Week 1 Belastingheffing van concerns
Renteaftrekbeperking art. 10a
De achtergrond van 10a.
Overtollige liquide middelen worden altijd overgemaakt naar een tax haven, omdat de
rentebate die wordt ontvangen van de bank in Nederland bijvoorbeeld met 25% Vpb wordt
belast.
In de EU is België de tax haven door de notionele renteaftrek. De Belgen hebben dit
opgenomen in de wet om te stimuleren investeringen aan te gaan met EV i.p.v. VV. de
notionele aftrek bestaat uit een fictieve aftrekpost van 2% van het EV ieder jaar. Als je dus
3% rente ontvangt in België, dan wordt daar 2%vanaf gehaald en dan hou je nog 1% over
die vervolgens tegen 30% wordt belast.
De werkmaatschappij uit Nederland heeft geld nodig, dus die leent dat van België. Rente
wordt betaald aan de tax haven (België), die aftrekbaar is in het land van de
werkmaatschappij. In België kent de ontvangen rente een notionele aftrek. Op deze manier
wordt eigen vermogen uit Nederland omgezet in vreemd vermogen, waardoor Nederland
niet meer kan heffen.
Artikel 10a is een codificatie van fraus legis (wetsontduiking). In de jaren ’80 was er een
gevecht tussen de NLe belastingdienst en de multinationals over winstdrainage
(Nederlandse dochter leent van Belgische moeder en vervolgens doet de Nederlandse
dochter een dividenduitkering aan moeder > omzetten van EV naar VV). Na een aantal
arresten waarin enerzijds de fiscus heeft gewonnen en andere arresten waarin de adviseur
won heeft de wetgever in ’90 de antimisbruik codificatie opgenomen in de wet.
Hoe zou fraus legis moeten worden gecodificeerd > de fiscus heeft nu gewoon alle zaken,
ook die hij niet had gewonnen naar de hand van de fiscus gezet. Hij heeft fraus legis dus
gecodificeerd en daarbij een aanscherping getroffen.
Vereisten fraus legis (cumulatief):
1. Motief vereiste: foute motieven, de doorslaggevende reden is belastingbesparing en
dat is niet zakelijk
2. Normvereiste: is het in strijd met doel en strekking van de wet? Dit vereiste is het
wetenschappelijke gedeelte, de Hoge Raad moet hier vaak uitspraak over doen.
Volgens de HR is het verboden om een trucje toe te passen waardoor je ieder jaar belasting
kan besparen. Belastingheffing wordt daardoor discretionair = willekeurig. Je kan dan zelf
bepalen of je belasting betaalt of niet. En dat is volgens de HR niet wenselijk.
Begripsuitleg artikel 10a:
- Belastingplichtige: degene die de rente wil aftrekken, dus degene die geld leent
- Groepslening: belastingplichtige die leent van een verbonden persoon. Een lening die
je rechtens dan wel in feite, direct of indirect bent verschuldigd aan een
groepsmaatschappij.
- Verbondenheid: 1/3e belang
Uitleg groepslening
1. Rechtens, direct 2. Rechtens, indirect
X = belastingplichtige, V = verbonden lichaam, B = bank
, 3. Rechtens, direct
In het Italiaanse Beursvennootschap arrest in 2016 heeft de Hoge Raad bepaald dat de
zinsnede ‘rechtens, dan wel in feite, direct of indirect’ ook in het voordeel van de
belastingplichtige kan uitwerken. Volgens de HR moet holistisch worden gekeken, dus naar
de achterliggende schuldeiser kijken. Dat is de bank, dus nee er is geen groepslening (mits
voldaan aan de eisen van parallelliteit).
Volgens de HR is geoordeeld dat er geen sprake is van een groepslening, indien
voldaan is aan de 4 eisen van parallelliteit:
- Rente % moet gelijk zijn
- Looptijd gelijk
- Aflossingsschema gelijk
- Hoofdsom gelijk
De lening wordt onder dezelfde voorwaarden doorgeleend. Dus indirect lenen bij de bank,
leidt niet tot een groepslening waardoor de rente gewoon aftrekbaar is.
In 3 situaties is er altijd sprake van een besmette rechtshandeling:
- Winstuitdeling, waarbij geld uit Nederland verdwijnt
- Kapitaalstorting, waarbij geld uit Nederland verdwijnt
- Interne/externe acquisitie waarbij geld uit Nederland verdwijnt.
Rente niet aftrekbaar op grond van 10a:
Indien er een groepslening én een besmette rechtshandeling plaats vindt, waar tussen een
verband te onderkennen is >>> dan is de rente niet aftrekbaar. Tenzij je voldoet aan de
tegenbewijsregeling, waardoor de rente alsnog aftrekbaar is.
Volgens dhr. Van der Streek zijn er twee soorten verbanden:
1. Bestemmingsverband: rechtshandeling verricht door debiteur. Dus eerst een
groepslening aangaan en dan de besmette rechtshandeling. Bijv. de lening is
aangegaan met als bestemming de kapitaalstorting
2. Herkomstverband: eerst een besmette rechtshandeling verrichten en daarna een
groepslening aangaan. Dus eerst een kapitaalstorting, om die vervolgens door te
lenen.
Art. 10a-1-a Vpb (winstuitdeling)
Stappenplan:
1. Is er een groepslening?
Ja, er is een belastingplichtige: X en er
is en verbonden lichaam: D >> dus een
groepslening
2. Is er een besmette rechtshandeling?
Ja, een winstuitdeling
3. Is er een verband?
Ja, een bestemmingsverband: geleend
geld is bestemd voor de winstuitdeling
Dus de rente is niet aftrekbaar, tenzij de tegenbewijsregeling van toepassing is.
