Inhoudsopgave
Schouder.............................................................................................................................. 3
Acromioclaviculaire + coracoclaviculaire regio ................................................................ 3
AC-arthropathie/AC-dislocatie........................................................................................ 3
Sternoclaviculaire regio ...................................................................................................... 4
Glenohumerale regio........................................................................................................... 4
Frozen shoulder............................................................................................................... 4
Obstructiestoornis .......................................................................................................... 5
Bursopathie............................................................................................................ 5
Corpus alienum ...................................................................................................... 5
Omartrose .............................................................................................................. 5
Rotatorcuff ruptuur ......................................................................................................... 5
Glenohumerale instabiliteit ............................................................................................. 7
Traumatische instabiliteit ........................................................................................ 7
Posttraumatische instabiliteitsklachten/subluxatie .................................................. 7
Impingement– posterieure schouderpijn ..................................................................... 11
Intern impingement .............................................................................................. 11
Extern impingement ............................................................................................. 11
Primair impingement ............................................................................................ 11
Secundair impingement ....................................................................................... 11
Verstoord scapulothoracaal ritme ................................................................................ 12
SLAP-letsel .................................................................................................................... 12
Elleboog ............................................................................................................................. 13
D.D. Laterale zijde.......................................................................................................... 13
o Posterolaterale instabiliteit ................................................................................... 13
Epicondylitis lateralis (Tenniselleboog) ................................................................ 14
Referred pain van cervicale oorsprong ................................................................. 14
N. radialis entrapment .......................................................................................... 14
D.D. Mediale zijde .......................................................................................................... 15
Ulnaire instabiliteit ................................................................................................ 15
Epiconylitis medialis (Golferselleboog) ................................................................. 15
N. ulnaris entrapment – Cubitaal tunnel syndroom ............................................... 16
D.D. anterieure zijde ...................................................................................................... 17
Distale biceps pees tendinopathie ........................................................................ 17
Ventraal plica impingement .................................................................................. 17
D.D. Posterieure zijde .................................................................................................... 17
Olecranon bursitis (Aseptische bursitis olecrani) .................................................. 17
Dorsaal plica impingement ................................................................................... 17
Pols .................................................................................................................................... 18
Pols en/of duim .............................................................................................................. 18
M. Quervain (pols en/of duim) .............................................................................. 18
Pols en/of vingers.......................................................................................................... 18
Carpaletunnelsyndroom (CTS) ............................................................................. 18
1
,D.D. radiale zijde ............................................................................................................ 20
Scaphoid fractuur ................................................................................................. 20
SL-ruptuur, -instabiliteit/Scapholunaire instabiliteit/DISI-instabiliteit ...................... 20
Ganglion .............................................................................................................. 21
D.D. radiaal-ulnair .......................................................................................................... 22
Distale radio-ulnaire instabiliteit ............................................................................ 22
Lunotriquetrale instabiliteit ................................................................................... 22
Midcarpale instabiliteit .......................................................................................... 23
D.D. ulnair ...................................................................................................................... 24
TFCC (Triangulaire FibroCartilagineuze Complex) ............................................... 24
D.D. duim........................................................................................................................ 26
Artrose/instabiliteit CMC-I .................................................................................... 26
Ulnair collateraal band leasie MCP-I – Skiduim .................................................... 26
D.D. vingers ................................................................................................................... 27
Mallet finger (DIP) ................................................................................................ 27
Jersey Finger (DIP) .............................................................................................. 27
Volairplaat letsel/hyperextensie trauma PIP ......................................................... 29
Collateraalband letsel (PIP).................................................................................. 29
Artrose PIP en DIP ............................................................................................... 29
Trigger finger (MCP) ............................................................................................ 30
Ziekte van Dupuytren/Dupuytrencontractuur/fibromatosis .................................... 31
2
,Schouder
Acromioclaviculaire + coracoclaviculaire regio
AC-arthropathie/AC-dislocatie
Symptomen
- Oorzaak: trauma
- Scherpe, lokale pijn AC-gewricht (pijn OP de schouder, dit in tegenstelling
tot pijn ten gevolge van glenohumerale problematiek die vooral aan de
laterale en/of anterieure zijde van de bovenarm wordt gevoeld).
