Klinische Optometrie 2.3 Hoorcollege 3
Toxoplasmose, tuberculose, aids
Toxoplasmose
Parasiet vormt gameten die oöcyten maakt en zo
gedurende een korte periode kan voortplanten. Dit
is de geslachtelijke voortplantng van de
toxoplasmose. De geslachtelijke voortplantng van
de parasiet komt alleen in de kat voor.
De tachyzoïeten zorgen voor de ongeslachtelijke
voortplantng van toxoplasmose. Dit gebeurt in
dieren die de oöcysten hebben gegeten.
Uiteindelijk gaan de afweersystemen van de dieren
die katenpoep hebben gegeten de tachyzoïeten
inkapselen. Hierdoor ontstaat er een bradyzoiet.
Parasiet van toxoplasmose is vooral gevaarlijk voor zwangere vrouwen, want ongeboren kind kan hierdoor
afwijkingen in onder andere het oog oplopen.
Levenscyclus parasiet in de mens:
- Iemand krijgt geïnfecteerde katenuitwerpselen binnen (oöcysten) of iemand krijgt bradyzoïeten binnen
via het eten van onvoldoende verwarmd voedsel;
- De vrijgekomen parasieten dringen via het maag-darm kanaal het lichaam binnen en tachyzoïeten
worden gevormd en gaan de cellen in;
- In de cel gaan de tachyzoïeten zich delen, waardoor de cel opzwelt en uiteindelijk scheurt;
- De tachyzoïeten verdelen zich over de weefsels en hierdoor wordt het afweersysteem ingeschakeld. Er
wordt een weefselcyste gemaakt van de tachyzoïeten. Dit zijn kleine knobbeltjes verspreid over het
lichaam.
Toxoplasmose is gevaarlijk als het afweersysteem even niet werkt. Dan valt de cyste uiteen en kan
toxoplasmose zijn gang gaan in het lichaam.
Congenitale toxoplasmose: Tachyzoïeten passeren de placenta bij een zwangere vrouw waardoor de
foetus raakt geïnfecteerd.
Bij een primaire toxoplasmose tjdens de zwangerschap is het risico op
congenitale toxoplasmose bij het kind circa 40%. Dit risico is sterk afankelijk
van het tjdstp van de infecte. De kans op congenitale toxoplasmose neemt
toe gedurende de trimesters. In de eerste twee trimesters is er sprake van
abortus als gevolg van een infecte met toxoplasmose.
Andere gevolgen primaire toxoplasmose eerste en
tweede trimester:
Intra-uteriene vruchtdood;
Hydrocefalus;
Intracerebrale verkalkingen;
Ernstge uveïts posterior. Toxoplasmose gondii
Gevolgen primaire toxoplasmose derde trimester:
Subklinisch, eventueel icterus (geelzucht);
Asymptomatsch.
Tussen de 10 en 20 jaar vindt men in 80% van de
gevallen litekens van een uveïts poserior. Daarvan
gaat de helf gepaard met verminderde visus. Deze
litekens zien eruit als ‘koplampen in de mist..
Litteken Uveïtis posterior
Uveïtis posteiioi Inwendige ontsteking in het achterste gedeelte van het
oog waarbij vooral het vaatvlies en het netvlies betrokken zijn.
, Klinische Optometrie 2.3 Hoorcollege 3
Kans op eerste infecte toxoplasmose: De sterkste toename is
zichtbaar in de leefijdsgroep van 25 tot 45 jaar vergeleken met
jongere en oudere groepen wanneer deze voor het eerst
antlichamen aanmaken voor toxoplasmose. Riiskante leefijd,
want dit is de leefijd dat mensen vaak kinderen krijgen.
Tuberculose
Postulaten van Koch: Een aantal regels (postulaten) om uit te kunnen maken of een bepaalde ziektekiem de
oorzaak van een bepaalde ziekte is. Dit zijn de volgende:
Open tubeiculose/ Sputumpositeve longtuberculose die besmetelijk is door druppeltjes die
longtubeiculose: door het hoesten worden verspreid.
Primaire infecte van tuberculose gaat via de longen waar necrose plaatsvindt. Bij vervloeiing kunnen holtes
tot 10 cm of meer ontstaan.
Pathogenese longtuberculose:
1. TB-bacillen komt alveoli binnen. Ze worden opgenomen door macrofagen, maar weten in de
macrofaag te overleven. Er is een besmetng, maar er zijn geen symptomen;
2. De TB-bacil deelt zich in macrofaag (infecte). Door chemotaxis worden andere macrogafen en cellen
van afweer aangetrokken. Deze omringen de besmete macrofagen en vormen een tuberkel.
Macrogafen weten bacillen niet te doden, maar geven wel enzymen af die zorgen voor ontsteking en
beschadiging longen.
3. Een paar weken na het begin van de eerste symptomen sterven veel macrofagen waardoor de TB-
bacillen vrijkomen. Ze zorgen voor necrose en verkazing van het centrum. De aerobe TB-bacillen
groeien slecht in dit milieu. De TB-bacillen sterven echter niet en blijven in ‘slapende vorm. in de
tuberkel ziten.
Bij onvoldoende functonerende afweer: De ziekte kan jaren later weer opvlammen (bij aids, ondervoeding
of drugsgebruik). In sommige gevallen treedt in dit stadium verkalking op van de pneumonie die de rest van
het leven terug te vinden is.
