eHealth Research, Theory and Development
A Multidisciplinary Approach
First Published 2018
Inhoud
1 Introductie eHealth (T1) ………………………………………………………………………………...2
2 Psychologische principes en gezondheidsgedrag veranderingen (T1) .………………………….10
3 Kansen van technologie om gezondheid en welzijn te bevorderen (T2) .………………………...16
5 Mentale gezondheid en eHealth technologie (T2) .………………………………………………….21
6 Volksgezondheid, gedragsgeneeskunde en eHealth technologie (T2) .…………………………..26
7 Holistische ontwikkeling van eHealth-technologie (T3) ……………………………………………..30
8 Contextueel onderzoek (T3) ….………………………………………………………………………..39
10 Human-centred Design (T3) ………………………………………………………………………….43
11 Persuasieve gezondheidstechnologie (T3) …………………………………………………………46
12 De complexiteit van de implementatie van e-gezondheid (T4) …………………………………...51
13 Gebruikersbetrokkenheid (T4) ………………………………………………………………………..56
14 Evalueren van eHealth (T3) …………………………………………………………………………..63
1
, 1 Introductie eHealth
Pag. 4
Waarom eHealth?
Essentie gezondheidszorg: bieden van de best mogelijke zorg die aansluit bij de behoeften van
patiënten en hun zorgverleners.
Aandeel en aantal ouderen groeit (gevolg daling geboortecijfer en langere levensverwachting). Dit
impliceert een toename van de kans op leeftijdsgebonden ziekten als coronaire hartziekten, diabetes
en/ of longziekten. Multimorbiditeit = het lijden aan meer dan één aandoening -> maakt vraag naar
succesvolle zorg nog complexer.
Tegelijkertijd zijn er relatief minder volwassenen in de werkende leeftijd beschikbaar als
ondersteuning. Hierdoor handhaven hoge normen voor patiëntgerichte zorg een uitdaging en grote
behoefte aan innovatie.
Pag. 5
Een bijzondere trend in de wereld van vandaag is dat patiënten en hun 'informele zorgverleners '
(zoals familieleden) meer de leiding hebben over hun eigen gezondheidszorg (participatieve
gezondheid -> vergroot betrokkenheid). Dit in tegenstelling tot het traditionele model, waarin een
professionele zorgverlener de leiding heeft en de meeste beslissingen neemt.
Dit toenemende belang van participatieve gezondheidszorg vereist innovatieve manieren van
ondersteuning -> op zoek naar innovatieve oplossingen (bijv. de-hospitalisatie). Hierdoor ook de rol
van technologie benadrukt.
Manieren om te kijken naar het gebruik van technologie ter ondersteuning van de gezondheid
Met de introductie van internet werd eHealth populair als instrument voor communicatie tussen
patiënten en zorgverleners en voor het verstrekken van gezondheidsgerelateerde informatie.
Pag. 6
In 2001 startte een invloedrijk artikel van Eysenbach, getiteld 'Wat is eHealth’ de discussie erover die
resulteerde in veel opvattingen en definities (allemaal als een manier om via technologie te
communiceren maar gingen niet in op de redenen hiervoor en de implicaties van het gebruik van
technologie in de gezondheidszorg).
Categorieën eHealth-technologieën o.b.v. plaats in het gezondheidszorg continuüm:
- Het beschrijven van diensten ter ondersteuning van de zorgverlening (diagnostiek, therapie).
Behandeling, enz.)
- Om de zorg te beheren (persoonlijke medische dossiers, portalen, enz.)
- Om preventie en voorlichting bevorderen als onderdeel van het zelfmanagement van de
volksgezondheid programma's.
Categorieën eHealth-technologieën o.b.v. de kenmerken:
- het beschrijven van de capaciteiten van apparaten en systemen om mens-
computerinteracties te ondersteunen
- mensen te monitoren en te coachen
- om op maat gemaakte en gepersonaliseerde gezondheidsinterventies te ontwikkelen
Categorieën eHealth-technologieën o.b.v. hun invloed op het gezondheidszorgsysteem:
- het beschrijven van de infrastructuur voor de gezondheidszorg
- het benadrukken van de mogelijkheden van technologieën om de gezondheidszorg te
innoveren of te ontwrichten
eHealth is zeer breed en heeft impact op veel aspecten die verband houden met gezondheidszorg en
welzijn. Het is een opkomend vakgebied op het snijvlak van medische informatica, volksgezondheid
en het bedrijfsleven, verwijzend naar gezondheidsdiensten en informatie die via internet en related
technologieën worden geleverd of verbeterd. De term karakteriseert niet alleen een technische
ontwikkeling, maar ook een gemoedstoestand, een manier van denken, een houding en een
toewijding aan genetwerkte, mondiaal denken om de gezondheidszorg lokaal, regionaal en wereldwijd
te verbeteren.
Pag. 7/8
eHealth: technologie en psychologie
eHealth: technologie
eHealth en technologie zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden, aangezien het eerste niet mogelijk is
zonder het tweede. Zowel een goed functionerende technologie is belangrijk als een goed ontwerp.