- De patiënt laat de aangedane arm niet graag hangen en heeft de neiging
de aangedane arm te ondersteunen met de gezonde arm.
Torsie I Lig. acromioclaviculare overrekt/gedeeltelijk geruptureerd
Torsie II Lig. acromioclaviculare geruptureerd
Torsie II Lig. acromioclaviculare + coracoclaviculare geruptureerd
pianotoetsfenomeen
Onderzoek
Problematische handling
Inspectie
Hoogstand clavicula
1. Pianotoetsfenomeen
2. Palpatie AC-gewrichtsspleet gevoeligheid
(Marcheren).
3. AC resisted compression test
Weerstand abductie
4. AC compression test
Met in elkaar gevouwen handen.
5. AC-provocatie
Fors beperkt: pijn is de beperkende factor.
▪ AROM anteflexie
▪ AROM exorotatie
▪ AROM endorotatie
▪ AROM (horizontale) adductie
6. De therapeut houdt de clavicula op zijn plaats door manuele druk vanaf craniaal, patiënt maakt
opnieuw AROM anteflexie, exorotatie, endorotatie en (horizontale) adductie.
Actieve bewegingen zijn mogelijk, zij het met pijn.
Behandeling
Conservatief Als er sprake is van torsie type I/II letsel, type III alleen als de pt. GEEN zware fysieke
activiteiten/arbeid hoeft te doen en GEEN belastende sporten beoefent.
Operatief Als er sprake is van torsie III waarbij de pt. WEL zware belastingen moet doen in ADL.
Uitleg omtrent de aandoening:
- Het gewricht wat door het sleutelbeen (clavicula) en het bovenste deel van het schouderblad
(acromion) wordt gevormd, heet het AC-gewricht. Door het ongeval/trauma is dit gewricht
(gedeeltelijk) geluxeerd en zijn de bandjes die het gewricht horen te stabiliseren, verrekt/gescheurd.
- Het kan geen kwaad om in de eerste instantie conservatief te behandelen. Indien conservatief
behandelen faalt, is het altijd mogelijk op een later tijdstip te opereren.
- Het ‘trappetje’ tussen het sleutelbeen (clavicula) en het bovenste deel van het schouderblad
(acromion) zal zonder operatief ingrijpen blijven bestaan. Deze blijvende standsverandering is niet
van invloed op de pijn, functie en de kracht van de schouder.
- Na 4 weken is de pijn meestal zo goed als verdwenen.
Behandeling Torsie III ACUTE FASE:
- Brace – eerste dag(en) totdat de ergste pijn verdwenen is.
- Koelen – om inflammatie te dempen.
- Pijnstillers.
3
, Behandeling Torsie III NA ENKELE DAGEN:
- Het bewegen van de schoudergordel:
De pt. houdt het hoofd in homolaterale lateroflexie om de
(aangedane) m. trapezius zo veel mogelijk te ontlasten de pt.
omvat met de hand van de niet-aangedane zijde de elleboog en
duwt dat bovenarm geleid actief naar boven. In deze positie
worden elevatie, pro- en retractie van de schouder uitgevoerd.
- Zodra de schoudergordel zonder problemen bewogen kan worden
(meestal binnen enkele dagen), worden op dezelfde wijze
armbewegingen uitgevoerd. Een tapeconstructie is zinvol om het
AC-gewricht te ontlasten.
Behandeling Torsie III NA 1 TOT ENKELE WEKEN:
- Musculaire stabiliteit verbeteren:
Voorzichtig gedoseerde krachttraining van de m. deltoideus en m. trapezius. De musculaire stabiliteit
van het AC-gewricht wordt namelijk verzorgd door deze 2 spieren.
» M. deltoideus: front raise, side raise, side raise 90, side raise 90 open- en dichtklappen
» M. trapezius pars descendens: upright row, front press.
Sternoclaviculaire regio
Kom je niet vaak tegen.
