Hoorcollege aantekeningen Cognitie & Gedrag
HC 1 – Introductie
Donders (1868): Mentale processen zijn meetbaar
Stimulus detectie > stimulus discriminatie > kiezen (beslissen) > uitvoeren actie
Simpele RT (druk zo snel mogelijk als de lamp aan gaat): stimulus detectie + motor respons.
Keuze RT (druk links als de linker lamp aan gaat, druk rechts als de rechter lamp aan gaat):
stimulus detectie + stimulus discriminatie + kiezen (beslissen) + motor respons
Verschil tussen simpele en keuze RT: stimulus discriminatie + kiezen (beslissen)
Go/ no go taak (druk zo snel mogelijk als de rechter lamp aan gaat, druk niet als de linker
lamp aan gaat): stimulus detectie + stimulus discriminatie + motor respons.
Stimulus-discriminatie = RT (Go/no go) – RT (simpel)
Beslissing-tijd = RT (keuze) – RT (Go/no go)
Weber: een waarneembaar verschil, bijvoorbeeld tussen twee groottes is niet absoluut maar
relatief. Zintuigen registreren relatieve verschillen.
Wet van weber, waarneembare verschil is constant:
Dus Donders en Weber: je kunt metingen verrichten aan mentale processen.
Donders: duur van mentale processen (reactietijd)
Weber: relateerde waarneembare verschillen aan verschil in fysieke kenmerken (Weber
fractie).
Founding fathers: Wiliam James en Wilhelm Wundt -> bestudeerden de geest (bewustzijn) in
een laboratorium.
Introspectie (of zelfreflectie) -> een activiteit waarbij de eigen gedachten, gevoelens en
herinneringen tot onderwerp van overdenking gemaakt worden. Iemand erover laten
praten.
Stream of consciousness: de inhoud van ons bewustzijn is een parade van sensaties,
gevoelens, gedachten, beelden et cetera. James en Wundt wilde door middel van
introspectie achter de inhoud van deze stroom komen.
Behaviorisme: introspectie is niet wetenschappelijk, bewustzijn is te vaag.
De inhoud van de mind is irrelevant (niet bestudeerbaar), we moeten gedrag bestuderen: de
invloed van stimuli op gedrag.
Gedrag bestaat uit aangeleerde stimulus-respons relaties.
Problemen behaviorisme:
- Ontwikkeling van taal: aangeboren taalvaardigheid
- Tweede wereldoorlog: waarom bombarderen piloten verkeerde doelen? Hoe lang
kun je naar radarbeelden kijken zonder fouten te maken? GEEN ANTWOORD.
- 1938: Conrad Zuse’s ZI -> een van de eerste computers. Input > verwerking > output.
Er spelen zich verwerkingstappen af in de hersenen.
, Samenvatting College
HC 2 – waarneming 1: zintuigsystemen
Deel 1
Sensatie (sensation) = de meer vroege stadia van verwerking van stimuli
Waarnemen (perception) = betekenisvol, georganiseerd
Verschillende zintuigen hebben
- Een eigen soort receptoren
- Een eigen soort van sensorische neuronen (transport)
- Een eigen gebied in de hersenen waarnaar toe de informatie wordt vervoerd, binnen
het gebied vaak nog een eigen ‘plekje’
Hoeveel sensoren
- Zien
- Horen
- Proeven
- Ruiken
- Voelen
Pijn
Druk
- Elektroreceptie is het zintuigelijke vermogen om elektrische velden waar te kunnen
nemen. Komt voor bij verschillende soorten vissen.
- Evenwicht
Stappen tot waarnemen
Energie uit de wereld (trillende deeltjes/pakketjes licht) -> Ontvanger (sensor) met een
vertaler (transducer); vertaling van fysieke energie naar neutrale activiteit -> bekabeling voor
transport (neuronen) -> een “relay” of verdeelstation (de thalamus) -> de cortex die het
signaal omzet naar een sensatie en waarneming.
