4. Wondafdekking
Het ideale verband voor wondverzorging is niet universeel en varieert afhankelijk van
het type wond en het stadium van het wondhelingsproces.
Kenmerken van het Ideale Wondverband:
Inhibeert het Fysiologisch Wondhelingsproces Niet:
● Veroorzaakt geen toxiciteit voor de wond.
● Voorkomt dehydratatie van het wondoppervlak.
● Hecht niet aan nieuw gevormd weefsel.
● Minimaliseert het risico op infectie.
Behoudt de Vochtige Omgeving en Laat Gasuitwisseling Toe:
● Ondersteunt exsudaatcontrole, waardoor epithelialisatie drie keer zo
snel kan plaatsvinden.
● Essentieel voor zuurstof, koolstofdioxide en waterdampuitwisseling.
● Zuurstof is cruciaal voor het wondhelingsproces.
Biedt Thermische Isolatie:
● Voorkomt verdamping van exsudaat, beschermt tegen afkoeling.
● Een gezuiverde wond heeft 3 uur nodig om de normale temperatuur te
bereiken.
Biedt Mechanische Bescherming:
● Beschermt tegen schadelijke invloeden van buitenaf, zoals UV-licht,
schokken, stoten en bacteriën.
Is Vrij van Specifieke Contaminanten:
● Vermijdt contaminanten die wondheling kunnen verstoren of infecties
kunnen veroorzaken.
Veilig in Gebruik:
● Het verband is niet giftig.
● Veroorzaakt geen allergische reacties.
Kleeft Niet in de Wond:
● Voorkomt beschadiging van broos nieuw gevormd weefsel bij
verwijdering.
● Niet-verklevend verband is minder pijnlijk bij verwijdering.
Patiëntvriendelijk:
● Gemakkelijk te hanteren en aan te brengen.
● Duidelijke gebruiksaanwijzing.
● Veroorzaakt geen pijn bij aanbrengen of vervangen.
● Gemakkelijk verkrijgbaar in benodigde afmetingen.
● Waterdicht, esthetisch aanvaardbaar en biedt comfort.
Kosteneffectief:
● Overweging van de totale kostprijs, duur van aanbrengen en
behandelingsduur.
Laat Inspectie van de Wond Toe:
● Transparante verbanden vergemakkelijken inspectie en meting van
wond en omgeving.
● Mag het aspect van het wondbed niet beïnvloeden.
, Kan Langere Tijd Ter Plaatse Blijven:
● Minder frequente verbandwisselingen verminderen het risico op
infectie.
● Tijdbesparend en minimaliseert het risico op beschadiging van nieuw
gevormd weefsel en de wondomgeving.
Anti-infectieuze Middelen: Antiseptische Verbanden
Samenstelling:
Antiseptische verbanden bevatten actieve stoffen zoals povidone-jood (bijv.
Iso-betadine gel®, Braunol®) en chloorhexidineverbindingen (bijv. Hibidil®).
Werkingsmechanisme:
Deze verbanden voorkomen de vermenigvuldiging van micro-organismen op de huid
en slijmvliezen. Ze hebben vooral invloed op de transiënte flora (tijdelijk aanwezige
micro-organismen) en minder op de residente flora (normaal aanwezige
micro-organismen).
Indicaties:
● Geïnfecteerde wonden
● Profylactisch gebruik bij acute wonden of vóór een ingreep
Contra-indicaties:
● Actief chloor is gecontra-indiceerd bij brandwonden.
● Chloorhexidine mag niet worden gebruikt in lichaamsholten.
● Povidone-jood moet met voorzichtigheid worden gebruikt bij regelmatig
gebruik op grote oppervlakken, in het tweede en derde trimester van de
zwangerschap, bij pasgeborenen, en bij schildklierstoornissen.
Ongewenste Effecten:
● Irritatie
● Allergie (zelden voor povidone-jood)
● Vertraging van de wondgenezing (minder bij povidone-jood)
● Povidone-jood kan soms invloed hebben op de schildklier
Belangrijkste Voorzorgen:
● Concentratie van het antisepticum goed controleren.
● Voorkom contact met de ogen.
, ● Combineer geen verschillende antiseptica om caustische effecten en verlies
van doeltreffendheid te vermijden (bijvoorbeeld povidone-jood en
chloorhexidine).
Praktisch Gebruik:
● Antiseptische verbanden bevorderen geen debridement.
● Ze kleven niet aan de wond.
● Soms kunnen ze het uiterlijk van de wond verdoezelen, dus het is belangrijk de
wond goed te reinigen.
● Bij sterk exsuderende wonden kunnen wondranden worden beschermd tegen
maceratie.
● Kan in combinatie worden gebruikt met vetgaas.
● Opslag in de koelkast kan nodig zijn.
Antibiotica voor Lokaal Gebruik
Samenstelling:
● Geïmpregneerd Verband:
● Drager: Wijdmazig weefsel (katoen, viscose, synthetisch)
● Geïmpregneerde Zalf: Natriumfusidaat
● Zalf/Crème:
● Antibiotica zoals Fucidin®, Bactroban®, Neobacitracine®,
Flammazine®
Werkingsmechanisme:
● Antimicrobiële werking
● Vaak onnodig gebruikt, omdat ontsmetting meestal voldoende is.
Voorbeelden:
● Fucidin®, Bactroban®, Neobacitracine®, Flammazine®
Indicaties:
● Geïnfecteerde wonden
● Zilversulfadiazine (Flammazine®): behandeling van brandwonden
Contra-indicaties:
● Niet geschikt voor sterk exsuderende wonden.
● Mogelijkheid van contactallergie.
● Kan soms het uiterlijk van de wond verdoezelen.
● Aandacht voor compatibiliteit met andere behandelingen.
