HC Gezondheidsrecht – f930
Hoorcollege 1.2, Week 1: De WGBO en de rechten van (wilsonbekwame patiënten)
Gezondheidsrecht, Vrijdag 10 februari 2017
Docent: mr. K. Blankman
Sheet 2 + 3.
WGBO: algemeen
Afkorting voor Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst.
De WGBO is een basiswet. Bijna de belangrijkste wet in de zorg. Het is een onderdeel van het BW.
Er was behoefte aan en wat kun je kort over de totstandkoming ervan zeggen? Docent ziet het als een
gevolg van het op papier zetten van mensenrechtenverdragen na de WO2. Op alle continenten is toen
afgesproken dat er een mensenrechtenverdrag moest komen, een universele verklaring. En als een
gevolg daarvan zag je emancipatie bewegingen voor groepen bewoners (denk aan vrouwen, kinderen,
etc.) En de WGBO is eigenlijk een soort emancipatie van patiënten, het is vooral een patiëntenwet die
als basis regelt hoe de juridische relatie tussen een arts en een patiënt; hoe de algemene rechten en
plichten eruitzien tussen hulpaanbieder en hulpvrager.
Je ziet dus een aantal data hier, het is redelijk snel gegaan.
- Voorontwerp in 1987 aan adviesorganen
- Wetsvoorstel mei 1990 aan Tweede Kamer
- Inwerkingtreding 1 april 1995
- Evaluatie in 2000
- Onderdeel van het BW als bijzondere ovk.
- Specifieke vorm van opdracht dat moet je onthouden!
- Dwingend recht (art. 7:468) en hij staat in boek 7 van het BW. Hierin zie je veel overeengekomen
overeenkomsten uitgeschreven (huur, arbeid, koop). Steeds zie je daar de verplichtingen en de rechten
van de beide partijen uitgeschreven en hier ook. En het WGBO is dwingend recht. Dit volgt uit de
laatste bepaling, art. 7:468 BW (het bestaat niet eens uit zo heel veel artikelen). Je kan er enkel ten
voordele, maar niet ten nadele van afwijken en derhalve is het dus dwingend recht.
Doel: in evenwicht brengen van verhouding tussen hulpverlener en patiënt door versterken en
verduidelijken van de positie van de patiënt
Maar het ging met name ook wel over het versterken van de positie van de patiënt. Voor
1995 was het niet zo dat de arts zo’n beetje de keizer was, maar de positie van de arts is wel
wat anders en nu zie dat die positie van de patiënt die vanouds wat zwakker is versterkt wordt;
en dat er meer gelijkheid wordt nagestreefd. Dus heel veel rechten van de patiënten en heel
veel plichten van de arts om de boel een beetje gelijk te trekken. Dat is ook logisch, (een
tandarts weet bijvoorbeeld meteen wat eraan de hand is als patiënt binnenloopt met kiespijn).
Naast algemene patiëntenrechten is aandacht voor kwaliteit van hulpverlening (‘zorg van een
goed hulpverlener’, art. 7:453)
Er is dus naast de algemene patiëntenrechten in de WGBO een kwaliteitscriterium
opgenomen. Het in acht moeten nemen van een goed hulpverlener.
Dat houdt verband met de professionele standaard (komen we zo nog op terug), en dit is
een belangrijke. Dus niet alleen rechten en plichten, en vooral rechten van de patient en
plichten van de arts vind je in de WGBO, maar er zit ook de zorg van een goed hulpverlener
die er doorheen loopt. Die moet hij in acht nemen en dat betekend dat op drie plaatsen de
positie van de vertegenwoordigers schade lijdt (daar komt docent zo nog op terug).
Patiëntenrechten soms in specifieke wet
Bijvoorbeeld wet op de orgaandonatie en wet op medisch wetenschappelijk onderzoek; er
zijn meer wetjes, met name in deze twee; daar is de positie van de patiënt nog wat sterker in
de WGBO. Met name over hoe moet je toestemming geven en wanneer kun je weer terug, hoe
zorgvuldig moet dat. En dat komt omdat er bij orgaandonatie belangen van derden een grote
rol spelen.