Toxoplasmose, tuberculose, aids
Toxoplasmose
Parasiet vormt gameten die oöcyten maakt en zo
gedurende een korte periode kan voortplanten. Dit
is de geslachtelijke voortplantng van de
toxoplasmose. De geslachtelijke voortplantng van
de parasiet komt alleen in de kat voor.
De tachyzoïeten zorgen voor de ongeslachtelijke
voortplantng van toxoplasmose. Dit gebeurt in
dieren die de oöcysten hebben gegeten.
Uiteindelijk gaan de afweersystemen van de dieren
die katenpoep hebben gegeten de tachyzoïeten
inkapselen. Hierdoor ontstaat er een bradyzoiet.
Parasiet van toxoplasmose is vooral gevaarlijk voor zwangere vrouwen, want ongeboren kind kan hierdoor
afwijkingen in onder andere het oog oplopen.
Levenscyclus parasiet in de mens:
- Iemand krijgt geïnfecteerde katenuitwerpselen binnen (oöcysten) of iemand krijgt bradyzoïeten binnen
via het eten van onvoldoende verwarmd voedsel;
- De vrijgekomen parasieten dringen via het maag-darm kanaal het lichaam binnen en tachyzoïeten
worden gevormd en gaan de cellen in;
- In de cel gaan de tachyzoïeten zich delen, waardoor de cel opzwelt en uiteindelijk scheurt;
- De tachyzoïeten verdelen zich over de weefsels en hierdoor wordt het afweersysteem ingeschakeld. Er
wordt een weefselcyste gemaakt van de tachyzoïeten. Dit zijn kleine knobbeltjes verspreid over het
lichaam.
Toxoplasmose is gevaarlijk als het afweersysteem even niet werkt. Dan valt de cyste uiteen en kan
toxoplasmose zijn gang gaan in het lichaam.
Congenitale toxoplasmose: Tachyzoïeten passeren de placenta bij een zwangere vrouw waardoor de
foetus raakt geïnfecteerd.
Bij een primaire toxoplasmose tjdens de zwangerschap is het risico op
congenitale toxoplasmose bij het kind circa 40%. Dit risico is sterk afankelijk
van het tjdstp van de infecte. De kans op congenitale toxoplasmose neemt
toe gedurende de trimesters. In de eerste twee trimesters is er sprake van
abortus als gevolg van een infecte met toxoplasmose.
Andere gevolgen primaire toxoplasmose eerste en
tweede trimester:
Intra-uteriene vruchtdood;
Hydrocefalus;
Intracerebrale verkalkingen;
Ernstge uveïts posterior. Toxoplasmose gondii
Gevolgen primaire toxoplasmose derde trimester:
Subklinisch, eventueel icterus (geelzucht);
Asymptomatsch.
Tussen de 10 en 20 jaar vindt men in 80% van de
gevallen litekens van een uveïts poserior. Daarvan
gaat de helf gepaard met verminderde visus. Deze
litekens zien eruit als ‘koplampen in de mist..
Litteken Uveïtis posterior
Uveïtis posteiioi Inwendige ontsteking in het achterste gedeelte van het
oog waarbij vooral het vaatvlies en het netvlies betrokken zijn.
, Klinische Optometrie 2.3 Hoorcollege 3
Kans op eerste infecte toxoplasmose: De sterkste toename is
zichtbaar in de leefijdsgroep van 25 tot 45 jaar vergeleken met
jongere en oudere groepen wanneer deze voor het eerst
antlichamen aanmaken voor toxoplasmose. Riiskante leefijd,
want dit is de leefijd dat mensen vaak kinderen krijgen.
Tuberculose
Postulaten van Koch: Een aantal regels (postulaten) om uit te kunnen maken of een bepaalde ziektekiem de
oorzaak van een bepaalde ziekte is. Dit zijn de volgende:
Open tubeiculose/ Sputumpositeve longtuberculose die besmetelijk is door druppeltjes die
longtubeiculose: door het hoesten worden verspreid.
Primaire infecte van tuberculose gaat via de longen waar necrose plaatsvindt. Bij vervloeiing kunnen holtes
tot 10 cm of meer ontstaan.
Pathogenese longtuberculose:
1. TB-bacillen komt alveoli binnen. Ze worden opgenomen door macrofagen, maar weten in de
macrofaag te overleven. Er is een besmetng, maar er zijn geen symptomen;
2. De TB-bacil deelt zich in macrofaag (infecte). Door chemotaxis worden andere macrogafen en cellen
van afweer aangetrokken. Deze omringen de besmete macrofagen en vormen een tuberkel.
Macrogafen weten bacillen niet te doden, maar geven wel enzymen af die zorgen voor ontsteking en
beschadiging longen.
3. Een paar weken na het begin van de eerste symptomen sterven veel macrofagen waardoor de TB-
bacillen vrijkomen. Ze zorgen voor necrose en verkazing van het centrum. De aerobe TB-bacillen
groeien slecht in dit milieu. De TB-bacillen sterven echter niet en blijven in ‘slapende vorm. in de
tuberkel ziten.
Bij onvoldoende functonerende afweer: De ziekte kan jaren later weer opvlammen (bij aids, ondervoeding
of drugsgebruik). In sommige gevallen treedt in dit stadium verkalking op van de pneumonie die de rest van
het leven terug te vinden is.
