Taak 1: aangeboren immuunsysteem
Deel A: ontstekingsproces
1. Wat is het aangeboren immuunsysteem?
Oftewel niet-specifiek immuunsysteem. (je wordt ermee geboren)
Twee belangrijkste soorten reacties zijn ontstekingen en antivirale
verdediging.
Het herkent structuren die niet aanwezig zijn op normale gastheercellen
Functie:
- Eerste respons op micro-organismen → voorkomt, controleert of
elimineert de infectie (ontsteking, antivirale verdediging)
- Herkenning van beschadigde of dode gastheer cellen → verwijderen
van cellen en in gang zetten van herstel proces
- Stimulatie van het verworven immuunsysteem → beïnvloedt de
richting van de respons van de verworven afweer
Karakteristieken aangeboren
- Onmiddellijke bescherming
- Lage specificiteit maar brede reactiviteit
- Belangrijk voor eerste blootstelling
- Is eerste 12 uur belangrijk
Karakteristieken verworven afweer:
- Late bescherming
- Hoge specificiteit maar smalle reactiviteit (reageert op specifieke
onderdelen micro-organisme)
- Belangrijk voor langdurige blootstelling
- Heeft dagen nodig voordat deze in gang wordt gezet
LN= lymfeknoop
, Dendritische cel is verbinding tussen aangeboren en verworven afweer → migreert
met opgenomen antigen naar lymfeknoop waar het de T- en B-cellen activeerd → B-
cel antilichamen en T-cel helper of killing cel
2. Welke immuuncellen behoren tot het aangeboren immuunsysteem? En wat is de
functie?
Twee soorten fagocyten: neutrofielen & monocyten
1) Neutrofielen granulocyten
Alleen in bloed, niet in weefsels (bij weefsel is er sprake van ontsteking) (60-
70% witte bloedcellen)
Komen als eerste in actie
Korte levensduur (na fagocytose gaan ze dood)
Gevormd in beenmerg (14 dagen voor volledige rijping)
Ten gevolge van infectie sterke toename productie, cytokinen (IL-1) spelen rol
erbij
Geven pus
Neutrofielen doden micro organismen ook via NETS (neutrofiel extracellular
traps) → netwerken van fibrillen van eigen DNA neutrofiel met hoge
antimicrobiële eiwitten komt vrij op plek ontsteking, het vangt de micro
organismes door ze fysiek te vangen
Functies:
▪ Onmiddellijke respons
▪ Nemen pathogenen en dode cel resten op → cytotoxische en pro-
inflammentoire mediatoren (ROS, proteolytische enzymen (zijn al
aanwezig in zakjes van neutrofiel), chemokines)
▪ ROS en proteolytische enzymen blijven in neutrofiel. Bij sterke
ontsteking en veel neutrofielen kunnen zij kapot gaan waardoor
inhoud vrij komt wat voor weefsel ongunstig is.
, ▪ Cytotoxische mediatoren worden vrijgegeven, reactieve
zuurstofdeeltjes worden gevormd (ROS)
2) Monocyt/ Macrofagen
Minder van aanwezig in bloed (1-6% witte bloedcellen)
Migreren in weefsels tot macrofagen
Kan meteen reageren als antigen het weefsel inkomt
Functies:
▪ Reageren snel op schade en infecties
▪ Fagocyteren en doden
▪ Pro-inflammentoire mediatoren vrijgeven (cytokinen en
chemokinen)
▪ Antigenen presenteren (op deze manier kan het verworven
afweer activeren) → dendritische cel is echte antigeen
presenterende cel en migreert naar lymfeknoop, macrofaag
kan ook antigeen presenteren maar blijft in weefsel.
