ANTOMIE VAN DE HUID
WONDEN
,Inhoudsopgave
Structuur van de huid.................................................................................................................................... 3
Opperhuid (epidermis)................................................................................................................................... 3
Constante vernieuwing........................................................................................................................................4
Verhoorning..........................................................................................................................................................4
Melanocyten.........................................................................................................................................................4
Lederhuid (dermis)........................................................................................................................................ 5
Onderhuids bindweefsel (subdermis)............................................................................................................. 5
Functies van de huid...................................................................................................................................... 6
Verschillende soorten huidcellen en hun functie............................................................................................ 6
Thermoregulatie............................................................................................................................................ 7
Warmteafgifte......................................................................................................................................................7
Zweetklieren.........................................................................................................................................................7
Wonden en herstel van de huid..................................................................................................................... 9
Reactiefase...........................................................................................................................................................9
Regeneratiefase...................................................................................................................................................9
Rijpingsfase..........................................................................................................................................................9
Acute wonden............................................................................................................................................. 10
Gecompliceerde wonden............................................................................................................................. 10
Huidscheuring (skin tears)............................................................................................................................ 11
Behandeling........................................................................................................................................................13
Incontinentie-gerelateerde dermatitis (IAD).................................................................................................13
Juiste diagnose..................................................................................................................................................13
Verschil incontinentie-gerelateerde dermatitis en decubitus............................................................................14
Identificatie........................................................................................................................................................14
Huidverzorging bij incontinentie........................................................................................................................15
Smetten....................................................................................................................................................... 15
Decubitus.................................................................................................................................................... 16
Bij een diabetische voetwond zijn er drie soorten wonden...............................................................................20
Behandeling.......................................................................................................................................................20
Ulcus cruris (open been).............................................................................................................................. 21
Hoe ontstaat ulcus.............................................................................................................................................21
1
, Risicofactoren voor chronische veneuze insufficiëntie.......................................................................................22
Symptomen van veneuze insufficiëntie (aderproblemen).............................................................................22
Anamnese...........................................................................................................................................................24
Lichamelijk onderzoek........................................................................................................................................24
Behandeling ulcus cruris.....................................................................................................................................25
Schaafwonden............................................................................................................................................. 25
Brandwonden.............................................................................................................................................. 26
Meest voorkomende oorzaken van brandwonden...........................................................................................26
Brandwonden indelen in graden.................................................................................................................. 27
Blaren.......................................................................................................................................................... 28
Soorten blaren....................................................................................................................................................28
Gesloten blaar....................................................................................................................................................29
Het doorprikken van een gesloten blaar............................................................................................................29
Wanneer je besluit de blaar zelf door te prikken, dan is het volgende belangrijk:............................................29
Wondzorg.................................................................................................................................................... 30
Debridement.......................................................................................................................................................30
Negatieve druktherapie............................................................................................................................... 31
Compressietherapie..................................................................................................................................... 31
Wondbehandeling (TIME-model)................................................................................................................. 33
Behandelen en beoordelen van de wond..................................................................................................... 34
Zwarte, rode en gele wonden....................................................................................................................... 35
2
, De huid is het allergrootste orgaan van je lichaam en heeft een oppervlakte van ongeveer 1,5 – 2 m 2.
Daarnaast is de huid de eerste barrière tegen ziekteverwekkers en heeft het een beschermende rol!
Structuur van de huid
De huid krijgt veel te verduren. De huid komt met veel verschillende situaties in aanraking zoals:
zonlicht en als je valt vang de huid je als eerste op met als gevolg pijn of wondjes. Ook komen er
dagelijks ziekteverwekkers op de huid af, die jij niet kunt zien. Je huid schermt je af voor veel van
deze micro-organismes. Om zich tegen de invloeden van buitenaf te beschermen heeft de huid
het vermogen om zichzelf steeds weer te vernieuwen.
De huid bestaat uit verschillende lagen en elke laag heeft weer zijn eigen specifieke functie. De eerste
laag is de opperhuid. De opperhuid blijft zichzelf steeds weer vernieuwen en beschermt de
onderliggende lagen. Onder de opperhuid ligt de lederhuid en het onderhuids bindweefsel. De
lederhuid bestaat uit bindweefsel en bevat ook aftakkingen van bloedvaten, zenuwen, talgklieren,
lymfevaten, zweetklieren en haarfollikels. Het onderhuids bindweefsel is de diepste huidlaag en
bestaat voornamelijk uit vet en grotere bloedvaten.
Opperhuid (epidermis)
De epidermis is de bovenste hoofdlaag van je huid en bestaat uit vier of vijf sublagen. Hoeveel lagen
hangt weer af van de plek van de huid die je bekijkt: op je handpalmen en onder je voetzolen ligt de
vijfde sublaag (heldere laag).
