DE INVLOED VAN SPORTDRANK OP DE PRESTATIES VAN EEN INDIVIDU
Gemaakt door Omid Moradi
Klas Gymnasium 6
Begeleider Wiebe Bijker
Profiel N&T/N&G
Desbetreffende vakken Biologie/scheikunde
Datum 20-12-2017
1
Profielwerkstuk ´Sportdranken´ door Omid Moradi
,INHOUDSOPGAVE
VOORWOORD.............................................................................................4
SAMENVATTING..........................................................................................5
INLEIDING...................................................................................................6
Onderzoeksvraag en deelvragen.........................................................................................................7
Hypothese...........................................................................................................................................7
Werkwijze..........................................................................................................................................8
HOOFDSTUK 1: DE SAMENSTELLING VAN SPORTDRANK..............................9
Hypotone dranken.............................................................................................................................10
Isotone dranken................................................................................................................................10
Hypertone dranken...........................................................................................................................10
Groepen sportdranken.......................................................................................................................11
Dorstlessers...................................................................................................................................11
Sportenergiedranken.....................................................................................................................12
Energydrinks.................................................................................................................................12
Kern..................................................................................................................................................13
HOOFDSTUK 2 SPIEREN...........................................................................14
Spierbouw.........................................................................................................................................15
Soorten spierweefsel.........................................................................................................................18
Dwarsgestreept spierweefsel (textus muscularis striatus).............................................................18
Glad spierweefsel (textus muscularis levis)..................................................................................19
Hartspierweefsel (textus muscularis striatus cardiacus)...............................................................20
Spiervezeltypes.................................................................................................................................21
Kern..................................................................................................................................................24
HOOFDSTUK 3 ENERGIE...........................................................................25
Koolhydraten....................................................................................................................................25
Eiwitten............................................................................................................................................27
Vetten...............................................................................................................................................28
Mineralen..........................................................................................................................................29
Energietransport...............................................................................................................................31
Fosfaatverbindingen.........................................................................................................................31
Energiebronnen.................................................................................................................................32
Energiesystemen...............................................................................................................................33
Energiebehoefte................................................................................................................................36
Rustmetabolisme/Basaalstofwisseling..........................................................................................36
2
Profielwerkstuk ´Sportdranken´ door Omid Moradi
, Energie voor voedselverwerking..................................................................................................38
Fysieke activiteit...........................................................................................................................38
Bepaling energiebehoefte.................................................................................................................39
Kern..................................................................................................................................................40
HOOFDSTUK 4 PRAKTIJKDEEL..................................................................41
Experiment.......................................................................................................................................41
Werkwijze....................................................................................................................................42
Materiaallijst.................................................................................................................................42
Resultaten.....................................................................................................................................43
Interview met sporters, artsen/specialisten en merken......................................................................46
Voor merken:....................................................................................................................................47
Voor de specialist:............................................................................................................................47
Voor de sporters:..............................................................................................................................48
CONCLUSIE..............................................................................................52
DISCUSSIE...............................................................................................53
EVALUATIE...............................................................................................55
URENVERANTWOORDING..........................................................................56
LITERATUURLIJST.....................................................................................62
3
Profielwerkstuk ´Sportdranken´ door Omid Moradi
,VOORWOORD
Als onderwerp voor mijn profielwerkstuk heb ik de effectiviteit van sportdrank
gekozen. In het begin was het best moeilijk om een onderwerp te bedenken waar ik
met veel enthousiasme mee aan de slag kon. Ik wilde heel graag een onderwerp dat
te maken had met biologie en sport omdat ik dan met plezier en interesse aan mijn
profielwerkstuk kon werken.
In het begin kwam ik op een aantal onderwerpen, maar telkens was er een onderdeel
dat ervoor zorgde dat ik het niet koos. Ik keek vooral naar hoe ik het praktijdgedeelte
zou invullen en of ik er tachtig uren effectief aan kon werken. Ik had toen
onderwerpen als ‘het gebruik van medicijnen’, ‘de werking van de spieren’ en
‘voeding’. Ik wilde graag deze onderwerpen met elkaar combineren maar toen ik zag
dat dat heel moeilijk zou worden, besloot ik om voor ‘de werking van spieren’ te
kiezen.
Tijdens het oriënteren in de beginfase van het proces kwam ik er langzamerhand
achter dat de voeding essentieel is voor het presteren. Ik besloot toen om de werking
van spieren als deelonderwerp te maken.
Ik wil de mensen bedanken die mij geholpen hebben. Mijn begeleider Wiebe die mij
heel veel tips en informatie gaf. Bij elk gesprek werd alles heel uitgebreid besproken,
waardoor ik meer ideeën had. De tweede persoon die ik wil bedanken is Neeke Smit
van FIT.NL. Zij was heel sympathiek en hielp mij door tips en informatie te geven.
Verder wil ik alle mensen bedanken die de tijd namen om aan mijn onderzoek mee te
doen. Alle deelnemers die het experiment uitvoerden en alle sporters die mijn vragen
hadden beantwoord. Zonder al deze mensen was het voor mij nooit mogelijk
geweest om het resultaat dat ik nu heb te behalen. Daar ben ik hun allemaal zeer
dankbaar voor.
