Samenvatting Methodisch handelen
inzichtelijk H1 t/m H4
1
,H1 Verkenning
1.2 Kenmerken van methodisch handelen
Als je je afvraagt of je wel of niet methodisch handelt, kun je voor jezelf afvinken of jouw
handelen aan de volgende kenmerken voldoet:
- Je handelen is doelgericht: als je methodisch werkt, wil dat altijd zeggen dat je van
tevoren hebt bepaald welk doel je wilt bereiken en heb je dit doel zo goed mogelijk
geformuleerd.er kunnen in bepaalde situaties, waarin blijkt dat het lastig is om je doel
1-2-3 te halen, ook tussendoelen/subdoelen worden gecreëerd. Hiermee creëer je een
overzichtelijke afstand voor jou en je cliënt.
- Je handelen is systematisch: nadat je een doel hebt bepaald, kun je ook volgorde
aanbrengen binnen de verschillende stappen die je gaat zetten op weg naar dat doel. Je
kunt prioriteiten stellen aan je wijze van handelen, en je bent in staat om van te voren
volgorde en prioriteiten aan te geven
- Je handelen is procesmatig: je moet zorgen voor een doorlopende ontwikkelingslijn. Het
is ook nodig dat je realiseert welk effect elke fase heeft op de andere fasen.
- Je handelen is bewust: je weet wat je doet en waarom je het doet, je kunt iedere fase
van je stappenplan onderbouwen. Het feit dat jij je bewust bent van waar je precies
mee bezig bent, maakt dat je beter in staat bent om je doel te bereiken.
1.3 Voordelen van methodisch werken
Methodisch werken heeft een aantal voordelen die je ten opzichte van de leek een voorsprong
geven:
- Je kunt beter vooruitkijken, waardoor je meer controle hebt over wat er gebeurt en de
kans op fouten afneemt. Jouw systematische aanpak en procesmatige aanpak maken dat
je niet alleen weet wat er komen gaat, maar ook dat je weet hoe de elkaar
opeenvolgende handelingen zich tot elkaar kunnen verhouden. Op die manier worden
reacties van de cliënt of de omgeving voor jou inzichtelijk.
- Je maakt voor een ander inzichtelijk welk proces je wilt volgen. Hierdoor ben je in staat
te onderbouwen wat precies je bedoeling is en je kunt duidelijk maken waarom je het
doet. Doordat je hulpverleningsproces inzichtelijk is, ben je ook in staat om een verschil
te maken tussen kwantiteit en kwaliteit.
- Je kunt je eigen handelen bespreekbaar maken/evalueren en op grond daarvan
eventueel je proces bijstellen. Als sociaal werker wordt er verwacht dat je in staat
bent tot reflectie, dat je zelfinzicht hebt en dat je in staat bent met enige afstand
naar je eigen handelen te kijken.
- Je maakt je proces overdraagbaar aan anderen. Je brengt einddoelen in kaart, een
soort handleiding voor de omgeving. Door jouw deskundigheid is het voor de omgeving
mogelijk om het proces te volgen. Door methodisch te werken is het mogelijk het
hulpverleningsproces onafhankelijk te maken van de hulpverlener.
2
, - Je werkt efficiënt en effectief. In de regel is het zo dat je vanuit je werkomgeving
kaders krijgt aangereikt, waarbinnen verwacht wordt dat je tot een zo groot mogelijk
resultaat komt. Binnen de meeste organisaties zijn tijd en geld aan elkaar gekoppeld.
Voor jou als sociaal werker betekent dit dat je voor het uitvoeren van een bepaalde
taak de meest praktische manier moet kiezen: efficiënt werken. Dat betekent ook dat
je jouw taken als sociaal werker zodanig moet kiezen dat de uitvoering je dichter bij je
doel brengt: effectief werken.
1.4 Methode en methodiek
In feite is een methodiek het overzicht van meerdere methoden. Bijvoorbeeld: je wilt een
cliënt zelfstandig laten wonen. Je ontwerpt voor elke taak voor het zelfstandig wonen een
methode. Jij weet waarom je iets doet: je wilt hiermee een hoger doel bereiken, namelijk dat
je cliënt de vaardigheden leert die nodig zijn om zelfstandig te kunnen wonen. Jouw overzicht
over de verschillende methoden die je gebruikt om je hogere doel te bereiken is de methodiek.
De inhoud van methodisch werken wordt beïnvloed door wat je kunt, wat je weet en door je
inzicht. Jouw ontwikkeling als professional zal van invloed zijn op jouw methodisch handelen.
1.5 De regulatieve cyclus
‘Een regulatieve cyclus is een voldoende neutraal kader waarin we competenties kunnen
vergelijken en waarin competenties uit diverse profielen (sociaal pedagogische hulpverlening,
maatschappelijk werk en cultureel werk) tot hun recht komen’. (Kuiper, 2006).