Het ideale verband voor wondverzorging is niet universeel en varieert afhankelijk van
het type wond en het stadium van het wondhelingsproces.
Kenmerken van het Ideale Wondverband:
Inhibeert het Fysiologisch Wondhelingsproces Niet:
● Veroorzaakt geen toxiciteit voor de wond.
● Voorkomt dehydratatie van het wondoppervlak.
● Hecht niet aan nieuw gevormd weefsel.
● Minimaliseert het risico op infectie.
Behoudt de Vochtige Omgeving en Laat Gasuitwisseling Toe:
● Ondersteunt exsudaatcontrole, waardoor epithelialisatie drie keer zo
snel kan plaatsvinden.
● Essentieel voor zuurstof, koolstofdioxide en waterdampuitwisseling.
● Zuurstof is cruciaal voor het wondhelingsproces.
Biedt Thermische Isolatie:
● Voorkomt verdamping van exsudaat, beschermt tegen afkoeling.
● Een gezuiverde wond heeft 3 uur nodig om de normale temperatuur te
bereiken.
Biedt Mechanische Bescherming:
● Beschermt tegen schadelijke invloeden van buitenaf, zoals UV-licht,
schokken, stoten en bacteriën.
Is Vrij van Specifieke Contaminanten:
● Vermijdt contaminanten die wondheling kunnen verstoren of infecties
kunnen veroorzaken.
Veilig in Gebruik:
● Het verband is niet giftig.
● Veroorzaakt geen allergische reacties.
Kleeft Niet in de Wond:
● Voorkomt beschadiging van broos nieuw gevormd weefsel bij
verwijdering.
● Niet-verklevend verband is minder pijnlijk bij verwijdering.
Patiëntvriendelijk:
● Gemakkelijk te hanteren en aan te brengen.
● Duidelijke gebruiksaanwijzing.
● Veroorzaakt geen pijn bij aanbrengen of vervangen.
● Gemakkelijk verkrijgbaar in benodigde afmetingen.
● Waterdicht, esthetisch aanvaardbaar en biedt comfort.
Kosteneffectief:
● Overweging van de totale kostprijs, duur van aanbrengen en
behandelingsduur.
Laat Inspectie van de Wond Toe:
● Transparante verbanden vergemakkelijken inspectie en meting van
wond en omgeving.
● Mag het aspect van het wondbed niet beïnvloeden.
, Kan Langere Tijd Ter Plaatse Blijven:
● Minder frequente verbandwisselingen verminderen het risico op
infectie.
● Tijdbesparend en minimaliseert het risico op beschadiging van nieuw
gevormd weefsel en de wondomgeving.
Anti-infectieuze Middelen: Antiseptische Verbanden
Samenstelling:
Antiseptische verbanden bevatten actieve stoffen zoals povidone-jood (bijv.
Iso-betadine gel®, Braunol®) en chloorhexidineverbindingen (bijv. Hibidil®).
Werkingsmechanisme:
Deze verbanden voorkomen de vermenigvuldiging van micro-organismen op de huid
en slijmvliezen. Ze hebben vooral invloed op de transiënte flora (tijdelijk aanwezige
micro-organismen) en minder op de residente flora (normaal aanwezige
micro-organismen).
Indicaties:
● Geïnfecteerde wonden
● Profylactisch gebruik bij acute wonden of vóór een ingreep
Contra-indicaties:
● Actief chloor is gecontra-indiceerd bij brandwonden.
● Chloorhexidine mag niet worden gebruikt in lichaamsholten.
● Povidone-jood moet met voorzichtigheid worden gebruikt bij regelmatig
gebruik op grote oppervlakken, in het tweede en derde trimester van de
zwangerschap, bij pasgeborenen, en bij schildklierstoornissen.
Ongewenste Effecten:
● Irritatie
● Allergie (zelden voor povidone-jood)
● Vertraging van de wondgenezing (minder bij povidone-jood)
● Povidone-jood kan soms invloed hebben op de schildklier
Belangrijkste Voorzorgen:
● Concentratie van het antisepticum goed controleren.
● Voorkom contact met de ogen.
, ● Combineer geen verschillende antiseptica om caustische effecten en verlies
van doeltreffendheid te vermijden (bijvoorbeeld povidone-jood en
chloorhexidine).
Praktisch Gebruik:
● Antiseptische verbanden bevorderen geen debridement.
● Ze kleven niet aan de wond.
● Soms kunnen ze het uiterlijk van de wond verdoezelen, dus het is belangrijk de
wond goed te reinigen.
● Bij sterk exsuderende wonden kunnen wondranden worden beschermd tegen
maceratie.
● Kan in combinatie worden gebruikt met vetgaas.
● Opslag in de koelkast kan nodig zijn.
Antibiotica voor Lokaal Gebruik
Samenstelling:
● Geïmpregneerd Verband:
● Drager: Wijdmazig weefsel (katoen, viscose, synthetisch)
● Geïmpregneerde Zalf: Natriumfusidaat
● Zalf/Crème:
● Antibiotica zoals Fucidin®, Bactroban®, Neobacitracine®,
Flammazine®
Werkingsmechanisme:
● Antimicrobiële werking
● Vaak onnodig gebruikt, omdat ontsmetting meestal voldoende is.
Voorbeelden:
● Fucidin®, Bactroban®, Neobacitracine®, Flammazine®
Indicaties:
● Geïnfecteerde wonden
● Zilversulfadiazine (Flammazine®): behandeling van brandwonden
Contra-indicaties:
● Niet geschikt voor sterk exsuderende wonden.
● Mogelijkheid van contactallergie.
● Kan soms het uiterlijk van de wond verdoezelen.
● Aandacht voor compatibiliteit met andere behandelingen.
