Hoorcollege 1:
Elke grens die je trekt is tot op zekere hoogte willekeurig.
2 vragen:
1. In welke zin is de EU een unie/gemeenschap?
Verdrag van Lissabon -> grondwet van Europa, ze hebben de symboliek eruit gehaald. Splitsing tussen
Noord en zuid Europa en West en Oost Europa.
2. In welke zin Europees?
Grenzen van Europa zijn landsgrenzen, maar vooral hoe wij onze identiteit willen begrenzen.
Teleologische interpretatie (middel tot doel) van Verdrag van Rome:
Maken Europa tot wat het nu is:
Van Gend & Loos: (nieuwe rechtsorde)
De rechten van Europees recht hebben een rechtstreekse werking (burgers) in eigen lidstaten en tegen
andere. Aanloop tot een autonome rechtsorde.
Costa vs. ENEL: (eigen rechtsorde)
Europees recht heeft voorrang op nationaal recht (alles).
Autonomie van gemeenschapsrecht:
Hof vertegenwoordigt het Europese volk (met grondwet, maar welk volk?).
Les Verst arrest = EU als rechtsgemeenschap/constitutioneel handvest (legaliteit) -> Hof kan
horizontale en verticale bevoegdheden uitoefenen.
We hebben een structuur in het leven geroepen wat het volk van Europa verondersteld.
Wat maakt het bindend recht? Kan Europarlement handelen namens het Europese volk?
Hoorcollege 2:
Caroline de Gruyter: Europa is wat wij ervan maken. Er is ownership nodig.
BVerfG:
Kijkt of alles in overeenstemming is met de grondwet. Democratie = volkssoevereiniteit. Volk als
hoogste macht -> geen Europees volk.
3 dingen: autonomie, democratie en representatie.
1. Autonomie:
Of bondstaat (net als DL en VS) of statenverbond (verdrag die in het leven wordt geroepen door
staten). Onderworpen aan besluitvorming hof, maar door verdrag wat wij hebben gedaan, dus
onderworpen aan onszelf.
, Implicaties EU als statenverbond:
- Lidstaten zijn baas over Europa, niet andersom.
- Er vond delegatie van bevoegdheden plaats, geen overdracht.
- Lidstaat kan lidmaatschap opzeggen.
- Kan eigen rechtsmatigheidscontrole uitoefenen = DL toets het nog met de eigen grondwet.
- EU recht is bindend in DL, omdat Duitsland ervoor kiest om het toe te passen, anders niet. DL
is onderworpen aan EU recht, maar draagt ook bij aan de totstandkoming ervan, dus het maakt
deel uit van Duitse democratie = toetsing aan de grondwet.
Er kan geen sprake zijn van volkssoevereiniteit in EU.
2. Democratie:
Er is geen democratie denkbaar, want er is geen volk. Volk als hoogste macht.
3. Representatie:
Legaliteit en legitimiteit.
Implicaties voor de unie/gemeenschapsrecht:
- (Nog) geen Europees volk. Geen volk, dan ook niks om te vertegenwoordigen.
- Democratisch tekort = geen Europees volk (=kern).
- Is Europarlement een parlement? Geen democratische, want er is geen volk.
Hoorcollege 3:
Koopmans visie -> 2 ontkoppelingen:
1. Democratie en volkssoevereiniteit.
2. Recht en staatssoevereiniteit.
1. Ontkoppeling democratie en VS:
DL = democratie en VS is een. Koopmans zegt nee. Proberen vast te leggen wat ons een maakt, op
basis van homogeniteit is ver te zoeken -> geen VS in Europa of lidstaten. Elke poging om VS te
begrijpen als een grondslag van democratie is fout. Geen enkel lidstaat heeft dan een volk in Duitse
begrippen. (Destructief)
Niet het volk, maar rechtsvormingsproces is essentieel. De manier waarop -> volk si niet essentieel
voor democratische besluitvorming (verkiezingen en meerderheidsregel). Het beschermen van het
grondrecht is belangrijk. (Opbouw)
Gebrek aan vernieuwend denken. Oude begrippen zijn niet meer van toepassing (nieuw
begrippenkader voor BVerfG).
2. Ontkoppeling recht en staat:
Geen statenverbond of bondstaat, want die veronderstellen volk als grondslag en die is er niet.
-> Een rechtsorde dat autonoom is onder een staat. Dus recht zonder staat.
