Samenvatting psychologie voor de sociaal juridische dienstverlener

Samenvatting psychologie
Psychologie (de studie van de geest) = de wetenschap van menselijk gedrag en geestelijke
processen (mentale activiteiten). Het probeert te verklaren waarom mensen doen wat ze
doen. 3 manieren om psychologie te bedrijven zijn:
1. Experimenteel psychologen = onderzoek dat psychologische kennis creëert.
2. Docenten psychologen
3. Toegepast psychologen = gebruiken kennis om problemen van mensen op te lossen.
Pseudopsychologie = niet-onderbouwde psychologische aannamen die als
wetenschappelijke waarheden worden gepresenteerd.

De ontwikkeling van de psychologie:
- Rationalisme (pagina 11)
- Introspectie -> eerste psychologische experimenten op zoek naar bewustzijn.
- Structuralisme -> de structuur van de geest in het licht te brengen.
- Gestaltpsychologie -> concentreert zich op bewustzijn ervaringen.




- Functionalisme -> richt zich op de functie van bewustzijn.

Psychologie kent 6 belangrijke perspectieven:
- Het biologisch perspectief
Gaat het om de processen in het lichaam. In het zenuwstelsel, hormoonstelsel en genen.
1. Neurowetenschap, alle processen in het zenuwstelsel
2. Evolutionaire psychologie (overgeërfde neigingen)
- Het cognitief perspectief
Alles wat er in de hersenen afspeelt. Het gaat om hoe we informatie verwerken (nadenken).
- Het behavioristisch perspectief
We kijken naar wat we daadwerkelijk zien aan gedrag. Input -> black box -> output.
- Het perspectief van het gehele persoon
1. Psychodynamische perspectief (door Freud)
Het conflict staat centraal. Gedrag wordt gemotiveerd door innerlijke motieven.
2. Humanistische perspectief
Gaat om mensen hun gevoelens en belangen een aangeboren drang, (piramide van Maslow).
3. Perspectief van de karaktertrekken en temperament
5 karaktertrekken waar iemand op kan scoren, dit is wat bij jou hoort.
- Het ontwikkelingsperspectief
De psychologische verandering is het gevolg van de interactie tussen erfelijke eigenschappen
die zijn vastgelegd en de invloed van de omgeving.
- Het socio-cultureel perspectief
De sociale invloed die wij op elkaar hebben.

Deze 6 perspectieven samen, als geheel zorgt voor een holistisch beeld van menselijk gedrag.

,De vier stappen van de wetenschappelijke methode (= een procedure om ideeën te
onderwerpen aan een onderzoek, waarna ze of bewezen of verworpen worden):
1. Een hypothese ontwikkelen
Deze hypothese moet potentieel falsificeerbaar (weerlegbaar) zijn
2. Objectieve data verzamelen (toetsen hypothese m.b.v. experimenten)
Empirisch onderzoek (‘op basis van ervaring’): de groep die de speciale behandeling
ondergaat is de experimentele groep. De groep die niet wordt blootgesteld aan de speciale
behandeling noemen we met dit onderzoek de controlegroep. Een onderzoeker kan één
factor variëren (onafhankelijke factor) en de rest constant houden (afhankelijke variabelen).
3. De resultaten analyseren (zijn de resultaten significant?)
De significantie van een experiment gaat over de waarschijnlijkheid dat de resultaten van het
experiment zijn veroorzaakt door de onafhankelijke variabelen of door toeval.
4. De resultaten publiceren, bekritiseren en repliceren
Dit is van belang om te testen of het onderzoek herhaalbaar nog een keer dezelfde resultaten
geeft. Dit noemen we een replicatiestudie.

Voor een onderzoek is de betrouwbaarheid en validiteit heel erg belangrijk. Randomisering
van de groep zorgt voor een betrouwbaarder onderzoek. Een emotionele bias betreft
gekoesterde aannames, ingebakken opvattingen of persoonlijke voorkeuren van een individu.
Ieder persoon heeft dit, soms zelf zonder dat je het door hebt. Er is sprake van expectancy
bias als de waarnemer verwacht dat bepaalde gebeurtenissen zullen leiden tot bepaalde
resultaten, en daardoor op zoek gaat naar bewijzen. Om dit te voorkomen kan je gebruik
maken van een placebo (nepmedicijn) of een dubbelblind onderzoek waarbij zowel de
proefpersonen als de onderzoekers niet weten wie welke behandeling krijgt.

Er bestaan diverse soorten psychologische onderzoek: experimenten, correlatieonderzoek
(een ‘experiment’ dat al toevallig, onopzettelijk heeft plaatsgevonden buiten het
laboratorium bijvoorbeeld bij gevaarlijke stoffen), survey, natuurlijke observatie (goed voor
onderzoek naar gewoonten) en gevalstudie (richt zich op enkele uitzonderlijke personen).
- Positief correleren, als het ene toeneemt, neemt de andere variabele ook toe.
- Negatief correleren, als de ene variabele afneemt, neemt de ander juist toe.

,