Samenvatting artikel 2. Sociaal werkers onder gemeentelijke
religie
Pleidooi voor sociale rechtvaardigheid als basisprincipe voor sociaal werk.
De BPSW (Beroepsvereniging van Professionals in Sociaal Werk) ziet het als een
belangrijke taak om bij te dragen aan de professionalisering van sociaal werkers. Sinds 2015
hebben gemeenten een groot deel van de werkzaamheden van sociaal werkers in
portefeuille en zijn zij bezig om die processen in dit werkveld te beheersen en om te vormen.
Er ontstaan hierdoor nieuwe verhoudingen en regels voor sociaal werkers. De BPSW
voorziet haar leden hierbij van advies, en biedt cursussen en studiebijeenkomsten aan.
Gemeenten, aan wie nieuwe verantwoordelijkheden met kleinere budgetten zijn
toevertrouwd, worden voor een pittige opgave gesteld, waarop zij zich eigenlijk niet goed
hebben kunnen voorbereiden. Het geloof in maakbaarheid en meetbaarheid leidt tot het
risico dat de professionele autonomie van sociaal werkers onder druk komt te staan.
Voorbeelden – het niet respecteren van het beroepsgeheim en het dwingend voorschrijven
van bepaalde werkmethoden, waarbij de combinatie van evidence based (gebaseerd op
gegevens uit kwantitatief en-of kwalitatief wetenschappelijk onderzoek) en lage kosten vaak
de voorkeur krijgt.
Voor het nu landelijk omarmde ‘mobility mentoring’ geldt uiteraard hetzelfde.
Gemeentelijke bestuurders en beleidsambtenaren laten zich bij het ontwikkelen van beleid
over het algemeen niet voorlichten door de sociaal werkers zelf, die vaak al een schat aan
ervaring hebben opgedaan met de specifieke omstandigheden van de burgers in de
betreffende regio of stad. Ook hebben ze veelal slecht zich op de complexiteit van de
situatie waarin hulpvragers zich bevinden. Gemeenten zijn geen experts! Verschillen tussen
gemeenten zijn groot. De wijze waarop ze met de verplichte tegenprestatie voor
bijstandsgerechtigden omgaan verschilt enorm. Ook wat betreft de vrijheid die sociaal
werkers krijgen om hun werk te doen, zijn er aanzienlijke verschillen.
Burgers worden door de overheid bij voorkeur gezien als zelfredzaam en verantwoordelijk.
Door de strengheid van regels (of de toepassing ervan) kan het niet anders of er worden
groepen uitgesloten. Het lijkt erop dat vooral modelburgers die zich op de voorgeschreven
wijze gedragen, geholpen worden. Mensen met een beperking of een psychische stoornis
vallen snel buiten de boot en zij hebben juist die hulp en ondersteuning nodig.
In de wijkteams komen sociaal werkers een grote variëteit aan sociale problematiek tegen,
van schulden tot eenzaamheid, van kindermishandeling tot verslavingen. Voor langdurige
begeleiding of specialistische hulp bestaat de mogelijkheid door te verwijzen naar een Wmo-
begeleiding of naar een instelling, maar door de bezuinigingen levert dat niet altijd de
gehoopte ondersteuning op, of men komt op een wachtlijst. Zo komt het al voor dat kinderen
met psychiatrische problemen een jaar op een wachtlijst staan. De complexiteit kan groot
zijn, want zelden komt iemand met een enkelvoudig probleem. Er is niet één methode voor
alle gevallen! Gemeenten zijn opeens enthousiast over “mobility mentoring”, waarbij meer
aandacht uitgaat naar bijkomende of achterliggende problematiek. Het is schokkend dat
beleidsambtenaren en wethouders nu verkondigen dat arme mensen volgens ‘neurologisch
onderzoek’ dommer worden en daardoor verkeerde beslissingen nemen. Armoede is
immers geen aandoening of karakterzwakte, maar gebrek aan geld en verdienvermogen. Het
feit dat armoede vaak stress veroorzaakt, is overigens bij sociaal werkers al langer bekend.
Het doet er overigens heel veel toe wie degene is die hulp zoekt.
In de eerste plaats zijn de zogenoemde “common factors” in herhaald onderzoek van groot
belang gebleken: respect voor de cliënt, een goede werkrelatie, vertrouwen geven en
religie
Pleidooi voor sociale rechtvaardigheid als basisprincipe voor sociaal werk.
