WEEK 1
Art. 3:1 BW: goederen zijn zaken en vermogensrechten
- Art. 3:2 jo. 5:1 BW: zaken> een voor menselijke beheersing vatbaar stoffelijk object of het
kopen van een eigendomsrecht (dieren zijn uitgezonderd)
o Art. 3:3 BW: onroerende zaken zijn vooral gebouwen die duurzaam met de grond
zijn verenigd> HR Portacabin: naar aard en inrichting bestemd is om duurzaam ter
plaatse te blijven, kijkend naar bestemming van de zaak en bedoeling van de bouwer
als deze kenbaar naar buiten zijn
o Art. 3:10 BW: registergoederen> goederen waarvan voor overdracht een notariële
akte in registers noodzakelijk is (er moet een register bestaan, register moet
openbaar zijn, de inschrijving in constitutief)
- Art. 3:6 BW: vermogensrechten> rechten die overdraagbaar zijn of stoffelijk voordeel
verschaffen
o Art. 5:1 BW: het eigendomsrecht is het meest omvattende recht
o Art. 3:8 BW: beperkt recht: recht dat is afgeleid van het recht waarop het gevestigd
is, welke met het beperkte recht is bezwaard (alleen de rechten die de wetgever
heeft opgenomen zijn toegestaan, en ook de inhoud daarvan)
Boek 3 BW: pand, hypotheek en vruchtgebruik (op alle goederen)
Boek 5 BW: erfpacht, opstal, erfdienstbaarheid (enkel op onroerende zaken)
Erfpacht (art. 5:85 BW): het recht om een stuk grond en de woonruimte daarop te gebruiken (enkel
op onroerende zaken)
Vruchtgebruik (art. 3:201 BW) het recht op gebruik te maken van goederen die eigenlijk niet van jou
zijn (vaak bij nalatenschap)> het gebruik, genot en beheer van goederen (en soms ook vervreemden,
verbruiken of verhuren)
- Duur voor het leven van het vruchtgebruik
Erfdienstbaarheid (art. 5:70 BW): het recht om gebruik te maken van een stuk grond waar je niet de
eigenaar van bent
- Heersend erf: eigendomsrecht van heersende erf en beperkt recht van erfdienstbaarheid
(over dienende erf)
o Bij overgang heersend erf gaat erfdienstbaarheid van rechtswege over (afhankelijk)
- Dienend erf: bezwaard eigendomsrecht van dienend erf
o Bij overgang dienend erf gaat niet meer over dan bezwaard eigendomsrecht
(erfdienstbaarheid blijft)
Opstal (art. 5:101 BW): het recht om op, boven of onder een perceel dat in eigendom is van een
ander, te bouwen (doorbreken van natrekking)
- Goederenrechtelijke rechten hebben absolute werking: kan recht tegenover iedereen
handhaven
- Goederenrechtelijke rechten hebben zaaksgevolg: het recht volgt het goed waarop het is
bevestigd
- Rechthebbende is separatist in faillissement
, Overdracht is een wijze van verkrijging onder bijzondere titel: rechtsovergang van een goed van
vermogen van vervreemder naar vermogen van verkrijger (Het goed moet overdraagbaar zijn zoals
in art. 3:83 BW)
o Art. 3: 83 jo. 84 lid 1 BW:
Geldige titel als rechtsgrond van overdracht: er moet een rechtsverhouding
bestaan die overdracht rechtvaardigt
Geldige titel kan nietig zijn (art. 3:40) of achteraf worden vernietigd
(art. 3:53)
Geldige levering: de feitelijke handeling die moet worden verricht
o Art. 3:89 BW: levering van registergoederen: notariële akte,
gevolgd door inschrijving in register
o Art. 3:90 BW: levering van roerende zaken: aan de verkrijger
het bezit verschaffen van de zaak
Art. 3:114 BW: bezitsoverdracht door de verkrijger
in staat te stellen de macht over de zaak uit te
oefenen
Art. 3:115 BW: bezitsoverdracht door..
Verkoper moet beschikkingsbevoegd zijn: de rechthebbende of eigenaar
Art. 3:98 BW: de vestiging van een beperkt recht geschiedt door het volgen van het goed waarop het
beperkte recht wordt gevestigd (vestigingshandeling ipv leveringshandeling)
Overdracht onder voorbehoud van beperkt recht: overdracht van een goed, gecombineerd met
vestiging van beperkt recht door vervreemder (art. 3:81 BW)
- Het eigendomsrecht komt in bezwaarde toestand in het vermogen van de verkrijger
(ontvanger krijgt enkel blooteigendom)
- Zowel overdracht als vestiging uitwerken
Natrekking> een voorwerp verliest zijn zakenrechtelijke zelfstandigheid, doordat het bestanddeel
wordt van een andere zaak
- Art. 3:3 jo. 5:20 sub e BW: het eigendom van de grond omvat gebouwen en werken die
duurzaam met de grond zijn verenigd
o HR Portacabin: naar aard en inrichting bestemd is om duurzaam ter plaatse te
blijven, kijkend naar bestemming van de zaak en bedoeling van de bouwer als deze
kenbaar naar buiten zijn
o HR WKK: ook bij natrekking op grond van indirecte vereniging is er sprake van art.