Renteaftrekbeperking art. 10a
De achtergrond van 10a.
Overtollige liquide middelen worden altijd overgemaakt naar een tax haven, omdat de
rentebate die wordt ontvangen van de bank in Nederland bijvoorbeeld met 25% Vpb wordt
belast.
In de EU is België de tax haven door de notionele renteaftrek. De Belgen hebben dit
opgenomen in de wet om te stimuleren investeringen aan te gaan met EV i.p.v. VV. de
notionele aftrek bestaat uit een fictieve aftrekpost van 2% van het EV ieder jaar. Als je dus
3% rente ontvangt in België, dan wordt daar 2%vanaf gehaald en dan hou je nog 1% over
die vervolgens tegen 30% wordt belast.
De werkmaatschappij uit Nederland heeft geld nodig, dus die leent dat van België. Rente
wordt betaald aan de tax haven (België), die aftrekbaar is in het land van de
werkmaatschappij. In België kent de ontvangen rente een notionele aftrek. Op deze manier
wordt eigen vermogen uit Nederland omgezet in vreemd vermogen, waardoor Nederland
niet meer kan heffen.
Artikel 10a is een codificatie van fraus legis (wetsontduiking). In de jaren ’80 was er een
gevecht tussen de NLe belastingdienst en de multinationals over winstdrainage
(Nederlandse dochter leent van Belgische moeder en vervolgens doet de Nederlandse
dochter een dividenduitkering aan moeder > omzetten van EV naar VV). Na een aantal
arresten waarin enerzijds de fiscus heeft gewonnen en andere arresten waarin de adviseur
won heeft de wetgever in ’90 de antimisbruik codificatie opgenomen in de wet.
Hoe zou fraus legis moeten worden gecodificeerd > de fiscus heeft nu gewoon alle zaken,
ook die hij niet had gewonnen naar de hand van de fiscus gezet. Hij heeft fraus legis dus
gecodificeerd en daarbij een aanscherping getroffen.
Vereisten fraus legis (cumulatief):
1. Motief vereiste: foute motieven, de doorslaggevende reden is belastingbesparing en
dat is niet zakelijk
2. Normvereiste: is het in strijd met doel en strekking van de wet? Dit vereiste is het
wetenschappelijke gedeelte, de Hoge Raad moet hier vaak uitspraak over doen.
Volgens de HR is het verboden om een trucje toe te passen waardoor je ieder jaar belasting
kan besparen. Belastingheffing wordt daardoor discretionair = willekeurig. Je kan dan zelf
bepalen of je belasting betaalt of niet. En dat is volgens de HR niet wenselijk.
Begripsuitleg artikel 10a:
- Belastingplichtige: degene die de rente wil aftrekken, dus degene die geld leent
- Groepslening: belastingplichtige die leent van een verbonden persoon. Een lening die
je rechtens dan wel in feite, direct of indirect bent verschuldigd aan een
groepsmaatschappij.
- Verbondenheid: 1/3e belang
Uitleg groepslening
1. Rechtens, direct 2. Rechtens, indirect
X = belastingplichtige, V = verbonden lichaam, B = bank
, 3. Rechtens, direct
In het Italiaanse Beursvennootschap arrest in 2016 heeft de Hoge Raad bepaald dat de
zinsnede ‘rechtens, dan wel in feite, direct of indirect’ ook in het voordeel van de
belastingplichtige kan uitwerken. Volgens de HR moet holistisch worden gekeken, dus naar
de achterliggende schuldeiser kijken. Dat is de bank, dus nee er is geen groepslening (mits
voldaan aan de eisen van parallelliteit).
Volgens de HR is geoordeeld dat er geen sprake is van een groepslening, indien
voldaan is aan de 4 eisen van parallelliteit:
- Rente % moet gelijk zijn
- Looptijd gelijk
- Aflossingsschema gelijk
- Hoofdsom gelijk
De lening wordt onder dezelfde voorwaarden doorgeleend. Dus indirect lenen bij de bank,
leidt niet tot een groepslening waardoor de rente gewoon aftrekbaar is.
In 3 situaties is er altijd sprake van een besmette rechtshandeling:
- Winstuitdeling, waarbij geld uit Nederland verdwijnt
- Kapitaalstorting, waarbij geld uit Nederland verdwijnt
- Interne/externe acquisitie waarbij geld uit Nederland verdwijnt.
Rente niet aftrekbaar op grond van 10a:
Indien er een groepslening én een besmette rechtshandeling plaats vindt, waar tussen een
verband te onderkennen is >>> dan is de rente niet aftrekbaar. Tenzij je voldoet aan de
tegenbewijsregeling, waardoor de rente alsnog aftrekbaar is.
Volgens dhr. Van der Streek zijn er twee soorten verbanden:
1. Bestemmingsverband: rechtshandeling verricht door debiteur. Dus eerst een
groepslening aangaan en dan de besmette rechtshandeling. Bijv. de lening is
aangegaan met als bestemming de kapitaalstorting
2. Herkomstverband: eerst een besmette rechtshandeling verrichten en daarna een
groepslening aangaan. Dus eerst een kapitaalstorting, om die vervolgens door te
lenen.
Art. 10a-1-a Vpb (winstuitdeling)
Stappenplan:
1. Is er een groepslening?
Ja, er is een belastingplichtige: X en er
is en verbonden lichaam: D >> dus een
groepslening
2. Is er een besmette rechtshandeling?
Ja, een winstuitdeling
3. Is er een verband?
Ja, een bestemmingsverband: geleend
geld is bestemd voor de winstuitdeling
Dus de rente is niet aftrekbaar, tenzij de tegenbewijsregeling van toepassing is.