Glenohumerale regio
Frozen shoulder
Symptomen
- Pathologisch proces van onbekende oorzaak.
- Ontstaat spontaan tussen 40e-70e jaar.
- Geleidelijk optredende – soms hevige – pijn uit aan de laterale zijde van de schouder en de
bovenarm. In ernstige gevallen kan de pijn tot in de hand worden gevoeld.
- De patiënt vermijdt bepaalde bewegingen (vooral exorotatie en elevatie) vanwege de pijn.
- BB in ALLE richtingen >50%.
- Zowel glenohumerale als scapulathoracale BB.
Deze omdat er sprake is van een glenohumerale BB.
- Frozen shoulder patiënt trekt aan de trapezius om hoger te komen maakt overuren.
- Niet trekken aan de schouder, want dan trek je aan inflammatoir weefsel.
maakt de frozen shoulder van kwaad tot erger.
Klinisch beloop, onderverdeling 3-4 fasen:
Fase 0 Pré-adhesieve fase (0-2 mnd.)
Eindstandige pijn m. deltoideus regio.
Fase 1 Freezing, bevriezende fase (2-9 mnd.)
Deze fase onderscheid zich door het toenemen van de pijn en stijfheid in de schouder.
Pijn wordt ook in rust gevoeld en is vaak ’s nachts het hevigst. Men ervaart weinig effect
van NSAID’s. Tevens afname van de ROM in alle richtingen.
Fase 2 Frozen, bevroren fase (4-12 mnd.)
In deze fase neemt de pijn geleidelijk af, maar blijft de stijfheid aanwezig. Pijn is er alleen
bij eindstandige bewegingen. Exorotatie is bijna geheel onmogelijk geworden.
Fase 3 Thawing, ontdooide fase (12-42 mnd.)
De symptomen verdwijnen langzaam, maar vaak blijft er een BB over.
Onderzoek
Problematische handeling
Inspectie
1. AROM anteflexie, retroflexie, abductie, adductie, endorotatie, exorotatie
2. PROM …
4
Schouder.............................................................................................................................. 3
Acromioclaviculaire + coracoclaviculaire regio ................................................................ 3
AC-arthropathie/AC-dislocatie........................................................................................ 3
Sternoclaviculaire regio ...................................................................................................... 4
Glenohumerale regio........................................................................................................... 4
Frozen shoulder............................................................................................................... 4
Obstructiestoornis .......................................................................................................... 5
Bursopathie............................................................................................................ 5
Corpus alienum ...................................................................................................... 5
Omartrose .............................................................................................................. 5
Rotatorcuff ruptuur ......................................................................................................... 5
Glenohumerale instabiliteit ............................................................................................. 7
Traumatische instabiliteit ........................................................................................ 7
Posttraumatische instabiliteitsklachten/subluxatie .................................................. 7
Impingement– posterieure schouderpijn ..................................................................... 11
Intern impingement .............................................................................................. 11
Extern impingement ............................................................................................. 11
Primair impingement ............................................................................................ 11
Secundair impingement ....................................................................................... 11
Verstoord scapulothoracaal ritme ................................................................................ 12
SLAP-letsel .................................................................................................................... 12
Elleboog ............................................................................................................................. 13
D.D. Laterale zijde.......................................................................................................... 13
o Posterolaterale instabiliteit ................................................................................... 13
Epicondylitis lateralis (Tenniselleboog) ................................................................ 14
Referred pain van cervicale oorsprong ................................................................. 14
N. radialis entrapment .......................................................................................... 14
D.D. Mediale zijde .......................................................................................................... 15
Ulnaire instabiliteit ................................................................................................ 15
Epiconylitis medialis (Golferselleboog) ................................................................. 15
N. ulnaris entrapment – Cubitaal tunnel syndroom ............................................... 16
D.D. anterieure zijde ...................................................................................................... 17
