Paragraaf 1 Ontledings- en synthesereacties
Een ontledingsreactie is een chemische reactie waarbij uit één beginstof
twee of meer reactieproducten ontstaan. Er zijn 3 manieren waarop een
ontledingsreactie kan ontstaan: thermolyse, elektrolyse en fotolyse.
Thermolyse is een ontledingsreactie door middel van warmte. Stoffen
die bij verhitting zonder zuurstof verkolen, heten organische stoffen.
Bij thermolyse van organische stoffen ontstaan meestal ook gassen en
rook. Je kunt dat weergeven in het volgende reactieschema:
Organische stoffen koolstof + water + rook + gassen
Elektrolyse is een ontledingsreactie door middel van elektrische
energie. Je kunt bijvoorbeeld de stof water ontleden met elektrolyse. Bij
de elektrolyse van water ontstaan 2 nieuwe stoffen:
Water waterstof + zuurstof
Waterstof heeft een kleinere dichtheid dan lucht. Waterstof is heel
brandbaar. Je kunt waterstof opvangen in een omgekeerde reageerbuis.
Als je dan bij de opening van de reageerbuis een brandende lucifer
houdt, hoor je een blafgeluid/fluittoon/harde knal. De reactie waarmee je
de aanwezigheid van een stof aantoont, noem je een
aantoningsreactie.
, Water kan je ontleden met het toestel van Hofmann
Fotolyse is een ontledingsreactie door middel van licht. Als je een
waterperoxide ontleedt is het reactieschema als volgt:
Waterperoxide water + zuurstof
Er zijn meer stoffen die in kwaliteit achteruitgaan als ze te lang aan licht
worden blootgesteld. Als dit ongewenst is, moet je de stoffen in het
donker bewaren.
De ontledingsproducten van water: waterstof en zuurstof kun je niet
verder ontleden. Waterstof en zuurstof zijn dus niet-ontleedbare
stoffen. In totaal zijn er ongeveer 120 niet-ontleedbare stoffen. De
meeste stoffen zijn wel ontleedbaar. Ontleedbare stoffen worden ook
wel verbindingen genoemd. Niet-ontleedbare stoffen heten ook wel
elementen.