Leren op school
Kennis en Inzicht (eindtermen 1a, 1c, 1d, 1e)
• Studenten kunnen de rol van een orthopedagoog binnen de school uitleggen.
• Studenten kunnen uitleggen waarom en hoe de school een relevante orthopedagogische context is.
• Studenten kunnen benoemen wat de domeingenerieke effecten van intelligentie en executieve
functies zijn op de cognitieve ontwikkeling van leerlingen.
• Studenten kunnen de normale en afwijkende ontwikkeling van diverse basisvaardigheden (taal,
lezen, spellen, begrijpend lezen, rekenen) beschrijven en kunnen benoemen welke onderliggende
vaardigheden daarbij van belang zijn.
• Studenten kunnen de belangrijkste ondersteuningsmethoden en –principes beschrijven die kunnen
worden ingezet bij een afwijkende cognitieve ontwikkeling.
• Studenten kunnen de voornaamste theorieën en onderzoeksmiddelen op het gebied van de
normale en afwijkende cognitieve ontwikkeling toelichten en kunnen daarbij aangeven wat de
belangrijkste verschillen en overeenkomsten zijn.
• Studenten kunnen uitleggen hoe de ontwikkeling van basisvaardigheden onderling samenhangt.
Toepassen van kennis en inzicht (eindtermen 2a, 2d, 2e)
• Studenten kunnen kennis over de ontwikkeling van basisvaardigheden toepassen op casussen in
de zin dat zij kunnen bedenken hoe ze moeilijkheden in de verwerving van basisvaardigheden
kunnen onderzoeken en kunnen beargumenteren welke ondersteuningsaanpak geschikt is voor een
leerling met specifieke kenmerken.
• Studenten kunnen onderzoeksmiddelen op het gebied van (voorspellers van) basisvaardigheden
correct hanteren en scoren in een testafname bij een kind van 11, 12 of 13 jaar binnen het
reguliere onderwijs.
Oordeelsvorming (eindtermen 3b, 3c, 3e)
• Studenten kunnen vragen of meningen van professionals over de cognitieve ontwikkeling van
leerlingen met elkaar vergelijken en kunnen daarbij aangeven welke theoretische principes
daaraan ten grondslag liggen
,Inhoud
College 1 – school als pedagogische context..........................................................................................3
Hoorcollege 4-9-2023.........................................................................................................................3
College 2 – zorg op school......................................................................................................................6
Hoorcollege 7-9-2023.......................................................................................................................10
College 3 – algemene vaardigheden 1 intelligentie..............................................................................14
Hoorcollege 3 11-9-2023..................................................................................................................16
College 4 – executieve functies.............................................................................................................22
Hoorcollege 14-9-2023.....................................................................................................................29
College 5 – rekenen..............................................................................................................................32
Hoorcollege 21-9-2023.....................................................................................................................35
College 6 – zorg op school 2.................................................................................................................37
Hoorcollege 25-9-2023.....................................................................................................................38
College 7 – taal.....................................................................................................................................40
Hoorcollege 28-9-2023.....................................................................................................................42
College 8 - Technisch lezen...................................................................................................................44
Hoorcollege 2-10-2023.....................................................................................................................47
College 9 – spellen................................................................................................................................50
Hoorcollege 5-10-2023.....................................................................................................................52
College 10 – zorg op school 3...............................................................................................................55
Hoorcollege 9-10-2023.....................................................................................................................57
College 11 – begrijpend lezen...............................................................................................................61
Hoorcollege 12-10-2023...................................................................................................................64
,College 1 – school als pedagogische context
Artikel 1: Verachtert “Season of birth and school succes in the early years of primary school”.
Artikel 2: Steenbergen “The effects of acceleration on high ability learners: a meta-analytics”.
- Meta-analytische onderzoeken wijzen op het positieve effect van de prestaties van
hoogbegaafde leerlingen.
- Versnellen in PO als VO kan effectief zijn.
- Acceleration = versnelling
- High-ability learners = hoogbegaafde leerlingen
- Academic achievement = prestatie boven leeftijdsgenoten, 2 of meer jaren hoger
Studie-inclusiecriteria = beslissingen over opnemen artikelen genomen door 1 ste auteur en
besproken door 2de auteur
1. Studies moeten emperisch zijn
2. Relevant
3. Geschikte vergelijkingsgroepen
4. Duidelijke onderzoeksopzet
5. Gemeten uitkomsten
6. Kwantitatieve info
7. Volledigheid
8. In Engels beschikbaar
Artikel 3 “Effectiveness of grade retention: a systematic review and meta-analytics”.
