Samenvatting Geschiedenis
VWO/Gymnasium
Memo 3A (exemplaar uit 2021) ISBN: 9789402068160
Hoofdstuk 2 de Sovjet-Unie en de Verenigde
Staten
Tijd van wereldoorlogen
Paragraaf 2.1 t/m 2.4 (Het communisme, De Sovjet-Unie, De Verenigde
Staten, De economische wereldcrisis)
§2.1 Het communisme
Noem indirecte - In de 19e eeuw was er een klassenmaatschappij ontstaan. Rusland
oorzaken van de was vooral een agrarisch land. Een groot deel van de
Russische Revolutie (6). landbouwgrond was bezit van een kleine groep adellijke
grootgrondbezitters. De boeren hadden vaak een armoedig leven.
- Rusland was geen democratisch land. Het land werd al eeuwen
bestuurd door tsaren (keizers) uit de familie Romanov. Zij regeerden
met steun van de adel en de kerk als alleenheersers. De geheime
politie hield tegenstanders van de tsaar scherp in de gaten.
- In de rest van de wereld was de arbeidersklasse was de grootste
groep en was sterk afhankelijk van de ondernemers. Ontevreden
arbeiders werden ontslagen, want er waren altijd wel nieuwe
arbeiders te vinden. In Rusland waren vooral veel boeren, maar het
land was niet van hun.
- Rond 1850 kwam het socialisme op omdat er veel ontevredenheid
was over de ongelijkheid.
- Toen de tsaar in 1905 de oorlog tegen Japan verloor en hij onder de
bevolking zijn aanzien helemaal kwijtraakte wilden mensen
verandering. In de hoofdstad Sint-Petersburg gingen ongewapende
burgers de straat op om kortere werkdagen en algemeen kiesrecht
te eisen. De tsaar liet de demonstratie met geweld neerslaan.
- Om de rust te herstellen voerde de tsaar enkele hervormingen
door. Zo stelde hij een parlement in, maar zelf hield hij de meeste
macht maar de ontevredenheid nam nog steeds toe.
Leg de belangrijkste - In Het kapitaal (boek van Karl Marx) was hij heel kritisch over het
ideeën van Karl Marx uit kapitalisme. Hij voorspelde dat de ongelijkheid tussen ondernemers
en arbeiders nog zou toenemen.
- Uiteindelijk zouden de arbeiders massaal in opstand komen. Zij
zouden deze klassenstrijd winnen en het privébezit afschaffen.
- Marx voorspelde dat de revolutie eerst in een land met veel
industrie zou uitbreken maar de revolutie brak eerst in Rusland uit.
1
, Communisme Het streven naar een samenleving zonder klassen, waarin het kapitaal
in gemeenschappelijk bezit is.
Geheime politie Politiemacht die politieke tegenstanders opspoort.
Geef een beschrijving De Russische Revolutie heeft drie fasen.
van het verloop van de - Februarirevolutie
Russische Revolutie In februari 1917 kozen soldaten en het parlement de kant
van de demonstranten. Tsaar Nicolaas II trad daarom af.
- Oktoberrevolutie (1917)
De leider van de Bolsjewieken (Lenin) stelde radicale eisen:
alle grond aan de boeren, alle fabrieken aan de arbeiders,
geen parlementaire democratie en vrede met Duitsland.
In plaats van parlementaire democratie wilde Lenin sovjets.
Eind oktober werd de regering afgezet door de
bolsjewieken.
- Een van de eerste dingen die Lenin deed, was een wapenstilstand
met Duitsland sluiten (december 1917). Daarna volgde het
vredesverdrag (maart 1918). Veel Russen waren blij, maar wilden
geen communistisch land zijn.
- In Rusland brak een burgeroorlog uit. Het rode leger van de
bolsjewieken vocht tegen de Witten, een naam voor alle
tegenstanders van de bolsjewieken. In 1922 werden zij definitief
verslagen.
- Na de burgeroorlog werd de Sovjet-Unie uitgeroepen. De
bolsjewieken maakten van het land een eenpartijstaat: alleen de
Communistische Partij was toegestaan; in de regering zaten
uitsluitend communisten.
Russische Revolutie De snelle politiek-bestuurlijke, economische en sociale verandering in
Rusland in 1917, waarbij de tsaar zijn macht verloor en de
communisten aan de macht kwamen.
Februarirevolutie De Russische opstand tegen de tsaar in februari 1917, waarbij de tsaar
werd afgezet en vervangen door een voorlopige regering.
Oktoberrevolutie De communistische machtsovername in Rusland in oktober 1917 onder
leiding van Lenin.
Bolsjewiek Russische communist.
Sovjet Arbeidersraad: bestuur waar alleen leden van de arbeidersklasse zitting
in kunnen hebben.
Sovjet-Unie Samenwerkingsverband van communistische Sovjetrepublieken dat in
1922 ontstond.
Eenpartijstaat Een staat waarin maar één politieke partij is toegestaan, die alle macht
heeft.