Distale biceps pees tendinopathie ........................................................................ 17
Ventraal plica impingement .................................................................................. 17
D.D. Posterieure zijde .................................................................................................... 17
Olecranon bursitis (Aseptische bursitis olecrani) .................................................. 17
Dorsaal plica impingement ................................................................................... 17
Pols .................................................................................................................................... 18
Pols en/of duim .............................................................................................................. 18
M. Quervain (pols en/of duim) .............................................................................. 18
Pols en/of vingers.......................................................................................................... 18
Carpaletunnelsyndroom (CTS) ............................................................................. 18
1
,D.D. radiale zijde ............................................................................................................ 20
Scaphoid fractuur ................................................................................................. 20
SL-ruptuur, -instabiliteit/Scapholunaire instabiliteit/DISI-instabiliteit ...................... 20
Ganglion .............................................................................................................. 21
D.D. radiaal-ulnair .......................................................................................................... 22
Distale radio-ulnaire instabiliteit ............................................................................ 22
Lunotriquetrale instabiliteit ................................................................................... 22
Midcarpale instabiliteit .......................................................................................... 23
D.D. ulnair ...................................................................................................................... 24
TFCC (Triangulaire FibroCartilagineuze Complex) ............................................... 24
D.D. duim........................................................................................................................ 26
Artrose/instabiliteit CMC-I .................................................................................... 26
Ulnair collateraal band leasie MCP-I – Skiduim .................................................... 26
D.D. vingers ................................................................................................................... 27
Mallet finger (DIP) ................................................................................................ 27
Jersey Finger (DIP) .............................................................................................. 27
Volairplaat letsel/hyperextensie trauma PIP ......................................................... 29
Collateraalband letsel (PIP).................................................................................. 29
Artrose PIP en DIP ............................................................................................... 29
Trigger finger (MCP) ............................................................................................ 30
Ziekte van Dupuytren/Dupuytrencontractuur/fibromatosis .................................... 31
2
,Schouder
Acromioclaviculaire + coracoclaviculaire regio
AC-arthropathie/AC-dislocatie
Symptomen
- Oorzaak: trauma
- Scherpe, lokale pijn AC-gewricht (pijn OP de schouder, dit in tegenstelling
tot pijn ten gevolge van glenohumerale problematiek die vooral aan de
laterale en/of anterieure zijde van de bovenarm wordt gevoeld).
- De patiënt laat de aangedane arm niet graag hangen en heeft de neiging
de aangedane arm te ondersteunen met de gezonde arm.
Torsie I Lig. acromioclaviculare overrekt/gedeeltelijk geruptureerd
Torsie II Lig. acromioclaviculare geruptureerd
Torsie II Lig. acromioclaviculare + coracoclaviculare geruptureerd
pianotoetsfenomeen
Onderzoek
Problematische handling
Inspectie
Hoogstand clavicula
1. Pianotoetsfenomeen
2. Palpatie AC-gewrichtsspleet gevoeligheid
(Marcheren).
3. AC resisted compression test
Weerstand abductie
4. AC compression test
Met in elkaar gevouwen handen.
5. AC-provocatie
Fors beperkt: pijn is de beperkende factor.
▪ AROM anteflexie
▪ AROM exorotatie
▪ AROM endorotatie
▪ AROM (horizontale) adductie
6. De therapeut houdt de clavicula op zijn plaats door manuele druk vanaf craniaal, patiënt maakt
opnieuw AROM anteflexie, exorotatie, endorotatie en (horizontale) adductie.
Actieve bewegingen zijn mogelijk, zij het met pijn.
Behandeling
Conservatief Als er sprake is van torsie type I/II letsel, type III alleen als de pt. GEEN zware fysieke
activiteiten/arbeid hoeft te doen en GEEN belastende sporten beoefent.
Operatief Als er sprake is van torsie III waarbij de pt. WEL zware belastingen moet doen in ADL.
Uitleg omtrent de aandoening:
- Het gewricht wat door het sleutelbeen (clavicula) en het bovenste deel van het schouderblad
(acromion) wordt gevormd, heet het AC-gewricht. Door het ongeval/trauma is dit gewricht
(gedeeltelijk) geluxeerd en zijn de bandjes die het gewricht horen te stabiliseren, verrekt/gescheurd.