- Grade retention = behoud van cijfers
- Student heterogeneity = gevarieerde aanpak m.b.t. differentiatie en geïndividualiseerd
onderwijs
5 nadelen van meta-analyse:
1. Gefocust op PO
2. Gefocust op onderzoek in VS
3. Samengevat tot schoolprestaties en psychologisch functioneren
4. Resultaten gemengd van grade approach vs. age approach
5. Resultaten samengevat van gebrekkige studies
- Present study recente, methodologische, volledige onderzoeken met landen over de hele
wereld.
- Result = of age approach of grade approach, er is meer aandacht gekomen voor grade
retention. Grade retention heeft geen effect op de otnwikkeling.
Hoorcollege 4-9-2023
De basisschool
- Cognitieve uitdaging en passende begeleiding
- Plaatsing
o Klasklimaat
o Na- en buitenschoolse activiteiten
o Relaties met leerkracht
o Relaties met leeftijdsgenootjes
, De school als pedagogische context
- Onderwijs is nodig voor:
o Persoonlijke ontwikkeling
o Overdracht maatschappelijke + culturele waarden
o Voorbereiden op deelname maatschappij
Kernfucntie basisschool = kinderen goed onderwijzen
o Kennis verwerven
o Leren leren
o Leren problemen oplossen
o Leren samenwerken
o Leren wereld begrijpen
- Kerndoelen
o Leerdoelen landelijk opgesteld
o Van PO tot VO
o Geven aan wat leerlingen moeten beheersen op bepaalde momenten
o Streefdoelen
- Leerlijnen
o Gemaakt door school
o Van kerndoel concreet doel
- Referentieniveaus Nederlands en rekenen
o 1F
o 1S
o 1S+
- Ontwikkelingsperspectief
o Eigen leerlijn
o Passende doelstelling
o Talenten en mogelijkheden leerlingen
- Geboortemaandeffect
o Jongere kinderen presteren gemiddeld minder goed op rekenen
o Verschil in prestaties in gr.4 < gr.3
o Jongere kinderen groeien sneller in rekenen. Verschil in leeftijd wordt steeds groter
groepen worden homogeen door selectieproces (doubleren/versnellen)
- Sociale ongelijkheid door geboortemaand:
o Jongste leerling minder ontwikkeld
o Jongste leerling onderschat
o Standaard te hoog
o Ervaren minder zelfvertrouwen
Doubleren
+ stof bouwt op - kost geld
+ homogene groepen - faalervaring
+ de beste zijn - veel herhaling en geen uitdaging
+ hard werken om door te gaan - stressvol
Kennis en Inzicht (eindtermen 1a, 1c, 1d, 1e)
• Studenten kunnen de rol van een orthopedagoog binnen de school uitleggen.
• Studenten kunnen uitleggen waarom en hoe de school een relevante orthopedagogische context is.
• Studenten kunnen benoemen wat de domeingenerieke effecten van intelligentie en executieve
functies zijn op de cognitieve ontwikkeling van leerlingen.
• Studenten kunnen de normale en afwijkende ontwikkeling van diverse basisvaardigheden (taal,
lezen, spellen, begrijpend lezen, rekenen) beschrijven en kunnen benoemen welke onderliggende
vaardigheden daarbij van belang zijn.
• Studenten kunnen de belangrijkste ondersteuningsmethoden en –principes beschrijven die kunnen
worden ingezet bij een afwijkende cognitieve ontwikkeling.
• Studenten kunnen de voornaamste theorieën en onderzoeksmiddelen op het gebied van de
normale en afwijkende cognitieve ontwikkeling toelichten en kunnen daarbij aangeven wat de
belangrijkste verschillen en overeenkomsten zijn.
• Studenten kunnen uitleggen hoe de ontwikkeling van basisvaardigheden onderling samenhangt.
Toepassen van kennis en inzicht (eindtermen 2a, 2d, 2e)
• Studenten kunnen kennis over de ontwikkeling van basisvaardigheden toepassen op casussen in
de zin dat zij kunnen bedenken hoe ze moeilijkheden in de verwerving van basisvaardigheden
kunnen onderzoeken en kunnen beargumenteren welke ondersteuningsaanpak geschikt is voor een
leerling met specifieke kenmerken.
• Studenten kunnen onderzoeksmiddelen op het gebied van (voorspellers van) basisvaardigheden
correct hanteren en scoren in een testafname bij een kind van 11, 12 of 13 jaar binnen het
reguliere onderwijs.
