Dit is onderzoek: H.1 Wat wil de onderzoeker weten?
1.1 Wat zijn de probleemstelling, de doelstelling en de onderzoeksvraag?
Een onderzoeksplan en een onderzoeksverslag beginnen altijd met een introductie of inleiding. In de
inleiding schets je de achtergrond van het onderzoek. (Wat is precies het probleem en hoe heeft dat
geresulteerd in de onderzoeksvraag?
Op basis van de analyse van het probleem formuleer je de uiteindelijk onderzoeksvraag. Dus in de
introductie begin je met het formuleren van het probleem en de achtergrond van het probleem en je
eindigt met de te beantwoorden onderzoeksvraag.
Bij de vertaling van een probleem in een onderzoeksvraag, moet je nadenken over de volgende
zaken:
- De probleemstelling:
In het voorstel dat je schrijft om een onderzoek op te zetten, begin je met de
probleemstelling noemen.
De probleemstelling is de achtergrond waaruit de onderzoeksvraag komt.
Er is behoefte aan informatie om het probleem op te kunnen lossen. Het is belangrijk dat je in
je onderzoeksverslag en onderzoeksplan een goede schets geeft van de achtergrond van je
onderzoek (waar komt het idee van je onderzoek vandaan, of waarop is het gebaseerd?). Het
analyseren van het probleem volgt daarna. Je taak als onderzoeker is om informatie te
leveren voor anderen om problemen te signaleren en op te lossen.
Het komt ook voor dat je adviseur bent in plaats van onderzoeker. Je moet dan duidelijk zijn
waar het onderzoek ophoudt en waar je advies begint.
Als een producent aan een onderzoeker vraagt aan te geven hoe hij zijn marktaandeel kan
vergroten, is dit geen onderzoeksvraag, maar een beleidsvraag. Het antwoord op een
beleidsvraag is meestal een advies over wat je als instelling of bedrijf moet doen (bij deze
vraag moet je bijvoorbeeld weten in welke mate consumenten bekend zijn met zijn product).
Type vraag Voorbeeldvraag Rol onderzoeker
Beleidsvraag Hoe kan ziekteverzuim worden verminderd? Nee
Onderzoeksvraag Wat zijn de oorzaken van het ziekteverzuim? Ja
Bij probleemformulering moet je informatie betrekken die al aanwezig is. In
probleemverkenning kan literatuuronderzoek een belangrijke rol spelen.
- De doelstelling:
Je doet altijd onderzoek met een bepaald doel.
De doelstelling is het antwoord op de vraag waarom je het onderzoek doet, wat je ermee wilt
bereiken.
In de doelstelling zit ook het verschil tussen zuiver wetenschappelijk en toegepast onderzoek.
Het doel om met onderzoek alleen kennis te verzamelen, is een kenmerk van zuiver
wetenschappelijk onderzoek. Op wetenschappelijke verantwoorde wijze onderzoek doen,
betekend dat je op een verantwoorde en te controleren manier onderzoek doet en dat je
onderzoeksresultaten betrouwbaar en valide zijn.
, Bij toegepast onderzoek verzamel je ook kennis, maar die kennis ‘pas je toe’. Het moet
bijdragen aan de oplossing van een probleem. Ook voor toegepast onderzoek geldt de eis dat
het op wetenschappelijk verantwoorde wijze wordt uitgevoerd. Het is bij dit onderzoek zeker
van belang om de doelstelling aan het begin van het onderzoek goed op papier te zetten.
Twee soorten onderzoek Omschrijving Eis
Toegepast onderzoek Onderzoek dat kennis oplevert Wordt op wetenschappelijk
om praktijkproblemen op te verantwoorde wijze
lossen uitgevoerd
Zuiver wetenschappelijk Onderzoek dat Wordt op wetenschappelijk
onderzoek wetenschappelijke kennis verantwoorde wijze
oplevert, niet noodzakelijk ter uitgevoerd
oplossing van problemen
- De onderzoeksethiek: voordat je met het onderzoek start, moet je jezelf afvragen of het
ethisch verantwoord is om het onderzoek uit te voeren. Op de meeste websites van de
beroepsverenigingen voor onderzoekers vind je meer informatie over onderzoeksethiek.
