Leerboek HRM: H.2 Arbeidsmarkt en personeelsplanning
2.1 De arbeidsmarkt
De arbeidsmarkt is het geheel van vraag en aanbod naar arbeid.
- Vraag zijn organisaties
- Aanbod, bieden mensen zich aan bv. na het volgen van een opleiding, beroepsbevolking
Spelers arbeidsmarkt:
- Werkgevers: bieden
vacatures aan, hebben
vraag naar
arbeidskrachten
- Werkzoekenden en
werknemers
(beroepsbevolking): de
aanbieders van arbeid
- Intermediairs: brengen
vraag en aanbod met
elkaar in contact
- Overheid: streven naar
gunstige economische
situatie en voldoende
werkgelegenheid
Krappe arbeidsmarkt: weinig aanbod – veel vraag
Ruime arbeidsmarkt: veel aanbod – weinig vraag
Het effect van een ruim/krappe arbeidsmarkt op het werven van talenten:
- Krappe arbeidsmarkt: weinig keus in talenten omdat er weinig aanbod is. Dus moeilijk om
talenten te werven.
- Ruime arbeidsmarkt: veel keus in talenten omdat er veel aanbod is. Dus is het makkelijker om
te werven van talenten.
De arbeidsmarkt is een open economie. Wat is hiervan de consequentie op het gebied van talenten?
- Open economie: de vraag en aanbod gaat over de Nederlandse grenzen heen.
- De consequenties zijn dat Nederlandse talenten vertrekken naar het buitenland maar er
komen ook talenten uit het buitenland naar Nederland.
De economie is conjunctuurgevoelig: de ene keer is het makkelijk om nieuwe medewerkers te vinden
en de andere keer heel moeilijk.
De arbeidsmarkt is voortdurend in ontwikkeling, hierdoor ontstaan er een aantal trends:
- Voor een aantal banen is er sprake van structurele schaarste: wanneer het economisch slecht
gaat, de vraag naar bijvoorbeeld actuarissen of technici groter is dan het aanbod.
- Als gevolg van technologische ontwikkelingen wordt de arbeidsmarkt steeds internationaler.
Dit komt door groei en overnames.
- Traditionele banen verdwijnen en nieuwe banen komen erbij als gevolg van digitalisering en
robotisering. Deze trends hebben gevolgen voor de omvang van de vraag alsook de aard van
de vraag naar arbeid.
, - Er is een steeds grotere behoefte aan flexibiliteit op de arbeidsmarkt. Dit bij zowel
werkgevers als werknemers. Werkgevers hebben steeds meer te maken met dynamiek.
Waardoor ze soms op korte termijn soms meer en soms minder mensen nodig hebben.
- Streven naar een inclusieve samenleving. Dit zou een positief effect hebben op levensgeluk,
terugdringen van criminaliteit en ander maatschappelijke uitwassen.
Economische opleving: er is meer vraag naar producten en diensten, waardoor ook de vraag naar
arbeid toeneemt.
Open economie: de Nederlandse economie is sterk afhankelijk van de bewegingen op het
wereldtoneel. De mogelijkheden om de eigen economie zelf sterk te beïnvloeden en te stimuleren is
hierdoor relatief beperkt.
Open arbeidsmarkt: de vraag en het aanbod gaat over de Nederlandse grenzen heen.
Deelmarkten: begrenzingen van de arbeidsmarkt. Bijvoorbeeld door beperkte geografische mobiliteit
van medewerkers. Medewerkers zijn dan minder snel bereid om te verhuizen of een lange woon-
werkafstand te accepteren voor een andere baan.
Sectorale grenzen: bijvoorbeeld de vraag naar arbeid in een specifieke sector. Bepaalde sectoren
hebben medewerkers met zeer specifieke competenties en ervaringen nodig.
De arbeidsmarkt wordt vooral vormgegeven door de drie O’s:
- Organisaties
- Overheid
- Onderwijs
Dit zijn de belangrijkste spelers in het bepalen van de vraag naar en het aanbod van arbeid.
Een van de grootste spanningen op de arbeidsmarkt zijn de verschillen in de tijdshorizon van de
verschillende O’s. Zo loopt het onderwijs altijd relatief achter op de vraag naar (veranderende) kennis
en vaardigheden.
Er bestaat drie niveaus waarop kan worden nagedacht over de match tussen vraag en aanbod. Elk
niveau heeft zijn eigen set aan
mogelijke interventies en
betrokken partijen:
- Macroniveau: landelijke
arbeidsmarkt. Het
macroniveau is het
speelveld van de
(landelijke) overheid,
vakverenigingen en
werkgeversverenigingen.
De interventies komen
samen in het landelijk
arbeidsmarktbeleid.