De namen van de sublagen van de opperhuid (van buitenste laag naar de onderste laag van de
opperhuid) zijn:
Hoornlaag (stratum corneum)
Heldere laag (stratum lucidum)
Korrel laag (stratum granulosum)
Stekelcellige laag (stratum spinosum)
Basale cellaag (stratum basale)
3
WONDEN
,Inhoudsopgave
Structuur van de huid.................................................................................................................................... 3
Opperhuid (epidermis)................................................................................................................................... 3
Constante vernieuwing........................................................................................................................................4
Verhoorning..........................................................................................................................................................4
Melanocyten.........................................................................................................................................................4
Lederhuid (dermis)........................................................................................................................................ 5
Onderhuids bindweefsel (subdermis)............................................................................................................. 5
Functies van de huid...................................................................................................................................... 6
Verschillende soorten huidcellen en hun functie............................................................................................ 6
Thermoregulatie............................................................................................................................................ 7
Warmteafgifte......................................................................................................................................................7
Zweetklieren.........................................................................................................................................................7
Wonden en herstel van de huid..................................................................................................................... 9
Reactiefase...........................................................................................................................................................9
Regeneratiefase...................................................................................................................................................9
Rijpingsfase..........................................................................................................................................................9
Acute wonden............................................................................................................................................. 10
Gecompliceerde wonden............................................................................................................................. 10
Huidscheuring (skin tears)............................................................................................................................ 11
Behandeling........................................................................................................................................................13
Incontinentie-gerelateerde dermatitis (IAD).................................................................................................13
Juiste diagnose..................................................................................................................................................13
Verschil incontinentie-gerelateerde dermatitis en decubitus............................................................................14
Identificatie........................................................................................................................................................14
Huidverzorging bij incontinentie........................................................................................................................15
Smetten....................................................................................................................................................... 15
Decubitus.................................................................................................................................................... 16
Bij een diabetische voetwond zijn er drie soorten wonden...............................................................................20
Behandeling.......................................................................................................................................................20
Ulcus cruris (open been).............................................................................................................................. 21
Hoe ontstaat ulcus.............................................................................................................................................21
1
, Risicofactoren voor chronische veneuze insufficiëntie.......................................................................................22
Symptomen van veneuze insufficiëntie (aderproblemen).............................................................................22
Anamnese...........................................................................................................................................................24
Lichamelijk onderzoek........................................................................................................................................24
Behandeling ulcus cruris.....................................................................................................................................25
Schaafwonden............................................................................................................................................. 25
Brandwonden.............................................................................................................................................. 26
Meest voorkomende oorzaken van brandwonden...........................................................................................26
Brandwonden indelen in graden.................................................................................................................. 27
Blaren.......................................................................................................................................................... 28
Soorten blaren....................................................................................................................................................28
Gesloten blaar....................................................................................................................................................29
Het doorprikken van een gesloten blaar............................................................................................................29
Wanneer je besluit de blaar zelf door te prikken, dan is het volgende belangrijk:............................................29
Wondzorg.................................................................................................................................................... 30
Debridement.......................................................................................................................................................30
Negatieve druktherapie............................................................................................................................... 31
Compressietherapie..................................................................................................................................... 31
Wondbehandeling (TIME-model)................................................................................................................. 33
Behandelen en beoordelen van de wond..................................................................................................... 34
Zwarte, rode en gele wonden....................................................................................................................... 35
2
, De huid is het allergrootste orgaan van je lichaam en heeft een oppervlakte van ongeveer 1,5 – 2 m 2.
Daarnaast is de huid de eerste barrière tegen ziekteverwekkers en heeft het een beschermende rol!
Structuur van de huid
De huid krijgt veel te verduren. De huid komt met veel verschillende situaties in aanraking zoals:
zonlicht en als je valt vang de huid je als eerste op met als gevolg pijn of wondjes. Ook komen er
dagelijks ziekteverwekkers op de huid af, die jij niet kunt zien. Je huid schermt je af voor veel van
deze micro-organismes. Om zich tegen de invloeden van buitenaf te beschermen heeft de huid
het vermogen om zichzelf steeds weer te vernieuwen.
De huid bestaat uit verschillende lagen en elke laag heeft weer zijn eigen specifieke functie. De eerste
laag is de opperhuid. De opperhuid blijft zichzelf steeds weer vernieuwen en beschermt de
onderliggende lagen. Onder de opperhuid ligt de lederhuid en het onderhuids bindweefsel. De
lederhuid bestaat uit bindweefsel en bevat ook aftakkingen van bloedvaten, zenuwen, talgklieren,
lymfevaten, zweetklieren en haarfollikels. Het onderhuids bindweefsel is de diepste huidlaag en
bestaat voornamelijk uit vet en grotere bloedvaten.
Opperhuid (epidermis)
De epidermis is de bovenste hoofdlaag van je huid en bestaat uit vier of vijf sublagen. Hoeveel lagen
hangt weer af van de plek van de huid die je bekijkt: op je handpalmen en onder je voetzolen ligt de
vijfde sublaag (heldere laag).
De namen van de sublagen van de opperhuid (van buitenste laag naar de onderste laag van de
opperhuid) zijn:
Hoornlaag (stratum corneum)
Heldere laag (stratum lucidum)
Korrel laag (stratum granulosum)
Stekelcellige laag (stratum spinosum)
Basale cellaag (stratum basale)
3