Houd in de afspraken met je opdrachtgever rekening met de ethische voorwaarden die er in
voor jouw vakgebied gelden.
Je kunt je onderzoek alleen uitvoeren als je de volgende vijf vragen positief kunt
beantwoorden:
o Doen de respondenten vrijwillig aan het onderzoek mee?
o Wordt er aan de respondenten van tevoren duidelijk uitgelegd wat het doel en de
werkwijze van het onderzoek zijn?
o Worden de gegevens van de respondenten vertrouwelijk, maar het liefst anoniem
verwerkt?
o Hebben de uitkomsten van het onderzoek geen nadelige gevolgen voor de
respondenten?
o Wordt het onderzoek op een eerlijke en objectieve manier uitgevoerd?
- De onderzoeksvraag:
Je doet onderzoek om antwoord te krijgen op jouw onderzoeksvraag. De onderzoeksvraag is
de rode draad die door de opzet van je onderzoek en je onderzoeksopzet loopt. Je moet in
iedere fase van het onderzoek jezelf afvragen: geeft dit antwoord op de onderzoeksvraag? De
onderzoeksvraag vermeld je als een vraag aan het eind van de inleiding.
De onderzoeksvraag is de vraag waarop het onderzoek antwoord moet geven.
Check: Hoe kom je van het probleem via de doelstelling bij de onderzoeksvraag?
o Wat is het probleem waaruit het onderzoek voortkomt?
o Waarom wordt het onderzoek uitgevoerd?
o Is het onderzoek ethisch verantwoord?
o Wat is de onderzoeksvraag?
1.2 Gaat het om een open of gesloten onderzoeksvraag, een kwalitatief of kwantitatief onderzoek?
- Open onderzoeksvraag. Voorbeeld: welke problemen ervaren consumenten bij het monteren
van een kast?
- Gesloten onderzoeksvraag. Voorbeeld: is er verschil tussen jongens en meisjes in agressief
gedrag?
1.1 Wat zijn de probleemstelling, de doelstelling en de onderzoeksvraag?
Een onderzoeksplan en een onderzoeksverslag beginnen altijd met een introductie of inleiding. In de
inleiding schets je de achtergrond van het onderzoek. (Wat is precies het probleem en hoe heeft dat
geresulteerd in de onderzoeksvraag?
Op basis van de analyse van het probleem formuleer je de uiteindelijk onderzoeksvraag. Dus in de
introductie begin je met het formuleren van het probleem en de achtergrond van het probleem en je
eindigt met de te beantwoorden onderzoeksvraag.
Bij de vertaling van een probleem in een onderzoeksvraag, moet je nadenken over de volgende
zaken:
- De probleemstelling:
In het voorstel dat je schrijft om een onderzoek op te zetten, begin je met de
probleemstelling noemen.
De probleemstelling is de achtergrond waaruit de onderzoeksvraag komt.
Er is behoefte aan informatie om het probleem op te kunnen lossen. Het is belangrijk dat je in
je onderzoeksverslag en onderzoeksplan een goede schets geeft van de achtergrond van je
onderzoek (waar komt het idee van je onderzoek vandaan, of waarop is het gebaseerd?). Het
analyseren van het probleem volgt daarna. Je taak als onderzoeker is om informatie te
leveren voor anderen om problemen te signaleren en op te lossen.
Het komt ook voor dat je adviseur bent in plaats van onderzoeker. Je moet dan duidelijk zijn
waar het onderzoek ophoudt en waar je advies begint.
Als een producent aan een onderzoeker vraagt aan te geven hoe hij zijn marktaandeel kan
vergroten, is dit geen onderzoeksvraag, maar een beleidsvraag. Het antwoord op een
beleidsvraag is meestal een advies over wat je als instelling of bedrijf moet doen (bij deze
vraag moet je bijvoorbeeld weten in welke mate consumenten bekend zijn met zijn product).
