Aantekeningen MTSWO —> Hoorcollege 1: M2 (01-11)
- Social research strategies: kwalitatieve en kwantitatieve benaderingen
Wat is het verschil tussen kwalitatief en kwantitatief onderzoek = doelstelling
Ordening informatie + onthouden informatie
Hypothese: hoe meer ordening en structuur het bevat, des te beter is informatie te onthouden
Inductief = je verkrijgt inzichten door het verzamelen en analyseren van gegevens
Deductief = je leidt vooraf een hypothese af uit de theorie en gaat deze toetsen met gegevens
Ontologie en epistemologie
Filoso sche uitgangspunten, niet eenvoudig: blijkt uit meningsverschillen tussen sociale
wetenschappers over deze kwesties
- begrijpen van verschillende benaderingen en fundamentele aannames
- Wees ervan bewust dat je epistemologie opvatting opvatting jouw keuzes tijdens het
onderzoeksproces beïnvloedt
Ontologie (zijnsleer)
Wat is de fundamentele aard van het zijn? Hoe zit de sociale werkelijkheid in elkaar?
Centrale tegenstelling:
Objectivisme: (werkelijkheid hangt boven ons (onafhankelijk) objectieve verschijnselen)
Sociale wereld / sociaal verschijnsel is onafhankelijk van (extern, staat los van) menselijke
betekenisgeving.
- Focus op feiten
(Sociaal) constructivisme: (de hele wereld is een constructie van mensen, alles wordt gevormd en
gemaakt door mensen)
Er is geen werkelijkheid die onafhankelijk is van menselijke betekenisgeving. Het is een bouwsel
(een sociale constructie) dat door mensen in een samenleving wordt gevormd.
- Focus op perspectieven
Epistemologie (kennisleer)
Hoe kunnen we de wereld om ons heen kennen? Wat kunnen wij weten? How to obtain
knowledge of the social world?
- Thomas Kuhn vs Karl Popper
• Popper’s visie sluit aan bij het objectivisme:
Theorieën zijn met elkaar te vergelijken. We kunnen dichter bij de waarheid komen door ze te
toetsen aan de ‘harde feiten’ en onjuiste theorieën weggooien.
- realisme: We kunnen kennis vergaren over “de waarheid”, een wetenschappelijke theorie
beschrijft (min of meer) de ‘de werkelijkheid’.
Inductie-probleem: wat hebben we eigenlijk aan een bevestigende observatie..?
(Inductie bevat geen logische zekerheid)
Inductie-probleem —> oplossing: falsi catie
We hebben niet zoveel aan een bevestigende observatie, maar wel aan een weerlegging
• Kuhn's visie sluit aan bij constructivisme:
Het ene paradigma (perspectief, ‘denkraam’) is niet beter dan het andere. Ze zijn
incommensurable (onverenigbaar). Een paradigma-wisseling brengt ons niet dichter bij ‘de
waarheid’.
- Meer beschrijven: Gaat erom hoe je ernaar kijkt.
Voorbeelden van paradigma-wisselingen:
- De Copernicaanse revolutie; de aarde is niet het middelpunt van het heelal.
- Darwin’s evolutietheorie
- Continentale drift-theorie
fi fi
, Sociale wetenschappen: Pre-paradigmatisch (p.564)
Begrijpen en verklaren
Er is geen overeenstemming over de epistemologische veronderstellingen, en dus geen
eenduidige visie op hoe onderzoek gedaan kan en moet worden.
Twee ideaal-typische benaderingen om kennis over de sociale werkelijkheid te vergaren:
(1) Positivistische school: verklaren
(2) Interpretatieve school: begrijpen
‘Interpretative understanding of social action in order to arrive at a causal explanation of its
course and e ect’ - Max Weber
Positivistische school: verklaren
- posititivisme is ‘di cult to pin down’. Benadering wordt ook wel aangeduid als
‘natuurwetenschappelijke methode’ .
- Alternative benaming; empirisch-analytische benadering (vs empirisch-interpretatieve
benadering)
- Positivisme is voor sommigen een scheldwoord (‘negative term’)
Kenmerken:
- Wat is het doel en de aard van een verklaring of theorie?
Nomothetische verklaringen: (wetten van sociaal gedrag)
We zijn opzoek naar algemene, universele, causale wetmatigheden om patronen in menselijk
gedrag te verklaren.
Reductionistisch: focus op de invloed van bepaalde afzonderlijke variabelen
- Hoe komen we tot kennis?
Formuleren (via deductie) en toetsen van hypothesen: vergelijk theorieën met ‘harde feiten’. Door
eliminatie van onjuiste theorieën leren we stap-voor-stap van onze fouten (via inductie of
falsi catie)
Empirisme: we verkrijgen kennis via zintuigelijke ervaringen
(Phenomenalism (p.23) is een radicale vorm van empirisme)
- Wat is de rol van waarden en normatieve oordelen?