2
A Multidisciplinary Approach
First Published 2018
Inhoud
1 Introductie eHealth (T1) ………………………………………………………………………………...2
2 Psychologische principes en gezondheidsgedrag veranderingen (T1) .………………………….10
3 Kansen van technologie om gezondheid en welzijn te bevorderen (T2) .………………………...16
5 Mentale gezondheid en eHealth technologie (T2) .………………………………………………….21
6 Volksgezondheid, gedragsgeneeskunde en eHealth technologie (T2) .…………………………..26
7 Holistische ontwikkeling van eHealth-technologie (T3) ……………………………………………..30
8 Contextueel onderzoek (T3) ….………………………………………………………………………..39
10 Human-centred Design (T3) ………………………………………………………………………….43
11 Persuasieve gezondheidstechnologie (T3) …………………………………………………………46
12 De complexiteit van de implementatie van e-gezondheid (T4) …………………………………...51
13 Gebruikersbetrokkenheid (T4) ………………………………………………………………………..56
14 Evalueren van eHealth (T3) …………………………………………………………………………..63
1
, 1 Introductie eHealth
Pag. 4
Waarom eHealth?
Essentie gezondheidszorg: bieden van de best mogelijke zorg die aansluit bij de behoeften van
patiënten en hun zorgverleners.
Aandeel en aantal ouderen groeit (gevolg daling geboortecijfer en langere levensverwachting). Dit
impliceert een toename van de kans op leeftijdsgebonden ziekten als coronaire hartziekten, diabetes
en/ of longziekten. Multimorbiditeit = het lijden aan meer dan één aandoening -> maakt vraag naar
succesvolle zorg nog complexer.
Tegelijkertijd zijn er relatief minder volwassenen in de werkende leeftijd beschikbaar als
ondersteuning. Hierdoor handhaven hoge normen voor patiëntgerichte zorg een uitdaging en grote
behoefte aan innovatie.
Pag. 5
Een bijzondere trend in de wereld van vandaag is dat patiënten en hun 'informele zorgverleners '
(zoals familieleden) meer de leiding hebben over hun eigen gezondheidszorg (participatieve
gezondheid -> vergroot betrokkenheid). Dit in tegenstelling tot het traditionele model, waarin een
professionele zorgverlener de leiding heeft en de meeste beslissingen neemt.
Dit toenemende belang van participatieve gezondheidszorg vereist innovatieve manieren van
ondersteuning -> op zoek naar innovatieve oplossingen (bijv. de-hospitalisatie). Hierdoor ook de rol
van technologie benadrukt.
Manieren om te kijken naar het gebruik van technologie ter ondersteuning van de gezondheid
Met de introductie van internet werd eHealth populair als instrument voor communicatie tussen
patiënten en zorgverleners en voor het verstrekken van gezondheidsgerelateerde informatie.
Pag. 6
In 2001 startte een invloedrijk artikel van Eysenbach, getiteld 'Wat is eHealth’ de discussie erover die
resulteerde in veel opvattingen en definities (allemaal als een manier om via technologie te
communiceren maar gingen niet in op de redenen hiervoor en de implicaties van het gebruik van
technologie in de gezondheidszorg).
Categorieën eHealth-technologieën o.b.v. plaats in het gezondheidszorg continuüm:
- Het beschrijven van diensten ter ondersteuning van de zorgverlening (diagnostiek, therapie).
Behandeling, enz.)
- Om de zorg te beheren (persoonlijke medische dossiers, portalen, enz.)
- Om preventie en voorlichting bevorderen als onderdeel van het zelfmanagement van de
volksgezondheid programma's.
Categorieën eHealth-technologieën o.b.v. de kenmerken:
- het beschrijven van de capaciteiten van apparaten en systemen om mens-
computerinteracties te ondersteunen
- mensen te monitoren en te coachen
- om op maat gemaakte en gepersonaliseerde gezondheidsinterventies te ontwikkelen
Categorieën eHealth-technologieën o.b.v. hun invloed op het gezondheidszorgsysteem:
- het beschrijven van de infrastructuur voor de gezondheidszorg
- het benadrukken van de mogelijkheden van technologieën om de gezondheidszorg te
innoveren of te ontwrichten
eHealth is zeer breed en heeft impact op veel aspecten die verband houden met gezondheidszorg en
welzijn. Het is een opkomend vakgebied op het snijvlak van medische informatica, volksgezondheid
en het bedrijfsleven, verwijzend naar gezondheidsdiensten en informatie die via internet en related
technologieën worden geleverd of verbeterd. De term karakteriseert niet alleen een technische
ontwikkeling, maar ook een gemoedstoestand, een manier van denken, een houding en een
toewijding aan genetwerkte, mondiaal denken om de gezondheidszorg lokaal, regionaal en wereldwijd
te verbeteren.
Pag. 7/8
eHealth: technologie en psychologie
eHealth: technologie
eHealth en technologie zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden, aangezien het eerste niet mogelijk is
zonder het tweede. Zowel een goed functionerende technologie is belangrijk als een goed ontwerp.
2