5:20 BW
o HR Havenkranen: een gebouw of werk is met de grond verenigd als het ‘in
voortdurende feitelijke verbinding staat met de grond’
Kan ook indirect: dubbele toets
o HR Woonark: er is geen sprake van voortdurende feitelijke verbinding indien tussen
grond en gebouw water of lucht aanwezig is
Bestanddeelvorming (art. 3:4 BW)
Art. 3:1 BW: goederen zijn zaken en vermogensrechten
- Art. 3:2 jo. 5:1 BW: zaken> een voor menselijke beheersing vatbaar stoffelijk object of het
kopen van een eigendomsrecht (dieren zijn uitgezonderd)
o Art. 3:3 BW: onroerende zaken zijn vooral gebouwen die duurzaam met de grond
zijn verenigd> HR Portacabin: naar aard en inrichting bestemd is om duurzaam ter
plaatse te blijven, kijkend naar bestemming van de zaak en bedoeling van de bouwer
als deze kenbaar naar buiten zijn
o Art. 3:10 BW: registergoederen> goederen waarvan voor overdracht een notariële
akte in registers noodzakelijk is (er moet een register bestaan, register moet
openbaar zijn, de inschrijving in constitutief)
- Art. 3:6 BW: vermogensrechten> rechten die overdraagbaar zijn of stoffelijk voordeel
verschaffen
o Art. 5:1 BW: het eigendomsrecht is het meest omvattende recht
o Art. 3:8 BW: beperkt recht: recht dat is afgeleid van het recht waarop het gevestigd
is, welke met het beperkte recht is bezwaard (alleen de rechten die de wetgever
heeft opgenomen zijn toegestaan, en ook de inhoud daarvan)
Boek 3 BW: pand, hypotheek en vruchtgebruik (op alle goederen)
Boek 5 BW: erfpacht, opstal, erfdienstbaarheid (enkel op onroerende zaken)
Erfpacht (art. 5:85 BW): het recht om een stuk grond en de woonruimte daarop te gebruiken (enkel
op onroerende zaken)
Vruchtgebruik (art. 3:201 BW) het recht op gebruik te maken van goederen die eigenlijk niet van jou
zijn (vaak bij nalatenschap)> het gebruik, genot en beheer van goederen (en soms ook vervreemden,
verbruiken of verhuren)
- Duur voor het leven van het vruchtgebruik
Erfdienstbaarheid (art. 5:70 BW): het recht om gebruik te maken van een stuk grond waar je niet de
eigenaar van bent
- Heersend erf: eigendomsrecht van heersende erf en beperkt recht van erfdienstbaarheid
(over dienende erf)
o Bij overgang heersend erf gaat erfdienstbaarheid van rechtswege over (afhankelijk)
- Dienend erf: bezwaard eigendomsrecht van dienend erf
o Bij overgang dienend erf gaat niet meer over dan bezwaard eigendomsrecht
(erfdienstbaarheid blijft)
Opstal (art. 5:101 BW): het recht om op, boven of onder een perceel dat in eigendom is van een
ander, te bouwen (doorbreken van natrekking)
- Goederenrechtelijke rechten hebben absolute werking: kan recht tegenover iedereen
handhaven
- Goederenrechtelijke rechten hebben zaaksgevolg: het recht volgt het goed waarop het is
bevestigd
- Rechthebbende is separatist in faillissement
, Overdracht is een wijze van verkrijging onder bijzondere titel: rechtsovergang van een goed van
vermogen van vervreemder naar vermogen van verkrijger (Het goed moet overdraagbaar zijn zoals
in art. 3:83 BW)
o Art. 3: 83 jo. 84 lid 1 BW:
Geldige titel als rechtsgrond van overdracht: er moet een rechtsverhouding
bestaan die overdracht rechtvaardigt
Geldige titel kan nietig zijn (art. 3:40) of achteraf worden vernietigd
(art. 3:53)
Geldige levering: de feitelijke handeling die moet worden verricht
o Art. 3:89 BW: levering van registergoederen: notariële akte,
gevolgd door inschrijving in register
o Art. 3:90 BW: levering van roerende zaken: aan de verkrijger
het bezit verschaffen van de zaak
Art. 3:114 BW: bezitsoverdracht door de verkrijger
in staat te stellen de macht over de zaak uit te
oefenen
Art. 3:115 BW: bezitsoverdracht door..
Verkoper moet beschikkingsbevoegd zijn: de rechthebbende of eigenaar
Art. 3:98 BW: de vestiging van een beperkt recht geschiedt door het volgen van het goed waarop het
beperkte recht wordt gevestigd (vestigingshandeling ipv leveringshandeling)
Overdracht onder voorbehoud van beperkt recht: overdracht van een goed, gecombineerd met
vestiging van beperkt recht door vervreemder (art. 3:81 BW)
- Het eigendomsrecht komt in bezwaarde toestand in het vermogen van de verkrijger
(ontvanger krijgt enkel blooteigendom)
- Zowel overdracht als vestiging uitwerken
Natrekking> een voorwerp verliest zijn zakenrechtelijke zelfstandigheid, doordat het bestanddeel
wordt van een andere zaak
- Art. 3:3 jo. 5:20 sub e BW: het eigendom van de grond omvat gebouwen en werken die
duurzaam met de grond zijn verenigd
o HR Portacabin: naar aard en inrichting bestemd is om duurzaam ter plaatse te
blijven, kijkend naar bestemming van de zaak en bedoeling van de bouwer als deze
kenbaar naar buiten zijn
o HR WKK: ook bij natrekking op grond van indirecte vereniging is er sprake van art.
5:20 BW
o HR Havenkranen: een gebouw of werk is met de grond verenigd als het ‘in
voortdurende feitelijke verbinding staat met de grond’
Kan ook indirect: dubbele toets
o HR Woonark: er is geen sprake van voortdurende feitelijke verbinding indien tussen
grond en gebouw water of lucht aanwezig is
Bestanddeelvorming (art. 3:4 BW)