2
VWO/Gymnasium
Memo 3A (exemplaar uit 2021) ISBN: 9789402068160
Hoofdstuk 2 de Sovjet-Unie en de Verenigde
Staten
Tijd van wereldoorlogen
Paragraaf 2.1 t/m 2.4 (Het communisme, De Sovjet-Unie, De Verenigde
Staten, De economische wereldcrisis)
§2.1 Het communisme
Noem indirecte - In de 19e eeuw was er een klassenmaatschappij ontstaan. Rusland
oorzaken van de was vooral een agrarisch land. Een groot deel van de
Russische Revolutie (6). landbouwgrond was bezit van een kleine groep adellijke
grootgrondbezitters. De boeren hadden vaak een armoedig leven.
- Rusland was geen democratisch land. Het land werd al eeuwen
bestuurd door tsaren (keizers) uit de familie Romanov. Zij regeerden
met steun van de adel en de kerk als alleenheersers. De geheime
politie hield tegenstanders van de tsaar scherp in de gaten.
- In de rest van de wereld was de arbeidersklasse was de grootste
groep en was sterk afhankelijk van de ondernemers. Ontevreden
arbeiders werden ontslagen, want er waren altijd wel nieuwe
arbeiders te vinden. In Rusland waren vooral veel boeren, maar het
land was niet van hun.
- Rond 1850 kwam het socialisme op omdat er veel ontevredenheid
was over de ongelijkheid.
- Toen de tsaar in 1905 de oorlog tegen Japan verloor en hij onder de
bevolking zijn aanzien helemaal kwijtraakte wilden mensen
verandering. In de hoofdstad Sint-Petersburg gingen ongewapende
burgers de straat op om kortere werkdagen en algemeen kiesrecht
te eisen. De tsaar liet de demonstratie met geweld neerslaan.
- Om de rust te herstellen voerde de tsaar enkele hervormingen
door. Zo stelde hij een parlement in, maar zelf hield hij de meeste
macht maar de ontevredenheid nam nog steeds toe.
Leg de belangrijkste - In Het kapitaal (boek van Karl Marx) was hij heel kritisch over het
ideeën van Karl Marx uit kapitalisme. Hij voorspelde dat de ongelijkheid tussen ondernemers
en arbeiders nog zou toenemen.
- Uiteindelijk zouden de arbeiders massaal in opstand komen. Zij
zouden deze klassenstrijd winnen en het privébezit afschaffen.
- Marx voorspelde dat de revolutie eerst in een land met veel
industrie zou uitbreken maar de revolutie brak eerst in Rusland uit.
1
, Communisme Het streven naar een samenleving zonder klassen, waarin het kapitaal
in gemeenschappelijk bezit is.
Geheime politie Politiemacht die politieke tegenstanders opspoort.
Geef een beschrijving De Russische Revolutie heeft drie fasen.
van het verloop van de - Februarirevolutie
Russische Revolutie In februari 1917 kozen soldaten en het parlement de kant
van de demonstranten. Tsaar Nicolaas II trad daarom af.
- Oktoberrevolutie (1917)
De leider van de Bolsjewieken (Lenin) stelde radicale eisen:
alle grond aan de boeren, alle fabrieken aan de arbeiders,
geen parlementaire democratie en vrede met Duitsland.
In plaats van parlementaire democratie wilde Lenin sovjets.
Eind oktober werd de regering afgezet door de
bolsjewieken.
- Een van de eerste dingen die Lenin deed, was een wapenstilstand
met Duitsland sluiten (december 1917). Daarna volgde het
vredesverdrag (maart 1918). Veel Russen waren blij, maar wilden
geen communistisch land zijn.
- In Rusland brak een burgeroorlog uit. Het rode leger van de
bolsjewieken vocht tegen de Witten, een naam voor alle
tegenstanders van de bolsjewieken. In 1922 werden zij definitief
verslagen.
- Na de burgeroorlog werd de Sovjet-Unie uitgeroepen. De
bolsjewieken maakten van het land een eenpartijstaat: alleen de
Communistische Partij was toegestaan; in de regering zaten
uitsluitend communisten.
Russische Revolutie De snelle politiek-bestuurlijke, economische en sociale verandering in
Rusland in 1917, waarbij de tsaar zijn macht verloor en de
communisten aan de macht kwamen.
Februarirevolutie De Russische opstand tegen de tsaar in februari 1917, waarbij de tsaar
werd afgezet en vervangen door een voorlopige regering.
Oktoberrevolutie De communistische machtsovername in Rusland in oktober 1917 onder
leiding van Lenin.
Bolsjewiek Russische communist.
Sovjet Arbeidersraad: bestuur waar alleen leden van de arbeidersklasse zitting
in kunnen hebben.
Sovjet-Unie Samenwerkingsverband van communistische Sovjetrepublieken dat in
1922 ontstond.
Eenpartijstaat Een staat waarin maar één politieke partij is toegestaan, die alle macht
heeft.
2
