Algemene economie en bedrijfsomgeving
Hoofdstuk 27 Landenrisico
Ondernemen in het buitenland is niet zonder risico. Uit het recente verleden zijn talrijke
voorbeelden te geven van landen waar de economische of politieke situatie in een korte tijd
heel erg verslechterde. Handelspartners konden daardoor niet meer aan hun buitenlandse
betalingsverplichtingen voldoen.
Het landenrisico is een risico van internationaal zakendoen en heeft een economische en
politieke component.
§1 Economisch en politiek risico
Een ondernemer krijgt in het buitenland te maken met nieuwe risico’s. Als hij factureert in
een vreemde valuta loopt hij valutarisico. Als hij exporteert naar opkomende industrielanden
en ontwikkelingslanden loopt hij ook landenrisico.
Het landenrisico is het risico dat handelspartners in het buitenland door
overheidsmaatregelen niet aan hun internationale betalingsverplichtingen kunnen voldoen.
Deze maatregelen kunnen voortkomen uit onvermogen of uit onwil van de overheid.
Er is sprake van onvermogen als een land onvoldoende deviezen heeft om te kunnen
betalen. Een deviezentekort is vaak het gevolg van een slechte concurrentiepositie op de
wereldmarkt. Het land verdient dan te weinig vreemde valuta’s in het buitenland. Dit deel van
het landenrisico is vooral een economisch risico. Een exporteur kan de hoogte ervan
bepalen door een analyse van het concurrentievermogen van een land.
Er is sprake van onwil als een land voldoende internationale reserves heeft, maar toch alle
betalingen aan het buitenland blokkeert. De overheid kan hiertoe besluiten tijdens of na een
politieke omwenteling of een oorlog. Dit deel van het landenrisico is vooral een politiek
risico. Soms blokkeert de overheid buitenlandse betalingen vanwege een grote catastrofe.
Zij gebruikt dan alle beschikbare deviezen voor bijvoorbeeld noodhulp of het herstellen van
de schade. Er is dan eerder sprake van onvermogen dan van onwil.
Het landenrisico is belangrijk voor iedereen die internationaal zakendoet. Exporteurs lopen
het risico dat afnemers hun betalingsverplichtingen niet kunnen of mogen nakomen.
Multinationale ondernemingen lopen het risico dat zij winst niet kunnen of mogen overmaken
naar het hoofdkantoor. Een zorgvuldige analyse en beheersing van het landenrisico is dus
zeer belangrijk.
§2 Analyse van het landenrisico
27.2.1 Het landenrisico voor een exporteur
Een exporteur krijgt zijn geld niet als een buitenlandse overheid een deviezenstop
afkondigt. De kans hierop is groot als een land te weinig deviezenreserves heeft en ook te
weinig deviezen verdient in het buitenland.
Het vermogen van een land om vreemde valuta te verdienen, het deviezengenererend
vermogen, hangt af van de volgende factoren:
- Politieke en sociale stabiliteit
- Toestand van de binnenlandse economie
- Externe positie
, Politieke en sociale stabiliteit
Sociale onrust en politieke conflicten schrikken handelspartners en potentiële investeerders
af. Zij doen niet graag zaken in of met landen met interne en externe conflicten. Sociale en
politieke conflicten leiden vaak tot kapitaalvlucht, terwijl de inkomende deviezenstroom
vanuit het buitenland opdroogt. Een land raakt dan snel door zijn internationale reserves
heen.
Toestand van de binnenlandse economie
Een land kan alleen internationale deviezen in het buitenland verdienen als de thuisbasis
gezond is. Een gezonde thuisbasis betekent een evenwichtige economische groei, lage
inflatie, goede economische structuur en gezonde overheidsfinanciën. Een sterke
binnenlandse economie is een noodzakelijke voorwaarde voor succes van exporteurs op
buitenlandse markten.
Externe positie
Politieke en economische instabiliteit komen tot uiting in een verzwakking van de externe
positie van een land. De externe positie van een land kun je bepalen aan de hand van:
1. Omvang van de internationale reserves
2. Buitenlandse schuld
3. Betalingsbalans
1. Omvang van de internationale reserves
Hoe lager de internationale reserves van een land zijn, hoe groter de kans op een
toekomstig deviezentekort is. De omvang van de internationale reserves zegt alleen iets
over de betaalcapaciteit van een land als je die afzet tegen de deviezenbehoefte. Voor
exporteurs is het bijvoorbeeld belangrijk om te weten hoe groot de invoerdekking is.
De invoerdekking meet de verhouding tussen de internationale reserves en jaarlijkse
import. Een invoerdekking van 0,5 betekent dat de internationale reserves volstaan om een
halfjaar import te betalen. In de praktijk beschouwt men een invoerdekking van 90 dagen
als de minimale norm.
