Rechtspsychologie
College 1
Narratieve Paradigma
We geloven dingen eerder als het in een verhaalvorm is. Een goed verteld verhaal overtuigd
ons eerder dan een slecht verteld verhaal.
Reclames die een verhaal vertellen blijven het best hangen.
Narratieve aannames
- Narratieve rationaliteit
o De geloofwaardigheid van het verhaal en de reden waarom karakters dingen
doen.
- Narratieve coherentie
o Er moet een bepaalde samenhang inzitten. Van de hak op de tak geloven we
minder snel want zijn minder goed.
- Narratieve trouw
o Het moet passen bij je eigen ideeën. Zou jij ook zo reageren?
Voorwaarden voor een ‘goed’ verhaal:
Er moet een samenhangend thema zijn dat ten grondslag ligt aan het verhaal.
Indiaanse jongen, zonder opleiding en dergelijke zit bij een spelshow. Hij weet alle vragen te
beantwoorden, bijzonder. Door flashbacks te geven van zijn leven blijkt waarom hij alle
vragen weet. Geloofwaardigheid is hoog.
Geloofwaardigheid is laag bij verhalen met veel toevalligheden. James Bond bijvoorbeeld zijn
geen geloofwaardige films, er zijn teveel onderdelen te toevallig.
Gedrag van een persoon moet passen bij de context van het verhaal.
Handelingen van personen moeten te begrijpen zijn vanuit de context van het verhaal.
Voorbeeld Joran van de Sloot. Meisje achterlaten op het strand, dit is niet logisch.
Filmpje Joran bij Pauw en Witteman
Waarom hij niet geloofwaardig is:
- Hij wijzigt zijn verhaal
- Zijn verhaal is niet logisch. Niet consequent. Een meisje achtergelaten op het strand
en schoenen kwijt is niet logisch.
- Hij zoekt zelf media-aandacht. Gefotoshopte foto en een boek met zijn verhaal.
- Zijn lichaamstaal is strijdig met zijn verbale verhaal. Hij grijnst terwijl hij zegt dat hij
iets erg vindt.
- Hij is lelijk. Wij geloven van lelijke mensen eerder dat ze iets slechts doen.
Filmpje Ernst Louwes bij Pauw en Witteman
Waarom hij wel geloofwaardig is:
- Kent alle details uit zijn zaak
- Woede-uitbarsting op het moment van uitspraak
, Verdenking van het ene verhoogd verdenking van het ander
Politicus die een kamermeisje heeft aangerand. Doordat er in het nieuws kwam dat hij
belastingfraude had gepleegd dacht ineens een groter percentage bevolking dat hij ook
schuldig was bij de aanrandingszaak.
Een goede richtlijn:
Zou jij het zo doen?
Zou jij zo reageren?
Bill Clinton
Je bent niet perse niet meer capabel een land te besturen op het moment dat je een
verhouding hebt. Wel is hij alle geloofwaardigheid kwijt. Objectief niet logisch, maar zo
werkt het in onze hersenen wel.
Wij koppelen dingen aan elkaar zodat de wereld logischer en prettiger is. Wij creëren de
illusie van logica.
Roulette. Na 6 keer rood denken wij dat het op zwart komt. Zelfde met kop of munt. Terwijl
dit niet zo hoeft te zijn.
Wie deed het wel goed?
Debra laFave. Voor haar is een goed script uitgeschreven. Ook hielp het mee dat ze knap
was.
College 1
Narratieve Paradigma
We geloven dingen eerder als het in een verhaalvorm is. Een goed verteld verhaal overtuigd
ons eerder dan een slecht verteld verhaal.
Reclames die een verhaal vertellen blijven het best hangen.
Narratieve aannames
- Narratieve rationaliteit
o De geloofwaardigheid van het verhaal en de reden waarom karakters dingen
doen.
- Narratieve coherentie
o Er moet een bepaalde samenhang inzitten. Van de hak op de tak geloven we
minder snel want zijn minder goed.
- Narratieve trouw
o Het moet passen bij je eigen ideeën. Zou jij ook zo reageren?
Voorwaarden voor een ‘goed’ verhaal:
Er moet een samenhangend thema zijn dat ten grondslag ligt aan het verhaal.
Indiaanse jongen, zonder opleiding en dergelijke zit bij een spelshow. Hij weet alle vragen te
beantwoorden, bijzonder. Door flashbacks te geven van zijn leven blijkt waarom hij alle
vragen weet. Geloofwaardigheid is hoog.
Geloofwaardigheid is laag bij verhalen met veel toevalligheden. James Bond bijvoorbeeld zijn
geen geloofwaardige films, er zijn teveel onderdelen te toevallig.
Gedrag van een persoon moet passen bij de context van het verhaal.
Handelingen van personen moeten te begrijpen zijn vanuit de context van het verhaal.
Voorbeeld Joran van de Sloot. Meisje achterlaten op het strand, dit is niet logisch.
Filmpje Joran bij Pauw en Witteman
Waarom hij niet geloofwaardig is:
- Hij wijzigt zijn verhaal
- Zijn verhaal is niet logisch. Niet consequent. Een meisje achtergelaten op het strand
en schoenen kwijt is niet logisch.
- Hij zoekt zelf media-aandacht. Gefotoshopte foto en een boek met zijn verhaal.
- Zijn lichaamstaal is strijdig met zijn verbale verhaal. Hij grijnst terwijl hij zegt dat hij
iets erg vindt.
- Hij is lelijk. Wij geloven van lelijke mensen eerder dat ze iets slechts doen.
Filmpje Ernst Louwes bij Pauw en Witteman
Waarom hij wel geloofwaardig is:
- Kent alle details uit zijn zaak
- Woede-uitbarsting op het moment van uitspraak
, Verdenking van het ene verhoogd verdenking van het ander
Politicus die een kamermeisje heeft aangerand. Doordat er in het nieuws kwam dat hij
belastingfraude had gepleegd dacht ineens een groter percentage bevolking dat hij ook
schuldig was bij de aanrandingszaak.
Een goede richtlijn:
Zou jij het zo doen?
Zou jij zo reageren?
Bill Clinton
Je bent niet perse niet meer capabel een land te besturen op het moment dat je een
verhouding hebt. Wel is hij alle geloofwaardigheid kwijt. Objectief niet logisch, maar zo
werkt het in onze hersenen wel.
Wij koppelen dingen aan elkaar zodat de wereld logischer en prettiger is. Wij creëren de
illusie van logica.
Roulette. Na 6 keer rood denken wij dat het op zwart komt. Zelfde met kop of munt. Terwijl
dit niet zo hoeft te zijn.
Wie deed het wel goed?
Debra laFave. Voor haar is een goed script uitgeschreven. Ook hielp het mee dat ze knap
was.