Om zich zo goed mogelijk zijn werk te doen volgt de sociaal werker een aantal
competentiebakens die tot doel hebben de empowerment van de cliënt te versterken:
- Versterkt eigen kracht en zelfregie
- Stuurt aan op betrokkenheid en participatie
- Is zichtbaar en werkt outreachend
- Verheldert vragen en behoeften
- Helpt cliënten contact te maken
- Inspireert tot ander gedrag
- Werkt samen en versterkt netwerken
- Beweegt zich in uiteenlopende leef- en systeemwerelden
- Heeft oog voor verhoudingen en kan inspelen op veranderingen
- Benut professionele ruimte
3
inzichtelijk H1 t/m H4
1
,H1 Verkenning
1.2 Kenmerken van methodisch handelen
Als je je afvraagt of je wel of niet methodisch handelt, kun je voor jezelf afvinken of jouw
handelen aan de volgende kenmerken voldoet:
- Je handelen is doelgericht: als je methodisch werkt, wil dat altijd zeggen dat je van
tevoren hebt bepaald welk doel je wilt bereiken en heb je dit doel zo goed mogelijk
geformuleerd.er kunnen in bepaalde situaties, waarin blijkt dat het lastig is om je doel
1-2-3 te halen, ook tussendoelen/subdoelen worden gecreëerd. Hiermee creëer je een
overzichtelijke afstand voor jou en je cliënt.
- Je handelen is systematisch: nadat je een doel hebt bepaald, kun je ook volgorde
aanbrengen binnen de verschillende stappen die je gaat zetten op weg naar dat doel. Je
kunt prioriteiten stellen aan je wijze van handelen, en je bent in staat om van te voren
volgorde en prioriteiten aan te geven
- Je handelen is procesmatig: je moet zorgen voor een doorlopende ontwikkelingslijn. Het
is ook nodig dat je realiseert welk effect elke fase heeft op de andere fasen.
- Je handelen is bewust: je weet wat je doet en waarom je het doet, je kunt iedere fase
van je stappenplan onderbouwen. Het feit dat jij je bewust bent van waar je precies
mee bezig bent, maakt dat je beter in staat bent om je doel te bereiken.
1.3 Voordelen van methodisch werken
Methodisch werken heeft een aantal voordelen die je ten opzichte van de leek een voorsprong
geven:
- Je kunt beter vooruitkijken, waardoor je meer controle hebt over wat er gebeurt en de
kans op fouten afneemt. Jouw systematische aanpak en procesmatige aanpak maken dat
je niet alleen weet wat er komen gaat, maar ook dat je weet hoe de elkaar
opeenvolgende handelingen zich tot elkaar kunnen verhouden. Op die manier worden
reacties van de cliënt of de omgeving voor jou inzichtelijk.
- Je maakt voor een ander inzichtelijk welk proces je wilt volgen. Hierdoor ben je in staat
te onderbouwen wat precies je bedoeling is en je kunt duidelijk maken waarom je het
doet. Doordat je hulpverleningsproces inzichtelijk is, ben je ook in staat om een verschil
te maken tussen kwantiteit en kwaliteit.
- Je kunt je eigen handelen bespreekbaar maken/evalueren en op grond daarvan
eventueel je proces bijstellen. Als sociaal werker wordt er verwacht dat je in staat
bent tot reflectie, dat je zelfinzicht hebt en dat je in staat bent met enige afstand
naar je eigen handelen te kijken.
- Je maakt je proces overdraagbaar aan anderen. Je brengt einddoelen in kaart, een
soort handleiding voor de omgeving. Door jouw deskundigheid is het voor de omgeving
mogelijk om het proces te volgen. Door methodisch te werken is het mogelijk het
hulpverleningsproces onafhankelijk te maken van de hulpverlener.
2
, - Je werkt efficiënt en effectief. In de regel is het zo dat je vanuit je werkomgeving
kaders krijgt aangereikt, waarbinnen verwacht wordt dat je tot een zo groot mogelijk
resultaat komt. Binnen de meeste organisaties zijn tijd en geld aan elkaar gekoppeld.
Voor jou als sociaal werker betekent dit dat je voor het uitvoeren van een bepaalde
taak de meest praktische manier moet kiezen: efficiënt werken. Dat betekent ook dat
je jouw taken als sociaal werker zodanig moet kiezen dat de uitvoering je dichter bij je
doel brengt: effectief werken.
1.4 Methode en methodiek
In feite is een methodiek het overzicht van meerdere methoden. Bijvoorbeeld: je wilt een
cliënt zelfstandig laten wonen. Je ontwerpt voor elke taak voor het zelfstandig wonen een
methode. Jij weet waarom je iets doet: je wilt hiermee een hoger doel bereiken, namelijk dat
je cliënt de vaardigheden leert die nodig zijn om zelfstandig te kunnen wonen. Jouw overzicht
over de verschillende methoden die je gebruikt om je hogere doel te bereiken is de methodiek.
De inhoud van methodisch werken wordt beïnvloed door wat je kunt, wat je weet en door je
inzicht. Jouw ontwikkeling als professional zal van invloed zijn op jouw methodisch handelen.
1.5 De regulatieve cyclus
‘Een regulatieve cyclus is een voldoende neutraal kader waarin we competenties kunnen
vergelijken en waarin competenties uit diverse profielen (sociaal pedagogische hulpverlening,
maatschappelijk werk en cultureel werk) tot hun recht komen’. (Kuiper, 2006).
Om zich zo goed mogelijk zijn werk te doen volgt de sociaal werker een aantal
competentiebakens die tot doel hebben de empowerment van de cliënt te versterken:
- Versterkt eigen kracht en zelfregie
- Stuurt aan op betrokkenheid en participatie
- Is zichtbaar en werkt outreachend
- Verheldert vragen en behoeften
- Helpt cliënten contact te maken
- Inspireert tot ander gedrag
- Werkt samen en versterkt netwerken
- Beweegt zich in uiteenlopende leef- en systeemwerelden
- Heeft oog voor verhoudingen en kan inspelen op veranderingen
- Benut professionele ruimte
3