PAMP op bacterie en PRRS op celmembraan
Proces van fagocytose
Cellulaire proces (afhankelijk welke PRRS) → vorming cytokines
Cytokinen=
- boodschapper moleculen van immuunsysteem
- binden altijd aan receptoren
- verschillende groepen cytokinen kun je onderscheiden in functie celgroei,
dood, differentiatie
- hebben op afstand effect
- er zijn verschillende groepen
o chemokines= cytokines die vermogen hebben chemotaxische werking hebben
en vermogen van cellen die juiste receptor hebben om naar plek te migreren
waar hoge concentratie van chemokinen is (cel met IL-8 receptor zal op
moment dat er ergens hoge concentratie IL-8 is naar die plek toe migreren)
o inteferonen type 1= glycoproteïne die belangrijk zijn bij bescherming virale
infecties
, o interleukine= belangrijk bij aangeboren en verworven afweer (TNF, IL-1, IL-6,
IL-12, IFN-y)
Worden geactiveerd door 2 verschillende pathways:
➢ Klassieke activatie van macrofagen (M1)
▪ Geïndiceerd door aangeboren immuunsignalen (cytokinen)
▪ Zijn betroken bij vernietigen van microben en bij het
veroorzaken van ontstekingen
➢ Alternatieve activatie van macrofagen (M2)
▪ Via cytokinen IL4 en IL13
▪ Zijn betrokken bij weefselherstel en het beëindigen van
ontstekingen
Volgorde: in een weefsel zijn al macrofagen aanwezig, die slaan alarm. Dan
worden neutrofielen (fagocytose) aangetrokken die als eerste in actie komen
en dan de monocyten die macrofagen worden (fagocytose en
antigenpresentatie).
3) Dendritische cellen
Vormen belangrijke brug tussen aangeboren en verworven immuunsysteem
(Activeren T cellen= verworven afweer)
Functies: Antigeen presentatie & activeren T-cellen
4) Mest cel
Niet aanwezig in bloed
Aanwezig in huid en rondom vaten
Veel granules
Na activatie kunnen vesicles meteen vrij gegeven worden waar vasoactive
amines en proteolytische enzymen aanwezig zijn
Na activatie genereren cytokinen en vet mediatoren → speelt rol bij
ontsteking
Speelt een rol in bescherming tegen wormen in samenwerking met
eosinofiele omdat wormen te groot zijn om te fagocyteren
5) NK cellen
Natural killer cellen
Antivirale respons
NK-cellen zijn werkzaam totdat het specifieke immuunsysteem in werking treedt en
er CD8 cytotoxische T-cellen worden geproduceerd die de celdoding (apoptose)
overnemen. De naturalkillercellen worden dan geïnactiveerd door de IL-10
(interleukine-10) die geproduceerd wordt door de CD8 T-cellen.
6) ILC (nieuwe type cellen binnen aangeboren afweer)
Innatate lymphoid cellen
Lymfoide cellen die bij aangeboren immuunsysteem horen omdat ze geen
specifieke receptoren hebben.
Deel A: ontstekingsproces
1. Wat is het aangeboren immuunsysteem?
Oftewel niet-specifiek immuunsysteem. (je wordt ermee geboren)
Twee belangrijkste soorten reacties zijn ontstekingen en antivirale
verdediging.
Het herkent structuren die niet aanwezig zijn op normale gastheercellen
Functie:
- Eerste respons op micro-organismen → voorkomt, controleert of
elimineert de infectie (ontsteking, antivirale verdediging)
- Herkenning van beschadigde of dode gastheer cellen → verwijderen
van cellen en in gang zetten van herstel proces
- Stimulatie van het verworven immuunsysteem → beïnvloedt de
richting van de respons van de verworven afweer
Karakteristieken aangeboren
- Onmiddellijke bescherming
- Lage specificiteit maar brede reactiviteit
- Belangrijk voor eerste blootstelling
- Is eerste 12 uur belangrijk
Karakteristieken verworven afweer:
- Late bescherming
- Hoge specificiteit maar smalle reactiviteit (reageert op specifieke
onderdelen micro-organisme)
- Belangrijk voor langdurige blootstelling
- Heeft dagen nodig voordat deze in gang wordt gezet
LN= lymfeknoop
, Dendritische cel is verbinding tussen aangeboren en verworven afweer → migreert
met opgenomen antigen naar lymfeknoop waar het de T- en B-cellen activeerd → B-
cel antilichamen en T-cel helper of killing cel
2. Welke immuuncellen behoren tot het aangeboren immuunsysteem? En wat is de
functie?
Twee soorten fagocyten: neutrofielen & monocyten
1) Neutrofielen granulocyten
Alleen in bloed, niet in weefsels (bij weefsel is er sprake van ontsteking) (60-
70% witte bloedcellen)
Komen als eerste in actie
Korte levensduur (na fagocytose gaan ze dood)
Gevormd in beenmerg (14 dagen voor volledige rijping)
Ten gevolge van infectie sterke toename productie, cytokinen (IL-1) spelen rol
erbij
Geven pus
Neutrofielen doden micro organismen ook via NETS (neutrofiel extracellular
traps) → netwerken van fibrillen van eigen DNA neutrofiel met hoge
antimicrobiële eiwitten komt vrij op plek ontsteking, het vangt de micro
organismes door ze fysiek te vangen
Functies:
▪ Onmiddellijke respons
▪ Nemen pathogenen en dode cel resten op → cytotoxische en pro-
inflammentoire mediatoren (ROS, proteolytische enzymen (zijn al
aanwezig in zakjes van neutrofiel), chemokines)
▪ ROS en proteolytische enzymen blijven in neutrofiel. Bij sterke
ontsteking en veel neutrofielen kunnen zij kapot gaan waardoor
inhoud vrij komt wat voor weefsel ongunstig is.