Oordeelsvorming (eindtermen 3b, 3c, 3e)
• Studenten kunnen vragen of meningen van professionals over de cognitieve ontwikkeling van
leerlingen met elkaar vergelijken en kunnen daarbij aangeven welke theoretische principes
daaraan ten grondslag liggen
,Inhoud
College 1 – school als pedagogische context..........................................................................................3
Hoorcollege 4-9-2023.........................................................................................................................3
College 2 – zorg op school......................................................................................................................6
Hoorcollege 7-9-2023.......................................................................................................................10
College 3 – algemene vaardigheden 1 intelligentie..............................................................................14
Hoorcollege 3 11-9-2023..................................................................................................................16
College 4 – executieve functies.............................................................................................................22
Hoorcollege 14-9-2023.....................................................................................................................29
College 5 – rekenen..............................................................................................................................32
Hoorcollege 21-9-2023.....................................................................................................................35
College 6 – zorg op school 2.................................................................................................................37
Hoorcollege 25-9-2023.....................................................................................................................38
College 7 – taal.....................................................................................................................................40
Hoorcollege 28-9-2023.....................................................................................................................42
College 8 - Technisch lezen...................................................................................................................44
Hoorcollege 2-10-2023.....................................................................................................................47
College 9 – spellen................................................................................................................................50
Hoorcollege 5-10-2023.....................................................................................................................52
College 10 – zorg op school 3...............................................................................................................55
Hoorcollege 9-10-2023.....................................................................................................................57
College 11 – begrijpend lezen...............................................................................................................61
Hoorcollege 12-10-2023...................................................................................................................64
,College 1 – school als pedagogische context
Artikel 1: Verachtert “Season of birth and school succes in the early years of primary school”.
Artikel 2: Steenbergen “The effects of acceleration on high ability learners: a meta-analytics”.
- Meta-analytische onderzoeken wijzen op het positieve effect van de prestaties van
hoogbegaafde leerlingen.
- Versnellen in PO als VO kan effectief zijn.
- Acceleration = versnelling
- High-ability learners = hoogbegaafde leerlingen
- Academic achievement = prestatie boven leeftijdsgenoten, 2 of meer jaren hoger
Studie-inclusiecriteria = beslissingen over opnemen artikelen genomen door 1 ste auteur en
besproken door 2de auteur
1. Studies moeten emperisch zijn
2. Relevant
3. Geschikte vergelijkingsgroepen
4. Duidelijke onderzoeksopzet
5. Gemeten uitkomsten
6. Kwantitatieve info
7. Volledigheid
8. In Engels beschikbaar
Artikel 3 “Effectiveness of grade retention: a systematic review and meta-analytics”.
- Grade retention = behoud van cijfers
- Student heterogeneity = gevarieerde aanpak m.b.t. differentiatie en geïndividualiseerd
onderwijs
5 nadelen van meta-analyse:
1. Gefocust op PO
2. Gefocust op onderzoek in VS
3. Samengevat tot schoolprestaties en psychologisch functioneren
4. Resultaten gemengd van grade approach vs. age approach
5. Resultaten samengevat van gebrekkige studies
- Present study recente, methodologische, volledige onderzoeken met landen over de hele
wereld.
- Result = of age approach of grade approach, er is meer aandacht gekomen voor grade
retention. Grade retention heeft geen effect op de otnwikkeling.
Hoorcollege 4-9-2023
De basisschool
- Cognitieve uitdaging en passende begeleiding
- Plaatsing
o Klasklimaat
o Na- en buitenschoolse activiteiten
o Relaties met leerkracht
o Relaties met leeftijdsgenootjes
, De school als pedagogische context
- Onderwijs is nodig voor:
o Persoonlijke ontwikkeling
o Overdracht maatschappelijke + culturele waarden
o Voorbereiden op deelname maatschappij
Kernfucntie basisschool = kinderen goed onderwijzen
o Kennis verwerven
o Leren leren
o Leren problemen oplossen
o Leren samenwerken
o Leren wereld begrijpen
- Kerndoelen
o Leerdoelen landelijk opgesteld
o Van PO tot VO
o Geven aan wat leerlingen moeten beheersen op bepaalde momenten
o Streefdoelen
- Leerlijnen
o Gemaakt door school
o Van kerndoel concreet doel
- Referentieniveaus Nederlands en rekenen
o 1F
o 1S
o 1S+
- Ontwikkelingsperspectief
o Eigen leerlijn
o Passende doelstelling
o Talenten en mogelijkheden leerlingen
- Geboortemaandeffect
o Jongere kinderen presteren gemiddeld minder goed op rekenen
o Verschil in prestaties in gr.4 < gr.3
o Jongere kinderen groeien sneller in rekenen. Verschil in leeftijd wordt steeds groter
groepen worden homogeen door selectieproces (doubleren/versnellen)
- Sociale ongelijkheid door geboortemaand:
o Jongste leerling minder ontwikkeld
o Jongste leerling onderschat
o Standaard te hoog
o Ervaren minder zelfvertrouwen
Doubleren
+ stof bouwt op - kost geld
+ homogene groepen - faalervaring
+ de beste zijn - veel herhaling en geen uitdaging
+ hard werken om door te gaan - stressvol