De BPSW (Beroepsvereniging van Professionals in Sociaal Werk) ziet het als een
belangrijke taak om bij te dragen aan de professionalisering van sociaal werkers. Sinds 2015
hebben gemeenten een groot deel van de werkzaamheden van sociaal werkers in
portefeuille en zijn zij bezig om die processen in dit werkveld te beheersen en om te vormen.
Er ontstaan hierdoor nieuwe verhoudingen en regels voor sociaal werkers. De BPSW
voorziet haar leden hierbij van advies, en biedt cursussen en studiebijeenkomsten aan.
Gemeenten, aan wie nieuwe verantwoordelijkheden met kleinere budgetten zijn
toevertrouwd, worden voor een pittige opgave gesteld, waarop zij zich eigenlijk niet goed
hebben kunnen voorbereiden. Het geloof in maakbaarheid en meetbaarheid leidt tot het
risico dat de professionele autonomie van sociaal werkers onder druk komt te staan.
Voorbeelden – het niet respecteren van het beroepsgeheim en het dwingend voorschrijven
van bepaalde werkmethoden, waarbij de combinatie van evidence based (gebaseerd op
gegevens uit kwantitatief en-of kwalitatief wetenschappelijk onderzoek) en lage kosten vaak
de voorkeur krijgt.
Voor het nu landelijk omarmde ‘mobility mentoring’ geldt uiteraard hetzelfde.
Gemeentelijke bestuurders en beleidsambtenaren laten zich bij het ontwikkelen van beleid
over het algemeen niet voorlichten door de sociaal werkers zelf, die vaak al een schat aan
ervaring hebben opgedaan met de specifieke omstandigheden van de burgers in de
betreffende regio of stad. Ook hebben ze veelal slecht zich op de complexiteit van de
situatie waarin hulpvragers zich bevinden. Gemeenten zijn geen experts! Verschillen tussen
gemeenten zijn groot. De wijze waarop ze met de verplichte tegenprestatie voor
bijstandsgerechtigden omgaan verschilt enorm. Ook wat betreft de vrijheid die sociaal
werkers krijgen om hun werk te doen, zijn er aanzienlijke verschillen.
Burgers worden door de overheid bij voorkeur gezien als zelfredzaam en verantwoordelijk.
Door de strengheid van regels (of de toepassing ervan) kan het niet anders of er worden
groepen uitgesloten. Het lijkt erop dat vooral modelburgers die zich op de voorgeschreven
wijze gedragen, geholpen worden. Mensen met een beperking of een psychische stoornis
vallen snel buiten de boot en zij hebben juist die hulp en ondersteuning nodig.
In de wijkteams komen sociaal werkers een grote variëteit aan sociale problematiek tegen,
van schulden tot eenzaamheid, van kindermishandeling tot verslavingen. Voor langdurige
begeleiding of specialistische hulp bestaat de mogelijkheid door te verwijzen naar een Wmo-
begeleiding of naar een instelling, maar door de bezuinigingen levert dat niet altijd de
gehoopte ondersteuning op, of men komt op een wachtlijst. Zo komt het al voor dat kinderen
met psychiatrische problemen een jaar op een wachtlijst staan. De complexiteit kan groot
zijn, want zelden komt iemand met een enkelvoudig probleem. Er is niet één methode voor
alle gevallen! Gemeenten zijn opeens enthousiast over “mobility mentoring”, waarbij meer
aandacht uitgaat naar bijkomende of achterliggende problematiek. Het is schokkend dat
beleidsambtenaren en wethouders nu verkondigen dat arme mensen volgens ‘neurologisch
onderzoek’ dommer worden en daardoor verkeerde beslissingen nemen. Armoede is
immers geen aandoening of karakterzwakte, maar gebrek aan geld en verdienvermogen. Het
feit dat armoede vaak stress veroorzaakt, is overigens bij sociaal werkers al langer bekend.
Het doet er overigens heel veel toe wie degene is die hulp zoekt.
In de eerste plaats zijn de zogenoemde “common factors” in herhaald onderzoek van groot
belang gebleken: respect voor de cliënt, een goede werkrelatie, vertrouwen geven en