- Het kan geen kwaad om in de eerste instantie conservatief te behandelen. Indien conservatief
behandelen faalt, is het altijd mogelijk op een later tijdstip te opereren.
- Het ‘trappetje’ tussen het sleutelbeen (clavicula) en het bovenste deel van het schouderblad
(acromion) zal zonder operatief ingrijpen blijven bestaan. Deze blijvende standsverandering is niet
van invloed op de pijn, functie en de kracht van de schouder.
- Na 4 weken is de pijn meestal zo goed als verdwenen.
Behandeling Torsie III ACUTE FASE:
- Brace – eerste dag(en) totdat de ergste pijn verdwenen is.
- Koelen – om inflammatie te dempen.
- Pijnstillers.
3
, Behandeling Torsie III NA ENKELE DAGEN:
- Het bewegen van de schoudergordel:
De pt. houdt het hoofd in homolaterale lateroflexie om de
(aangedane) m. trapezius zo veel mogelijk te ontlasten de pt.
omvat met de hand van de niet-aangedane zijde de elleboog en
duwt dat bovenarm geleid actief naar boven. In deze positie
worden elevatie, pro- en retractie van de schouder uitgevoerd.
- Zodra de schoudergordel zonder problemen bewogen kan worden
(meestal binnen enkele dagen), worden op dezelfde wijze
armbewegingen uitgevoerd. Een tapeconstructie is zinvol om het
AC-gewricht te ontlasten.
Behandeling Torsie III NA 1 TOT ENKELE WEKEN:
- Musculaire stabiliteit verbeteren:
Voorzichtig gedoseerde krachttraining van de m. deltoideus en m. trapezius. De musculaire stabiliteit
van het AC-gewricht wordt namelijk verzorgd door deze 2 spieren.
» M. deltoideus: front raise, side raise, side raise 90, side raise 90 open- en dichtklappen
» M. trapezius pars descendens: upright row, front press.
Sternoclaviculaire regio
Kom je niet vaak tegen.
Glenohumerale regio
Frozen shoulder
Symptomen
- Pathologisch proces van onbekende oorzaak.
- Ontstaat spontaan tussen 40e-70e jaar.
- Geleidelijk optredende – soms hevige – pijn uit aan de laterale zijde van de schouder en de
bovenarm. In ernstige gevallen kan de pijn tot in de hand worden gevoeld.
- De patiënt vermijdt bepaalde bewegingen (vooral exorotatie en elevatie) vanwege de pijn.
- BB in ALLE richtingen >50%.
- Zowel glenohumerale als scapulathoracale BB.
Deze omdat er sprake is van een glenohumerale BB.
- Frozen shoulder patiënt trekt aan de trapezius om hoger te komen maakt overuren.
- Niet trekken aan de schouder, want dan trek je aan inflammatoir weefsel.
maakt de frozen shoulder van kwaad tot erger.
Klinisch beloop, onderverdeling 3-4 fasen:
Fase 0 Pré-adhesieve fase (0-2 mnd.)
Eindstandige pijn m. deltoideus regio.
Fase 1 Freezing, bevriezende fase (2-9 mnd.)
Deze fase onderscheid zich door het toenemen van de pijn en stijfheid in de schouder.
Pijn wordt ook in rust gevoeld en is vaak ’s nachts het hevigst. Men ervaart weinig effect
van NSAID’s. Tevens afname van de ROM in alle richtingen.
Fase 2 Frozen, bevroren fase (4-12 mnd.)
In deze fase neemt de pijn geleidelijk af, maar blijft de stijfheid aanwezig. Pijn is er alleen
bij eindstandige bewegingen. Exorotatie is bijna geheel onmogelijk geworden.
Fase 3 Thawing, ontdooide fase (12-42 mnd.)
De symptomen verdwijnen langzaam, maar vaak blijft er een BB over.
Onderzoek
Problematische handeling
Inspectie
1. AROM anteflexie, retroflexie, abductie, adductie, endorotatie, exorotatie
2. PROM …
4