Distribution of this document is illegal
1
Hoorcollege 1.2, Week 1: De WGBO en de rechten van (wilsonbekwame patiënten)
Gezondheidsrecht, Vrijdag 10 februari 2017
Docent: mr. K. Blankman
Sheet 2 + 3.
WGBO: algemeen
Afkorting voor Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst.
De WGBO is een basiswet. Bijna de belangrijkste wet in de zorg. Het is een onderdeel van het BW.
Er was behoefte aan en wat kun je kort over de totstandkoming ervan zeggen? Docent ziet het als een
gevolg van het op papier zetten van mensenrechtenverdragen na de WO2. Op alle continenten is toen
afgesproken dat er een mensenrechtenverdrag moest komen, een universele verklaring. En als een
gevolg daarvan zag je emancipatie bewegingen voor groepen bewoners (denk aan vrouwen, kinderen,
etc.) En de WGBO is eigenlijk een soort emancipatie van patiënten, het is vooral een patiëntenwet die
als basis regelt hoe de juridische relatie tussen een arts en een patiënt; hoe de algemene rechten en
plichten eruitzien tussen hulpaanbieder en hulpvrager.
Je ziet dus een aantal data hier, het is redelijk snel gegaan.
- Voorontwerp in 1987 aan adviesorganen
- Wetsvoorstel mei 1990 aan Tweede Kamer
- Inwerkingtreding 1 april 1995
- Evaluatie in 2000
- Onderdeel van het BW als bijzondere ovk.
- Specifieke vorm van opdracht dat moet je onthouden!
- Dwingend recht (art. 7:468) en hij staat in boek 7 van het BW. Hierin zie je veel overeengekomen
overeenkomsten uitgeschreven (huur, arbeid, koop). Steeds zie je daar de verplichtingen en de rechten
van de beide partijen uitgeschreven en hier ook. En het WGBO is dwingend recht. Dit volgt uit de
laatste bepaling, art. 7:468 BW (het bestaat niet eens uit zo heel veel artikelen). Je kan er enkel ten
voordele, maar niet ten nadele van afwijken en derhalve is het dus dwingend recht.
Doel: in evenwicht brengen van verhouding tussen hulpverlener en patiënt door versterken en
verduidelijken van de positie van de patiënt
Maar het ging met name ook wel over het versterken van de positie van de patiënt. Voor
1995 was het niet zo dat de arts zo’n beetje de keizer was, maar de positie van de arts is wel
wat anders en nu zie dat die positie van de patiënt die vanouds wat zwakker is versterkt wordt;
en dat er meer gelijkheid wordt nagestreefd. Dus heel veel rechten van de patiënten en heel
veel plichten van de arts om de boel een beetje gelijk te trekken. Dat is ook logisch, (een
tandarts weet bijvoorbeeld meteen wat eraan de hand is als patiënt binnenloopt met kiespijn).
Naast algemene patiëntenrechten is aandacht voor kwaliteit van hulpverlening (‘zorg van een
goed hulpverlener’, art. 7:453)
Er is dus naast de algemene patiëntenrechten in de WGBO een kwaliteitscriterium
opgenomen. Het in acht moeten nemen van een goed hulpverlener.
Dat houdt verband met de professionele standaard (komen we zo nog op terug), en dit is
een belangrijke. Dus niet alleen rechten en plichten, en vooral rechten van de patient en
plichten van de arts vind je in de WGBO, maar er zit ook de zorg van een goed hulpverlener
die er doorheen loopt. Die moet hij in acht nemen en dat betekend dat op drie plaatsen de
positie van de vertegenwoordigers schade lijdt (daar komt docent zo nog op terug).
Patiëntenrechten soms in specifieke wet
Bijvoorbeeld wet op de orgaandonatie en wet op medisch wetenschappelijk onderzoek; er
zijn meer wetjes, met name in deze twee; daar is de positie van de patiënt nog wat sterker in
de WGBO. Met name over hoe moet je toestemming geven en wanneer kun je weer terug, hoe
zorgvuldig moet dat. En dat komt omdat er bij orgaandonatie belangen van derden een grote
rol spelen.
Distribution of this document is illegal
1
