geschiedenis samenvatting hoofdstuk 8

Hoofdstuk 8 de wereld in de tijd van burgers en stoommachines (1800-1900)

Ka's
• de industriële revolutie die in de westerse wereld de basis legde voor een industriële samenleving
• discussies over de sociale kwestie
• de moderne vorm van imperialisme die verband hield met de industrialisatie
• de opkomst van emancipatiebewegingen
• voortschrijdende democratisering, met deelname van steeds meer mannen en vrouwen aan het
politieke proces
• de opkomst van politiek-maatschappelijke stromingen: liberalisme, nationalisme, socialisme,
confessionalisme en feminisme

Paragraaf 1
Industriële revolutie:
• industrialisatie begint in de 18e eeuw in Groot-Brittannië20e eeuw in Europa
• revolutie omdat het leven van de mensen ingrijpend veranderd(ander soort werk vaak onveilig,
werktijden veranderen, sociale groepen, gemis van wetten tbv nieuwe groep)
• traditionele manier van werken verdwijnt( van wind, water, spierkracht  productie mbv machines
aangedreven door stroom en later door gas of elektriciteit)
• veel technologische vooruitgang productie werd gemechaniseerd

Engeland(1e industriële revolutie 1775-1850):
• begon met kleine uitvindingen in textielnijverheid(houten machines, spinning Jenny enz.)
eerst machines in textielnijverheid aangedreven voor waterkracht(afhankelijk van kracht van het
water), fabrieken dus ook bij een rivier.
ze wilden stabiele energiebron, de stoommachine werd verbeterd door James watt en gebruikt in
de mijnbouw en textielnijverheid.
ontstaan machine industrie, ijzerindustrie en steenkoolwinning
vernieuwingen ook doorgevoerd in andere takken van economie
• met machines sneller, grootschaliger en goedkoper produceren
sommige banen waren niet meer nodig
• IR ontstaan doordat kapitaalkrachtige ondernemers winst wilden maken
ze investeerde in machines en namen mensen in loondienst
bedrijven wilden zoveel mogelijk winst maken om de strijd met hun concurrenten vol te houden
goedkoper werken en betere producten
• IR werd mogelijk gemaakt doordat ze deel uit maakte van meerdere veranderingen
1. Agrarische revolutie landbouw methodes werden verbeterd meer mensen konden
gevoed wordenbevolking groeitop het land minder arbeid nodig door
mechaniseringveel goedkope arbeidskrachten voor de industrie.
2. Transportrevolutie eerst grote hoeveelheden niet vervoeren door slechte wegen enz.
eind 18e eeuw lieten ondernemers kanalen graven(onderlinge verbondenheid) langs de
vaarwegen werden fabrieken gebouwd
3. Stoomlocomotief1830 1e spoorlijn(alle belangrijke steden verbonden)
• IR heeft als economische gevolgen dat 1. Huisnijverheid werd verplaatst naar fabrieken 2. Enorme
toename van de productie 3. Door de toename van de productie dalen de prijzen.

2e industriële revolutie(1850-1900)
• vanaf 1850 verspreidde IR naar VS, Europa en Japan
• eerst textiel, ijzer en steenkool begin 19e eeuw staal, chemie en elektrotechniek
1890 ijzer vervangen door staal (taaier en soepeler)
 door elektriciteit kwam er straatverlichting, telefoons en gloeilampen. Philips belangrijkste
gloeilampen fabriek(1892)
door chemische industrie ontstond plastic en kunstmest voedselproductie steegontstaan
aparte voedingsmiddelen industrie(blikvoedsel)
• er werd systematisch gebruik gemaakt van de wetenschap. Eerst door uitvinders daarna kregen
fabrieken laboratoria
• spoorwegennet over de wereld verspreid, er kwamen stoomschepen, auto en fiets werden
uitgevonden, stoomwals voor betere wegen.