) → bloedsomloop
- Vorming micellen (grote vetverterings producten kunnen opgenomen worden in de darmcel)
→ enterocyt → chylomicronen → door de lymfe
Micellen
- Ontstaan tijdens vertering in de dunne darm
- Geëmulgeerde vetdruppels door eerder toevoeging van gal
- Binnenkant: verteringsproducten (lipase op los gegaan)
- Buitenkant: galmoleculen
- Oplosbaar in water → diffusie met celmembraan → enterocyten
In de enterocyt
- Vorming triglyceriden
- Verpakking tot chylomicronen (combi vet en eiwit, hierdoor oplosbaar in water)
- Afgifte aan lymfe
Functies in het lichaam
- Triglyceriden
Energie
Energie reserve
Isolatie en bescherming (reguleren temperatuur)
Vervoerder
Hoorcollege 1
Vetvertering
→ Lever produceert
→ gal en geeft af aan de galblaas
→ Galblaas slaat de gal op
→ wanneer nodig afgifte aan de dunne darm.
Alvleesklier (exocriene & endocriene klier (insuline)) produceert → alvleesklier sap.
Afvoerbuis galblaas en alvleesklier komen samen uit in de dunne darm.
Lipiden
- Vetten (triglyceriden)
- Glycerol en vetzuren
Vet heeft de neiging om samen te klonteren. Komt in zijn geheel aan in de dunne darm.
→ Galblaas geeft gal af aan de dunne darm om de grote vetdruppel af te breken in kleinere
vetdruppels.
→ Pancreas geeft lipase af
→ breekt kleine vetdruppels op in : Free fatty acids + monoglycerides
→ Deze kunnen makkelijk worden opgenomen door de darmwand.
→ Ze komen terecht in het endoplasmatisch reticulum
→ Word triglycerides gevormd
→ Triglycerides worden omhult met eiwitten (Chylomicronen)
→ Stromen door in de lactealen
- Vetachtige stoffen (fosfolipiden en sterolen) = Onderdeel van celmembraan.
,Functie:
- Brandstof
- Regulatie
- Structuur
Vetvertering
Doel vetvertering
- Triglyceriden → afbreken tot monoglyceriden,
vetzuren en glycerol.
Uitdaging want:
- Vetten zijn hydrofoob
- Verteringsenzymen zijn hydrofiel
Oplossing:
- Vetten goed mixen met verteringssappen
met behulp van:
De mond
- smelten van vetten
- mixen door kauwen
- tong klier: lingual lipase (te verwaarlozen bij volwassene)
De maag
- Mixen -> vet word in kleine porties doorgegeven aan de darm
- Geleidelijke doorgang pyloris
- Gastric lipase
Duodenum
Vet in dunne darm : CCK (hormoon) → afgifte gal en alvleeskliersap
Functie gal: Emulgeren vet → Kleine vetdruppels maken van grote vetdruppel, hierdoor kan ,lipase
erbij die het vet kan verteren.
Vergroot oppervlak voor werking lipase
- Alvleesklier
- Darmkliercellen
Hydrolyse (toevoegen water, water nodig) triglyceriden en fosfolipiden
- Meeste sterolen kunnen meteen opgenomen worden.
Absorptie
Later in dunne darm
- Resorptie gal
, Gal wordt terug opgenomen voor hergebruik
Gal
Productie in de lever
- 600 – 1000 ml/dag
Opslag en indikking
-Galblaas
Samenstelling
- Galzuren, galzouten, cholesterol, fosfolipiden, water, elektrolyten, bilirubine (pigment stof,
kenmerk: geelbruin)
Functie
- Emulgeren
Vergelijkbaar met werking afwasmiddel
Absorptie
2 routes
- Diffusie (kan door celmembraan) → enterocyt (darmcel) → bloedsomloop
- Vorming micellen (grote vetverterings producten kunnen opgenomen worden in de darmcel)
→ enterocyt → chylomicronen → door de lymfe
Micellen
- Ontstaan tijdens vertering in de dunne darm
- Geëmulgeerde vetdruppels door eerder toevoeging van gal
- Binnenkant: verteringsproducten (lipase op los gegaan)
- Buitenkant: galmoleculen
- Oplosbaar in water → diffusie met celmembraan → enterocyten
In de enterocyt
- Vorming triglyceriden
- Verpakking tot chylomicronen (combi vet en eiwit, hierdoor oplosbaar in water)
- Afgifte aan lymfe
Functies in het lichaam
- Triglyceriden
Energie
Energie reserve
Isolatie en bescherming (reguleren temperatuur)
Vervoerder