4
Profielwerkstuk ´Sportdranken´ door Omid Moradi
, Samenvatting
In dit profielwerkstuk staat de werking van het menselijk lichaam centraal en daarbij
wordt gekeken hoe stimulerende middelen, in dit geval sportdrankjes, ervoor zorgen
dat iemand fysiek beter presteert. Als eerste wordt de samenstelling van een
sportdrankje uitgelegd en daarbij kom je erachter dat er meerdere categorieën zijn
binnen de sportdrankjes.
Daarna kom je te weten hoe je spieren zijn opgebouwd en hoe het proces van de
samentrekking van de spieren verloopt bij een beweging. Sprinters en
marathonlopers hebben verschillende typen spieren dus dat wordt ook nog
behandeld.
In het derde hoofdstuk wordt gekeken wat energie is en hoe energie verkregen kan
worden. Je zal zien dat er bepaalde systemen in het lichaam werken die ervoor
zorgen dat er energie beschikbaar wordt gesteld. Zo weet je hoe je aan je energie
komt en je kan aan het eind van het hoofdstuk zelf berekenen hoeveel energie je per
dag nodig hebt.
Als laatste komt het praktijkgedeelte aan bod. Een grote groep deelnemers voerden
het experiment uit waarbij zij om een voetbalveld liepen. Aan de hand van het aantal
rondjes deelde ik de groep in Alpha en Beta. Die groepen werden allebei door
tweeën gedeeld waarna de ene helft een placebo kreeg en de andere helft een echt
sportdrankje. De resultaten waren dat de alle groepen hun prestaties nauwelijks
hebben verbeterd. Daaruit is te concluderen dat sportdrank weinig helpt.
Daarna komt er een deel over een interview met (semi-)topsporters, een sportdiëtiste
en de grote merken. De sporters gaven aan dat zij vaak een flesje sportdrank
dronken, wetende dat het niet voor een significant verschil zou zorgen. De
sportdiëtiste gaf aan dat sportdrank het best voor lange intensieve oefeningen
gebruikt kan worden, om de koolhydraten aan te vullen en de merken wilden niet
deelnamen aan het onderzoek.
Als laatst volgt de conclusie dat sportdranken fysiek niet zorgen voor betere
prestaties, maar dat het meer aan de mentale gesteldheid van iemand ligt.
5
Profielwerkstuk ´Sportdranken´ door Omid Moradi
Gemaakt door Omid Moradi
Klas Gymnasium 6
Begeleider Wiebe Bijker
Profiel N&T/N&G
Desbetreffende vakken Biologie/scheikunde
Datum 20-12-2017
1
Profielwerkstuk ´Sportdranken´ door Omid Moradi
,INHOUDSOPGAVE
VOORWOORD.............................................................................................4
SAMENVATTING..........................................................................................5
INLEIDING...................................................................................................6
Onderzoeksvraag en deelvragen.........................................................................................................7
Hypothese...........................................................................................................................................7
Werkwijze..........................................................................................................................................8
HOOFDSTUK 1: DE SAMENSTELLING VAN SPORTDRANK..............................9
Hypotone dranken.............................................................................................................................10
Isotone dranken................................................................................................................................10
Hypertone dranken...........................................................................................................................10
Groepen sportdranken.......................................................................................................................11
Dorstlessers...................................................................................................................................11
Sportenergiedranken.....................................................................................................................12
Energydrinks.................................................................................................................................12
Kern..................................................................................................................................................13
HOOFDSTUK 2 SPIEREN...........................................................................14
Spierbouw.........................................................................................................................................15
Soorten spierweefsel.........................................................................................................................18
Dwarsgestreept spierweefsel (textus muscularis striatus).............................................................18
Glad spierweefsel (textus muscularis levis)..................................................................................19
Hartspierweefsel (textus muscularis striatus cardiacus)...............................................................20
Spiervezeltypes.................................................................................................................................21
Kern..................................................................................................................................................24
HOOFDSTUK 3 ENERGIE...........................................................................25
Koolhydraten....................................................................................................................................25
Eiwitten............................................................................................................................................27
Vetten...............................................................................................................................................28
Mineralen..........................................................................................................................................29
Energietransport...............................................................................................................................31
Fosfaatverbindingen.........................................................................................................................31
Energiebronnen.................................................................................................................................32
Energiesystemen...............................................................................................................................33
Energiebehoefte................................................................................................................................36
Rustmetabolisme/Basaalstofwisseling..........................................................................................36
2
Profielwerkstuk ´Sportdranken´ door Omid Moradi
, Energie voor voedselverwerking..................................................................................................38
Fysieke activiteit...........................................................................................................................38
Bepaling energiebehoefte.................................................................................................................39
Kern..................................................................................................................................................40
HOOFDSTUK 4 PRAKTIJKDEEL..................................................................41
Experiment.......................................................................................................................................41
Werkwijze....................................................................................................................................42
Materiaallijst.................................................................................................................................42
Resultaten.....................................................................................................................................43
Interview met sporters, artsen/specialisten en merken......................................................................46
Voor merken:....................................................................................................................................47
Voor de specialist:............................................................................................................................47
Voor de sporters:..............................................................................................................................48
CONCLUSIE..............................................................................................52
DISCUSSIE...............................................................................................53
EVALUATIE...............................................................................................55
URENVERANTWOORDING..........................................................................56
LITERATUURLIJST.....................................................................................62
3
Profielwerkstuk ´Sportdranken´ door Omid Moradi
,VOORWOORD
Als onderwerp voor mijn profielwerkstuk heb ik de effectiviteit van sportdrank
gekozen. In het begin was het best moeilijk om een onderwerp te bedenken waar ik
met veel enthousiasme mee aan de slag kon. Ik wilde heel graag een onderwerp dat
te maken had met biologie en sport omdat ik dan met plezier en interesse aan mijn
profielwerkstuk kon werken.