, ▪ Cytotoxische mediatoren worden vrijgegeven, reactieve
zuurstofdeeltjes worden gevormd (ROS)
2) Monocyt/ Macrofagen
Minder van aanwezig in bloed (1-6% witte bloedcellen)
Migreren in weefsels tot macrofagen
Kan meteen reageren als antigen het weefsel inkomt
Functies:
▪ Reageren snel op schade en infecties
▪ Fagocyteren en doden
▪ Pro-inflammentoire mediatoren vrijgeven (cytokinen en
chemokinen)
▪ Antigenen presenteren (op deze manier kan het verworven
afweer activeren) → dendritische cel is echte antigeen
presenterende cel en migreert naar lymfeknoop, macrofaag
kan ook antigeen presenteren maar blijft in weefsel.
PAMP op bacterie en PRRS op celmembraan
Proces van fagocytose
Cellulaire proces (afhankelijk welke PRRS) → vorming cytokines
Cytokinen=
- boodschapper moleculen van immuunsysteem
- binden altijd aan receptoren
- verschillende groepen cytokinen kun je onderscheiden in functie celgroei,
dood, differentiatie
- hebben op afstand effect
- er zijn verschillende groepen
o chemokines= cytokines die vermogen hebben chemotaxische werking hebben
en vermogen van cellen die juiste receptor hebben om naar plek te migreren
waar hoge concentratie van chemokinen is (cel met IL-8 receptor zal op
moment dat er ergens hoge concentratie IL-8 is naar die plek toe migreren)
o inteferonen type 1= glycoproteïne die belangrijk zijn bij bescherming virale
infecties
, o interleukine= belangrijk bij aangeboren en verworven afweer (TNF, IL-1, IL-6,
IL-12, IFN-y)
Worden geactiveerd door 2 verschillende pathways:
➢ Klassieke activatie van macrofagen (M1)
▪ Geïndiceerd door aangeboren immuunsignalen (cytokinen)
▪ Zijn betroken bij vernietigen van microben en bij het
veroorzaken van ontstekingen
➢ Alternatieve activatie van macrofagen (M2)
▪ Via cytokinen IL4 en IL13
▪ Zijn betrokken bij weefselherstel en het beëindigen van
ontstekingen
Volgorde: in een weefsel zijn al macrofagen aanwezig, die slaan alarm. Dan
worden neutrofielen (fagocytose) aangetrokken die als eerste in actie komen
en dan de monocyten die macrofagen worden (fagocytose en
antigenpresentatie).
3) Dendritische cellen
Vormen belangrijke brug tussen aangeboren en verworven immuunsysteem
(Activeren T cellen= verworven afweer)
Functies: Antigeen presentatie & activeren T-cellen
4) Mest cel
Niet aanwezig in bloed
Aanwezig in huid en rondom vaten
Veel granules
Na activatie kunnen vesicles meteen vrij gegeven worden waar vasoactive
amines en proteolytische enzymen aanwezig zijn
Na activatie genereren cytokinen en vet mediatoren → speelt rol bij
ontsteking
Speelt een rol in bescherming tegen wormen in samenwerking met
eosinofiele omdat wormen te groot zijn om te fagocyteren
5) NK cellen
Natural killer cellen
Antivirale respons
NK-cellen zijn werkzaam totdat het specifieke immuunsysteem in werking treedt en
er CD8 cytotoxische T-cellen worden geproduceerd die de celdoding (apoptose)
overnemen. De naturalkillercellen worden dan geïnactiveerd door de IL-10
(interleukine-10) die geproduceerd wordt door de CD8 T-cellen.
6) ILC (nieuwe type cellen binnen aangeboren afweer)
Innatate lymphoid cellen
Lymfoide cellen die bij aangeboren immuunsysteem horen omdat ze geen
specifieke receptoren hebben.