Hoofdstuk 27 Landenrisico
Ondernemen in het buitenland is niet zonder risico. Uit het recente verleden zijn talrijke
voorbeelden te geven van landen waar de economische of politieke situatie in een korte tijd
heel erg verslechterde. Handelspartners konden daardoor niet meer aan hun buitenlandse
betalingsverplichtingen voldoen.
Het landenrisico is een risico van internationaal zakendoen en heeft een economische en
politieke component.
§1 Economisch en politiek risico
Een ondernemer krijgt in het buitenland te maken met nieuwe risico’s. Als hij factureert in
een vreemde valuta loopt hij valutarisico. Als hij exporteert naar opkomende industrielanden
en ontwikkelingslanden loopt hij ook landenrisico.
Het landenrisico is het risico dat handelspartners in het buitenland door
overheidsmaatregelen niet aan hun internationale betalingsverplichtingen kunnen voldoen.
Deze maatregelen kunnen voortkomen uit onvermogen of uit onwil van de overheid.
Er is sprake van onvermogen als een land onvoldoende deviezen heeft om te kunnen
betalen. Een deviezentekort is vaak het gevolg van een slechte concurrentiepositie op de
wereldmarkt. Het land verdient dan te weinig vreemde valuta’s in het buitenland. Dit deel van
het landenrisico is vooral een economisch risico. Een exporteur kan de hoogte ervan
bepalen door een analyse van het concurrentievermogen van een land.
Er is sprake van onwil als een land voldoende internationale reserves heeft, maar toch alle
betalingen aan het buitenland blokkeert. De overheid kan hiertoe besluiten tijdens of na een
politieke omwenteling of een oorlog. Dit deel van het landenrisico is vooral een politiek
risico. Soms blokkeert de overheid buitenlandse betalingen vanwege een grote catastrofe.
Zij gebruikt dan alle beschikbare deviezen voor bijvoorbeeld noodhulp of het herstellen van
de schade. Er is dan eerder sprake van onvermogen dan van onwil.
Het landenrisico is belangrijk voor iedereen die internationaal zakendoet. Exporteurs lopen
het risico dat afnemers hun betalingsverplichtingen niet kunnen of mogen nakomen.
Multinationale ondernemingen lopen het risico dat zij winst niet kunnen of mogen overmaken
naar het hoofdkantoor. Een zorgvuldige analyse en beheersing van het landenrisico is dus
zeer belangrijk.
§2 Analyse van het landenrisico
27.2.1 Het landenrisico voor een exporteur
Een exporteur krijgt zijn geld niet als een buitenlandse overheid een deviezenstop
afkondigt. De kans hierop is groot als een land te weinig deviezenreserves heeft en ook te
weinig deviezen verdient in het buitenland.
Het vermogen van een land om vreemde valuta te verdienen, het deviezengenererend
vermogen, hangt af van de volgende factoren:
- Politieke en sociale stabiliteit
- Toestand van de binnenlandse economie
- Externe positie
, Politieke en sociale stabiliteit
Sociale onrust en politieke conflicten schrikken handelspartners en potentiële investeerders
af. Zij doen niet graag zaken in of met landen met interne en externe conflicten. Sociale en
politieke conflicten leiden vaak tot kapitaalvlucht, terwijl de inkomende deviezenstroom
vanuit het buitenland opdroogt. Een land raakt dan snel door zijn internationale reserves
heen.
Toestand van de binnenlandse economie
Een land kan alleen internationale deviezen in het buitenland verdienen als de thuisbasis
gezond is. Een gezonde thuisbasis betekent een evenwichtige economische groei, lage
inflatie, goede economische structuur en gezonde overheidsfinanciën. Een sterke
binnenlandse economie is een noodzakelijke voorwaarde voor succes van exporteurs op
buitenlandse markten.
Externe positie
Politieke en economische instabiliteit komen tot uiting in een verzwakking van de externe
positie van een land. De externe positie van een land kun je bepalen aan de hand van:
1. Omvang van de internationale reserves
2. Buitenlandse schuld
3. Betalingsbalans
1. Omvang van de internationale reserves
Hoe lager de internationale reserves van een land zijn, hoe groter de kans op een
toekomstig deviezentekort is. De omvang van de internationale reserves zegt alleen iets
over de betaalcapaciteit van een land als je die afzet tegen de deviezenbehoefte. Voor
exporteurs is het bijvoorbeeld belangrijk om te weten hoe groot de invoerdekking is.
De invoerdekking meet de verhouding tussen de internationale reserves en jaarlijkse
import. Een invoerdekking van 0,5 betekent dat de internationale reserves volstaan om een
halfjaar import te betalen. In de praktijk beschouwt men een invoerdekking van 90 dagen
als de minimale norm.