In het begin kwam ik op een aantal onderwerpen, maar telkens was er een onderdeel
dat ervoor zorgde dat ik het niet koos. Ik keek vooral naar hoe ik het praktijdgedeelte
zou invullen en of ik er tachtig uren effectief aan kon werken. Ik had toen
onderwerpen als ‘het gebruik van medicijnen’, ‘de werking van de spieren’ en
‘voeding’. Ik wilde graag deze onderwerpen met elkaar combineren maar toen ik zag
dat dat heel moeilijk zou worden, besloot ik om voor ‘de werking van spieren’ te
kiezen.
Tijdens het oriënteren in de beginfase van het proces kwam ik er langzamerhand
achter dat de voeding essentieel is voor het presteren. Ik besloot toen om de werking
van spieren als deelonderwerp te maken.
Ik wil de mensen bedanken die mij geholpen hebben. Mijn begeleider Wiebe die mij
heel veel tips en informatie gaf. Bij elk gesprek werd alles heel uitgebreid besproken,
waardoor ik meer ideeën had. De tweede persoon die ik wil bedanken is Neeke Smit
van FIT.NL. Zij was heel sympathiek en hielp mij door tips en informatie te geven.
Verder wil ik alle mensen bedanken die de tijd namen om aan mijn onderzoek mee te
doen. Alle deelnemers die het experiment uitvoerden en alle sporters die mijn vragen
hadden beantwoord. Zonder al deze mensen was het voor mij nooit mogelijk
geweest om het resultaat dat ik nu heb te behalen. Daar ben ik hun allemaal zeer
dankbaar voor.
4
Profielwerkstuk ´Sportdranken´ door Omid Moradi
, Samenvatting
In dit profielwerkstuk staat de werking van het menselijk lichaam centraal en daarbij
wordt gekeken hoe stimulerende middelen, in dit geval sportdrankjes, ervoor zorgen
dat iemand fysiek beter presteert. Als eerste wordt de samenstelling van een
sportdrankje uitgelegd en daarbij kom je erachter dat er meerdere categorieën zijn
binnen de sportdrankjes.
Daarna kom je te weten hoe je spieren zijn opgebouwd en hoe het proces van de
samentrekking van de spieren verloopt bij een beweging. Sprinters en
marathonlopers hebben verschillende typen spieren dus dat wordt ook nog
behandeld.
In het derde hoofdstuk wordt gekeken wat energie is en hoe energie verkregen kan
worden. Je zal zien dat er bepaalde systemen in het lichaam werken die ervoor
zorgen dat er energie beschikbaar wordt gesteld. Zo weet je hoe je aan je energie
komt en je kan aan het eind van het hoofdstuk zelf berekenen hoeveel energie je per
dag nodig hebt.
Als laatste komt het praktijkgedeelte aan bod. Een grote groep deelnemers voerden
het experiment uit waarbij zij om een voetbalveld liepen. Aan de hand van het aantal
rondjes deelde ik de groep in Alpha en Beta. Die groepen werden allebei door
tweeën gedeeld waarna de ene helft een placebo kreeg en de andere helft een echt
sportdrankje. De resultaten waren dat de alle groepen hun prestaties nauwelijks
hebben verbeterd. Daaruit is te concluderen dat sportdrank weinig helpt.
Daarna komt er een deel over een interview met (semi-)topsporters, een sportdiëtiste
en de grote merken. De sporters gaven aan dat zij vaak een flesje sportdrank
dronken, wetende dat het niet voor een significant verschil zou zorgen. De
sportdiëtiste gaf aan dat sportdrank het best voor lange intensieve oefeningen
gebruikt kan worden, om de koolhydraten aan te vullen en de merken wilden niet
deelnamen aan het onderzoek.
Als laatst volgt de conclusie dat sportdranken fysiek niet zorgen voor betere
prestaties, maar dat het meer aan de mentale gesteldheid van iemand ligt.
5
Profielwerkstuk ´Sportdranken´ door Omid Moradi