Type vraag Voorbeeldvraag Rol onderzoeker
Beleidsvraag Hoe kan ziekteverzuim worden verminderd? Nee
Onderzoeksvraag Wat zijn de oorzaken van het ziekteverzuim? Ja
Bij probleemformulering moet je informatie betrekken die al aanwezig is. In
probleemverkenning kan literatuuronderzoek een belangrijke rol spelen.
- De doelstelling:
Je doet altijd onderzoek met een bepaald doel.
De doelstelling is het antwoord op de vraag waarom je het onderzoek doet, wat je ermee wilt
bereiken.
In de doelstelling zit ook het verschil tussen zuiver wetenschappelijk en toegepast onderzoek.
Het doel om met onderzoek alleen kennis te verzamelen, is een kenmerk van zuiver
wetenschappelijk onderzoek. Op wetenschappelijke verantwoorde wijze onderzoek doen,
betekend dat je op een verantwoorde en te controleren manier onderzoek doet en dat je
onderzoeksresultaten betrouwbaar en valide zijn.
, Bij toegepast onderzoek verzamel je ook kennis, maar die kennis ‘pas je toe’. Het moet
bijdragen aan de oplossing van een probleem. Ook voor toegepast onderzoek geldt de eis dat
het op wetenschappelijk verantwoorde wijze wordt uitgevoerd. Het is bij dit onderzoek zeker
van belang om de doelstelling aan het begin van het onderzoek goed op papier te zetten.
Twee soorten onderzoek Omschrijving Eis
Toegepast onderzoek Onderzoek dat kennis oplevert Wordt op wetenschappelijk
om praktijkproblemen op te verantwoorde wijze
lossen uitgevoerd
Zuiver wetenschappelijk Onderzoek dat Wordt op wetenschappelijk
onderzoek wetenschappelijke kennis verantwoorde wijze
oplevert, niet noodzakelijk ter uitgevoerd
oplossing van problemen
- De onderzoeksethiek: voordat je met het onderzoek start, moet je jezelf afvragen of het
ethisch verantwoord is om het onderzoek uit te voeren. Op de meeste websites van de
beroepsverenigingen voor onderzoekers vind je meer informatie over onderzoeksethiek.
Houd in de afspraken met je opdrachtgever rekening met de ethische voorwaarden die er in
voor jouw vakgebied gelden.
Je kunt je onderzoek alleen uitvoeren als je de volgende vijf vragen positief kunt
beantwoorden:
o Doen de respondenten vrijwillig aan het onderzoek mee?
o Wordt er aan de respondenten van tevoren duidelijk uitgelegd wat het doel en de
werkwijze van het onderzoek zijn?
o Worden de gegevens van de respondenten vertrouwelijk, maar het liefst anoniem
verwerkt?
o Hebben de uitkomsten van het onderzoek geen nadelige gevolgen voor de
respondenten?
o Wordt het onderzoek op een eerlijke en objectieve manier uitgevoerd?
- De onderzoeksvraag:
Je doet onderzoek om antwoord te krijgen op jouw onderzoeksvraag. De onderzoeksvraag is
de rode draad die door de opzet van je onderzoek en je onderzoeksopzet loopt. Je moet in
iedere fase van het onderzoek jezelf afvragen: geeft dit antwoord op de onderzoeksvraag? De
onderzoeksvraag vermeld je als een vraag aan het eind van de inleiding.
De onderzoeksvraag is de vraag waarop het onderzoek antwoord moet geven.
Check: Hoe kom je van het probleem via de doelstelling bij de onderzoeksvraag?
o Wat is het probleem waaruit het onderzoek voortkomt?
o Waarom wordt het onderzoek uitgevoerd?
o Is het onderzoek ethisch verantwoord?
o Wat is de onderzoeksvraag?
1.2 Gaat het om een open of gesloten onderzoeksvraag, een kwalitatief of kwantitatief onderzoek?
- Open onderzoeksvraag. Voorbeeld: welke problemen ervaren consumenten bij het monteren
van een kast?
- Gesloten onderzoeksvraag. Voorbeeld: is er verschil tussen jongens en meisjes in agressief
gedrag?
