Geschiedenis Samenvatting Hoofdstuk 2: De Tijd van Grieken en Romeinen 4VWO
Paragraaf 2.1 Wetenschap en politiek in de Griekse stadstaat
Kenmerkend aspect van deze paragraaf: De ontwikkeling van wetenschap en politiek in de Griekse
stadstaat.
Tijden
600 v.Chr. = Filosofen ontwikkelen een nieuwe rationeel-wetenschappelijke manier van denken.
(500 v.Chr. = Ontstaan aparte takken van de wetenschap.)
560 v.Chr. = Tiran grijpt de macht in Athene.
510 v.Chr. = Laatste tiran Athene uitgezet, en democratie ontstaat in Athene.
338 v.Chr. = Democratie gaat ten onder in Athene door de onderwerpingen van de vader van
Alexander de Grote.
Samenvatting
Filosofie en wetenschap
Klassieke oudheid:
Klassiek: Voortreffelijk, iets wat tot voorbeeld dient, zoals de Grieks-Romeinse cultuur.
Oudheid: Tijd van de Grieken en Romeinen.
Grieken hadden net als de andere volkeren een mythologisch wereldbeeld en verklaarden ze de
wereld met godenverhalen. Vanaf de 6e eeuw v.Chr. ontwikkelden filosofen een rationeel-
wetenschappelijke manier van denken. Zij probeerden alles met hun verstand te redeneren.
Filosofen: Wijsgeer, denker met een rationeel-wetenschappelijke manier van denken.
Rationeel: Redelijk, met behulp van verstand.
Wetenschap: 1. Kennis. 2. Systematisch en rationeel onderzoek.
Archimedes en Pythagoras ontdekten wiskundige en natuurkundige wetten.
Hippocrates werd grondlegger van de medische wetenschap.
Socrates, Plato en Aristoteles waren de belangrijkste filosofen.
Volgens Plato is alles op aarde vergankelijk en veranderlijk. Elke boom is bijvoorbeeld anders.
Filosofen moesten de mensheid de weg wijzen!
De Atheense democratie
De Grieken leefden niet in een groot rijk, maar in een afhankelijk poleis, ofwel stadstaten. Ook
leefden ze buiten het tegenwoordige Griekenland.
Langs de Middellandse en Zwarte Zee hadden ze kolonies gesticht als Neapolis (Napels), Massalia
(Marseille) en Buzantion (Istanbul).
Elke stadstaat had een eigen bestuur, een eigen leger en eigen wetten.
Stadstaten: Staten die bestaan uit een stad met het omliggende platteland.
Monarchie: Staat met één vorst aan het hoofd.
Aristocratie: Staat geleid door een groep aanzienlijken.
Oligarchie: Staat geleid door een kleine groep.
Tirannie: Bestuur van een tiran, wrede onderdrukking.
Democratie: Bestuur waarbij het volk beslist.
In 560 v.Chr. grijpt een tiran de macht in Athene. In 510 v.Chr. wordt de laatste tiran Athene
uitgejaagd en wordt Athene een democratie. Iedereen was gelijk, maar vrouwen, slaven en
immigranten mochten niet stemmen.
Paragraaf 2.1 Wetenschap en politiek in de Griekse stadstaat
Kenmerkend aspect van deze paragraaf: De ontwikkeling van wetenschap en politiek in de Griekse
stadstaat.
Tijden
600 v.Chr. = Filosofen ontwikkelen een nieuwe rationeel-wetenschappelijke manier van denken.
(500 v.Chr. = Ontstaan aparte takken van de wetenschap.)
560 v.Chr. = Tiran grijpt de macht in Athene.
510 v.Chr. = Laatste tiran Athene uitgezet, en democratie ontstaat in Athene.
338 v.Chr. = Democratie gaat ten onder in Athene door de onderwerpingen van de vader van
Alexander de Grote.
Samenvatting
Filosofie en wetenschap
Klassieke oudheid:
Klassiek: Voortreffelijk, iets wat tot voorbeeld dient, zoals de Grieks-Romeinse cultuur.
Oudheid: Tijd van de Grieken en Romeinen.
Grieken hadden net als de andere volkeren een mythologisch wereldbeeld en verklaarden ze de
wereld met godenverhalen. Vanaf de 6e eeuw v.Chr. ontwikkelden filosofen een rationeel-
wetenschappelijke manier van denken. Zij probeerden alles met hun verstand te redeneren.
Filosofen: Wijsgeer, denker met een rationeel-wetenschappelijke manier van denken.
Rationeel: Redelijk, met behulp van verstand.
Wetenschap: 1. Kennis. 2. Systematisch en rationeel onderzoek.
Archimedes en Pythagoras ontdekten wiskundige en natuurkundige wetten.
Hippocrates werd grondlegger van de medische wetenschap.
Socrates, Plato en Aristoteles waren de belangrijkste filosofen.
Volgens Plato is alles op aarde vergankelijk en veranderlijk. Elke boom is bijvoorbeeld anders.
Filosofen moesten de mensheid de weg wijzen!
De Atheense democratie
De Grieken leefden niet in een groot rijk, maar in een afhankelijk poleis, ofwel stadstaten. Ook
leefden ze buiten het tegenwoordige Griekenland.
Langs de Middellandse en Zwarte Zee hadden ze kolonies gesticht als Neapolis (Napels), Massalia
(Marseille) en Buzantion (Istanbul).
Elke stadstaat had een eigen bestuur, een eigen leger en eigen wetten.
Stadstaten: Staten die bestaan uit een stad met het omliggende platteland.
Monarchie: Staat met één vorst aan het hoofd.
Aristocratie: Staat geleid door een groep aanzienlijken.
Oligarchie: Staat geleid door een kleine groep.
Tirannie: Bestuur van een tiran, wrede onderdrukking.
Democratie: Bestuur waarbij het volk beslist.
In 560 v.Chr. grijpt een tiran de macht in Athene. In 510 v.Chr. wordt de laatste tiran Athene
uitgejaagd en wordt Athene een democratie. Iedereen was gelijk, maar vrouwen, slaven en
immigranten mochten niet stemmen.
