Cariologie en preventie
Cariës
Laag SES -> meer kans op cariës.
Na WO2 -> tandartsentekort, meer suiker -> slechte mondgezondheid -> geen tijd voor
preventie etc. -> prothese.
Nederlandse bevolking -> 15% prothese.
Gebieden met een lage SES -> 25% prothese.
Steeds minder mensen in verpleeghuizen hebben geen prothese, de smaak veranderd dus ze
hebben wel meer zin in zoetigheid en een verminderde speekselvloed. De zorg is er daar niet
op ingesteld om alle mensen 2x per dag te poetsen.
Glazuur (keihard) -> dentine (zachter) -> pulpa.
Blijvend element -> dikkere glazuurkap.
Melk element -> dunnere glazuurkap en glazuur minder goed van samenstelling ->
cariësproces verloopt sneller. Ook is pulpahoorn hoger dus de pulpa is sneller aangetast.
Glazuur wordt steeds sterker, tot 4 jaar ionenuitwisseling.
Witte elementen zijn heel wit, daarom lijken blijvende elementen snel geler.
Van jongs af aan al goed poetsen:
Kind leert dan aan om goed, 2x per dag te poetsen
Ontstekingen in de melkdentitie hebben gevolgen voor de blijvende dentitie
Cariës
Voedingsstoffen gaan de plaque in -> fermentatie koolhydraten -> productie (melk)zuur ->
zuur dringt het glazuur binnen -> glazuur lost op.
Oorzaken van cariës:
Suiker
Eetmomenten
Tandplaque
Speekselproductie (buffers)
Fluoride
Tijd
Houding, gedrag en kennis
Restaureren -> symptoombestrijding. Patiënt moet ook de juiste informatie en instructie
krijgen.
Cariësproces -> voorlichting, in de gaten houden -> doel om cariësproces te laten stoppen.
Belangrijke factoren:
, Plaque -> mondhygiëne
Voeding -> suikerconsumptie
Fluoride -> fluoridebasisadvies
Speeksel
Basisadvies cariëspreventie:
Basisadvies mondhygiëne
Basisadvies voeding
Basisadvies fluoride
Aanvullend advies cariëspreventie:
Verbeteren mondhygiëne
Suikergebruik verminderen
Extra fluoride (in overleg met tandarts of mondhygiënist)
Kauwgum (met xylitol)
Sealants (voor kinderen)
Fluorose -> ontwikkelingsstoornis (daarom bevat peutertandpasta minder fluoride).
-Kwestie van evenwicht, een gaatje kan tot stilstand komen of zich zelfs herstellen.
-De gemiddelde tijdsduur voordat een gaatje door het glazuur bij het dentine is gekomen is 3
tot 4 jaar.
Predelictieplaatsen plaque (dus cariës):
Approximaal
Cervicaal
Fissuren
Röntgenfoto -> cariës altijd donker (radiolucentie).
Laesies in het occlusale vlak, altijd dieper dan dat je denkt.
Je laat een beetje aangetast weefsel achter zodat je de pulpa niet raakt en dan sluit je de cariës
goed af, zo kunnen er geen voedingsstoffen bij de bacteriën komen en gaat het cariësproces
niet verder.
Glazuur en dentine
Glazuur -> dood materiaal -> gevormd door ameloblasten, deze gaan na vorming van glazuur
dood.
Dentine -> gevormd door odontoblasten, deze blijven leven na vorming van dentine.
Odontoblasten -> cellichamen liggen in pulpakamer, dentine bevat tubili (buisjes) waarin de
uitlopers van de odontoblasten liggen.
Melkelement -> dunnere glazuurkap, pulpa is minder goed beschermd. Mineralisatie is
anders, daardoor is het glazuur gevoeliger voor cariës.
Dentine schemert door het glazuur heen, hoe dunner de glazuurlaag en hoe meer het dentine
doorschemert hoe geler je tanden er uit zien.