HC 1 – Introductie
Donders (1868): Mentale processen zijn meetbaar
Stimulus detectie > stimulus discriminatie > kiezen (beslissen) > uitvoeren actie
Simpele RT (druk zo snel mogelijk als de lamp aan gaat): stimulus detectie + motor respons.
Keuze RT (druk links als de linker lamp aan gaat, druk rechts als de rechter lamp aan gaat):
stimulus detectie + stimulus discriminatie + kiezen (beslissen) + motor respons
Verschil tussen simpele en keuze RT: stimulus discriminatie + kiezen (beslissen)
Go/ no go taak (druk zo snel mogelijk als de rechter lamp aan gaat, druk niet als de linker
lamp aan gaat): stimulus detectie + stimulus discriminatie + motor respons.
Stimulus-discriminatie = RT (Go/no go) – RT (simpel)
Beslissing-tijd = RT (keuze) – RT (Go/no go)
Weber: een waarneembaar verschil, bijvoorbeeld tussen twee groottes is niet absoluut maar
relatief. Zintuigen registreren relatieve verschillen.
Wet van weber, waarneembare verschil is constant:
Dus Donders en Weber: je kunt metingen verrichten aan mentale processen.
Donders: duur van mentale processen (reactietijd)
Weber: relateerde waarneembare verschillen aan verschil in fysieke kenmerken (Weber
fractie).
Founding fathers: Wiliam James en Wilhelm Wundt -> bestudeerden de geest (bewustzijn) in
een laboratorium.
Introspectie (of zelfreflectie) -> een activiteit waarbij de eigen gedachten, gevoelens en
herinneringen tot onderwerp van overdenking gemaakt worden. Iemand erover laten
praten.
Stream of consciousness: de inhoud van ons bewustzijn is een parade van sensaties,
gevoelens, gedachten, beelden et cetera. James en Wundt wilde door middel van
introspectie achter de inhoud van deze stroom komen.
Behaviorisme: introspectie is niet wetenschappelijk, bewustzijn is te vaag.
De inhoud van de mind is irrelevant (niet bestudeerbaar), we moeten gedrag bestuderen: de
invloed van stimuli op gedrag.
Gedrag bestaat uit aangeleerde stimulus-respons relaties.
Problemen behaviorisme:
- Ontwikkeling van taal: aangeboren taalvaardigheid
- Tweede wereldoorlog: waarom bombarderen piloten verkeerde doelen? Hoe lang
kun je naar radarbeelden kijken zonder fouten te maken? GEEN ANTWOORD.
- 1938: Conrad Zuse’s ZI -> een van de eerste computers. Input > verwerking > output.
Er spelen zich verwerkingstappen af in de hersenen.
, Samenvatting College
HC 2 – waarneming 1: zintuigsystemen
Deel 1
Sensatie (sensation) = de meer vroege stadia van verwerking van stimuli
Waarnemen (perception) = betekenisvol, georganiseerd
Verschillende zintuigen hebben
- Een eigen soort receptoren
- Een eigen soort van sensorische neuronen (transport)
- Een eigen gebied in de hersenen waarnaar toe de informatie wordt vervoerd, binnen
het gebied vaak nog een eigen ‘plekje’
Hoeveel sensoren
- Zien
- Horen
- Proeven
- Ruiken
- Voelen
Pijn
Druk
- Elektroreceptie is het zintuigelijke vermogen om elektrische velden waar te kunnen
nemen. Komt voor bij verschillende soorten vissen.
- Evenwicht
Stappen tot waarnemen
Energie uit de wereld (trillende deeltjes/pakketjes licht) -> Ontvanger (sensor) met een
vertaler (transducer); vertaling van fysieke energie naar neutrale activiteit -> bekabeling voor
transport (neuronen) -> een “relay” of verdeelstation (de thalamus) -> de cortex die het
signaal omzet naar een sensatie en waarneming.