- Mesoniveau: dat richt zich
op een sector, functioneel
gebied of regio. Hierbij
ontstaat er samenwerking
in een bepaalde sector of
keten. Hiertoe worden
2.1 De arbeidsmarkt
De arbeidsmarkt is het geheel van vraag en aanbod naar arbeid.
- Vraag zijn organisaties
- Aanbod, bieden mensen zich aan bv. na het volgen van een opleiding, beroepsbevolking
Spelers arbeidsmarkt:
- Werkgevers: bieden
vacatures aan, hebben
vraag naar
arbeidskrachten
- Werkzoekenden en
werknemers
(beroepsbevolking): de
aanbieders van arbeid
- Intermediairs: brengen
vraag en aanbod met
elkaar in contact
- Overheid: streven naar
gunstige economische
situatie en voldoende
werkgelegenheid
Krappe arbeidsmarkt: weinig aanbod – veel vraag
Ruime arbeidsmarkt: veel aanbod – weinig vraag
Het effect van een ruim/krappe arbeidsmarkt op het werven van talenten:
- Krappe arbeidsmarkt: weinig keus in talenten omdat er weinig aanbod is. Dus moeilijk om
talenten te werven.
- Ruime arbeidsmarkt: veel keus in talenten omdat er veel aanbod is. Dus is het makkelijker om
te werven van talenten.
De arbeidsmarkt is een open economie. Wat is hiervan de consequentie op het gebied van talenten?
- Open economie: de vraag en aanbod gaat over de Nederlandse grenzen heen.
- De consequenties zijn dat Nederlandse talenten vertrekken naar het buitenland maar er
komen ook talenten uit het buitenland naar Nederland.
De economie is conjunctuurgevoelig: de ene keer is het makkelijk om nieuwe medewerkers te vinden
en de andere keer heel moeilijk.
De arbeidsmarkt is voortdurend in ontwikkeling, hierdoor ontstaan er een aantal trends:
- Voor een aantal banen is er sprake van structurele schaarste: wanneer het economisch slecht
gaat, de vraag naar bijvoorbeeld actuarissen of technici groter is dan het aanbod.
- Als gevolg van technologische ontwikkelingen wordt de arbeidsmarkt steeds internationaler.
Dit komt door groei en overnames.
- Traditionele banen verdwijnen en nieuwe banen komen erbij als gevolg van digitalisering en
robotisering. Deze trends hebben gevolgen voor de omvang van de vraag alsook de aard van
de vraag naar arbeid.
, - Er is een steeds grotere behoefte aan flexibiliteit op de arbeidsmarkt. Dit bij zowel
werkgevers als werknemers. Werkgevers hebben steeds meer te maken met dynamiek.
Waardoor ze soms op korte termijn soms meer en soms minder mensen nodig hebben.
- Streven naar een inclusieve samenleving. Dit zou een positief effect hebben op levensgeluk,
terugdringen van criminaliteit en ander maatschappelijke uitwassen.
Economische opleving: er is meer vraag naar producten en diensten, waardoor ook de vraag naar
arbeid toeneemt.
Open economie: de Nederlandse economie is sterk afhankelijk van de bewegingen op het
wereldtoneel. De mogelijkheden om de eigen economie zelf sterk te beïnvloeden en te stimuleren is
hierdoor relatief beperkt.
Open arbeidsmarkt: de vraag en het aanbod gaat over de Nederlandse grenzen heen.
Deelmarkten: begrenzingen van de arbeidsmarkt. Bijvoorbeeld door beperkte geografische mobiliteit
van medewerkers. Medewerkers zijn dan minder snel bereid om te verhuizen of een lange woon-
werkafstand te accepteren voor een andere baan.
Sectorale grenzen: bijvoorbeeld de vraag naar arbeid in een specifieke sector. Bepaalde sectoren
hebben medewerkers met zeer specifieke competenties en ervaringen nodig.
De arbeidsmarkt wordt vooral vormgegeven door de drie O’s:
- Organisaties
- Overheid
- Onderwijs
Dit zijn de belangrijkste spelers in het bepalen van de vraag naar en het aanbod van arbeid.
Een van de grootste spanningen op de arbeidsmarkt zijn de verschillen in de tijdshorizon van de
verschillende O’s. Zo loopt het onderwijs altijd relatief achter op de vraag naar (veranderende) kennis
en vaardigheden.
Er bestaat drie niveaus waarop kan worden nagedacht over de match tussen vraag en aanbod. Elk
niveau heeft zijn eigen set aan
mogelijke interventies en
betrokken partijen:
- Macroniveau: landelijke
arbeidsmarkt. Het
macroniveau is het
speelveld van de
(landelijke) overheid,
vakverenigingen en
werkgeversverenigingen.
De interventies komen
samen in het landelijk
arbeidsmarktbeleid.
- Mesoniveau: dat richt zich
op een sector, functioneel
gebied of regio. Hierbij
ontstaat er samenwerking
in een bepaalde sector of
keten. Hiertoe worden