Cariës
Laag SES -> meer kans op cariës.
Na WO2 -> tandartsentekort, meer suiker -> slechte mondgezondheid -> geen tijd voor
preventie etc. -> prothese.
Nederlandse bevolking -> 15% prothese.
Gebieden met een lage SES -> 25% prothese.
Steeds minder mensen in verpleeghuizen hebben geen prothese, de smaak veranderd dus ze
hebben wel meer zin in zoetigheid en een verminderde speekselvloed. De zorg is er daar niet
op ingesteld om alle mensen 2x per dag te poetsen.
Glazuur (keihard) -> dentine (zachter) -> pulpa.
Blijvend element -> dikkere glazuurkap.
Melk element -> dunnere glazuurkap en glazuur minder goed van samenstelling ->
cariësproces verloopt sneller. Ook is pulpahoorn hoger dus de pulpa is sneller aangetast.
Glazuur wordt steeds sterker, tot 4 jaar ionenuitwisseling.
Witte elementen zijn heel wit, daarom lijken blijvende elementen snel geler.
Van jongs af aan al goed poetsen:
Kind leert dan aan om goed, 2x per dag te poetsen
Ontstekingen in de melkdentitie hebben gevolgen voor de blijvende dentitie
Cariës
Voedingsstoffen gaan de plaque in -> fermentatie koolhydraten -> productie (melk)zuur ->
zuur dringt het glazuur binnen -> glazuur lost op.
Oorzaken van cariës:
Suiker
Eetmomenten
Tandplaque
Speekselproductie (buffers)
Fluoride
Tijd
Houding, gedrag en kennis
Restaureren -> symptoombestrijding. Patiënt moet ook de juiste informatie en instructie
krijgen.
Cariësproces -> voorlichting, in de gaten houden -> doel om cariësproces te laten stoppen.
Belangrijke factoren:
, Plaque -> mondhygiëne
Voeding -> suikerconsumptie
Fluoride -> fluoridebasisadvies
Speeksel
Basisadvies cariëspreventie:
Basisadvies mondhygiëne
Basisadvies voeding
Basisadvies fluoride
Aanvullend advies cariëspreventie:
Verbeteren mondhygiëne
Suikergebruik verminderen
Extra fluoride (in overleg met tandarts of mondhygiënist)
Kauwgum (met xylitol)
Sealants (voor kinderen)
Fluorose -> ontwikkelingsstoornis (daarom bevat peutertandpasta minder fluoride).
-Kwestie van evenwicht, een gaatje kan tot stilstand komen of zich zelfs herstellen.
-De gemiddelde tijdsduur voordat een gaatje door het glazuur bij het dentine is gekomen is 3
tot 4 jaar.
Predelictieplaatsen plaque (dus cariës):
Approximaal
Cervicaal
Fissuren
Röntgenfoto -> cariës altijd donker (radiolucentie).
Laesies in het occlusale vlak, altijd dieper dan dat je denkt.
Je laat een beetje aangetast weefsel achter zodat je de pulpa niet raakt en dan sluit je de cariës
goed af, zo kunnen er geen voedingsstoffen bij de bacteriën komen en gaat het cariësproces
niet verder.
Glazuur en dentine
Glazuur -> dood materiaal -> gevormd door ameloblasten, deze gaan na vorming van glazuur
dood.
Dentine -> gevormd door odontoblasten, deze blijven leven na vorming van dentine.
Odontoblasten -> cellichamen liggen in pulpakamer, dentine bevat tubili (buisjes) waarin de
uitlopers van de odontoblasten liggen.
Melkelement -> dunnere glazuurkap, pulpa is minder goed beschermd. Mineralisatie is
anders, daardoor is het glazuur gevoeliger voor cariës.
Dentine schemert door het glazuur heen, hoe dunner de glazuurlaag en hoe meer het dentine
doorschemert hoe geler je tanden er uit zien.