Elke grens die je trekt is tot op zekere hoogte willekeurig.
2 vragen:
1. In welke zin is de EU een unie/gemeenschap?
Verdrag van Lissabon -> grondwet van Europa, ze hebben de symboliek eruit gehaald. Splitsing tussen
Noord en zuid Europa en West en Oost Europa.
2. In welke zin Europees?
Grenzen van Europa zijn landsgrenzen, maar vooral hoe wij onze identiteit willen begrenzen.
Teleologische interpretatie (middel tot doel) van Verdrag van Rome:
Maken Europa tot wat het nu is:
Van Gend & Loos: (nieuwe rechtsorde)
De rechten van Europees recht hebben een rechtstreekse werking (burgers) in eigen lidstaten en tegen
andere. Aanloop tot een autonome rechtsorde.
Costa vs. ENEL: (eigen rechtsorde)
Europees recht heeft voorrang op nationaal recht (alles).
Autonomie van gemeenschapsrecht:
Hof vertegenwoordigt het Europese volk (met grondwet, maar welk volk?).
Les Verst arrest = EU als rechtsgemeenschap/constitutioneel handvest (legaliteit) -> Hof kan
horizontale en verticale bevoegdheden uitoefenen.
We hebben een structuur in het leven geroepen wat het volk van Europa verondersteld.
Wat maakt het bindend recht? Kan Europarlement handelen namens het Europese volk?
Hoorcollege 2:
Caroline de Gruyter: Europa is wat wij ervan maken. Er is ownership nodig.
BVerfG:
Kijkt of alles in overeenstemming is met de grondwet. Democratie = volkssoevereiniteit. Volk als
hoogste macht -> geen Europees volk.
3 dingen: autonomie, democratie en representatie.
1. Autonomie:
Of bondstaat (net als DL en VS) of statenverbond (verdrag die in het leven wordt geroepen door
staten). Onderworpen aan besluitvorming hof, maar door verdrag wat wij hebben gedaan, dus
onderworpen aan onszelf.
, Implicaties EU als statenverbond:
- Lidstaten zijn baas over Europa, niet andersom.
- Er vond delegatie van bevoegdheden plaats, geen overdracht.
- Lidstaat kan lidmaatschap opzeggen.
- Kan eigen rechtsmatigheidscontrole uitoefenen = DL toets het nog met de eigen grondwet.
- EU recht is bindend in DL, omdat Duitsland ervoor kiest om het toe te passen, anders niet. DL
is onderworpen aan EU recht, maar draagt ook bij aan de totstandkoming ervan, dus het maakt
deel uit van Duitse democratie = toetsing aan de grondwet.
Er kan geen sprake zijn van volkssoevereiniteit in EU.
2. Democratie:
Er is geen democratie denkbaar, want er is geen volk. Volk als hoogste macht.
3. Representatie:
Legaliteit en legitimiteit.
Implicaties voor de unie/gemeenschapsrecht:
- (Nog) geen Europees volk. Geen volk, dan ook niks om te vertegenwoordigen.
- Democratisch tekort = geen Europees volk (=kern).
- Is Europarlement een parlement? Geen democratische, want er is geen volk.
Hoorcollege 3:
Koopmans visie -> 2 ontkoppelingen:
1. Democratie en volkssoevereiniteit.
2. Recht en staatssoevereiniteit.
1. Ontkoppeling democratie en VS:
DL = democratie en VS is een. Koopmans zegt nee. Proberen vast te leggen wat ons een maakt, op
basis van homogeniteit is ver te zoeken -> geen VS in Europa of lidstaten. Elke poging om VS te
begrijpen als een grondslag van democratie is fout. Geen enkel lidstaat heeft dan een volk in Duitse
begrippen. (Destructief)
Niet het volk, maar rechtsvormingsproces is essentieel. De manier waarop -> volk si niet essentieel
voor democratische besluitvorming (verkiezingen en meerderheidsregel). Het beschermen van het
grondrecht is belangrijk. (Opbouw)
Gebrek aan vernieuwend denken. Oude begrippen zijn niet meer van toepassing (nieuw
begrippenkader voor BVerfG).
2. Ontkoppeling recht en staat:
Geen statenverbond of bondstaat, want die veronderstellen volk als grondslag en die is er niet.
-> Een rechtsorde dat autonoom is onder een staat. Dus recht zonder staat.