Waarde-vrijheid: objectieve kennis is gebaseerd op feiten, niet op normen, opties en geloof
Strikte scheiding tussen normatieve en wetenschappelijke uitspraken: resultaten van onderzoek
moeten los staan van waarde-oordelen. Uit ‘wat is” kan men geen norm a eiden (“hoe het zou
moeten zijn”) .
Interpretatieve school: begrijpen
Deze benadering omvat verschillende intellectuele tradities:
- Hermeneutiek (uitleggen): studie vd interpretatie van (heilige) teksten
- Phenomenology: studie van betekenisgeving van mensen
- Verstehen: begrijpen (Max Weber)
- Wat is de aard en het doel van een theorie?
Doel: bestuderen de betekenis van menselijk denken en handelen
Uitvloeisel van constructivisme; mensen maken en hanteren in hun dagelijks leven “sociale
constructies’ die hun in staat stellen om gebeurtenissen en ervaringen te begrijpen.
Doel: bestuderen de betekenis van menselijk denken en handelen. Op een bepaald tijdstip, in een
bepaalde context.
Onderzoek is vaak idiogra sch van aard. (Idios = eigen, zelf):
Beschrijving/ verklaring van een uniek geval, een unieke context of uniek proces dat zich nooit op
dezelfde manier zal herhalen
fi ff ffi fi fl
- Social research strategies: kwalitatieve en kwantitatieve benaderingen
Wat is het verschil tussen kwalitatief en kwantitatief onderzoek = doelstelling
Ordening informatie + onthouden informatie
Hypothese: hoe meer ordening en structuur het bevat, des te beter is informatie te onthouden
Inductief = je verkrijgt inzichten door het verzamelen en analyseren van gegevens
Deductief = je leidt vooraf een hypothese af uit de theorie en gaat deze toetsen met gegevens
Ontologie en epistemologie
Filoso sche uitgangspunten, niet eenvoudig: blijkt uit meningsverschillen tussen sociale
wetenschappers over deze kwesties
- begrijpen van verschillende benaderingen en fundamentele aannames
- Wees ervan bewust dat je epistemologie opvatting opvatting jouw keuzes tijdens het
onderzoeksproces beïnvloedt
Ontologie (zijnsleer)
Wat is de fundamentele aard van het zijn? Hoe zit de sociale werkelijkheid in elkaar?
Centrale tegenstelling:
Objectivisme: (werkelijkheid hangt boven ons (onafhankelijk) objectieve verschijnselen)
Sociale wereld / sociaal verschijnsel is onafhankelijk van (extern, staat los van) menselijke
betekenisgeving.
- Focus op feiten
(Sociaal) constructivisme: (de hele wereld is een constructie van mensen, alles wordt gevormd en
gemaakt door mensen)
Er is geen werkelijkheid die onafhankelijk is van menselijke betekenisgeving. Het is een bouwsel
(een sociale constructie) dat door mensen in een samenleving wordt gevormd.
- Focus op perspectieven
Epistemologie (kennisleer)
Hoe kunnen we de wereld om ons heen kennen? Wat kunnen wij weten? How to obtain
knowledge of the social world?
- Thomas Kuhn vs Karl Popper
• Popper’s visie sluit aan bij het objectivisme:
Theorieën zijn met elkaar te vergelijken. We kunnen dichter bij de waarheid komen door ze te
toetsen aan de ‘harde feiten’ en onjuiste theorieën weggooien.
- realisme: We kunnen kennis vergaren over “de waarheid”, een wetenschappelijke theorie
beschrijft (min of meer) de ‘de werkelijkheid’.
Inductie-probleem: wat hebben we eigenlijk aan een bevestigende observatie..?
(Inductie bevat geen logische zekerheid)
Inductie-probleem —> oplossing: falsi catie
We hebben niet zoveel aan een bevestigende observatie, maar wel aan een weerlegging
• Kuhn's visie sluit aan bij constructivisme:
Het ene paradigma (perspectief, ‘denkraam’) is niet beter dan het andere. Ze zijn
incommensurable (onverenigbaar). Een paradigma-wisseling brengt ons niet dichter bij ‘de
waarheid’.
- Meer beschrijven: Gaat erom hoe je ernaar kijkt.
Voorbeelden van paradigma-wisselingen:
- De Copernicaanse revolutie; de aarde is niet het middelpunt van het heelal.
- Darwin’s evolutietheorie
- Continentale drift-theorie
fi fi
, Sociale wetenschappen: Pre-paradigmatisch (p.564)
Begrijpen en verklaren
Er is geen overeenstemming over de epistemologische veronderstellingen, en dus geen
eenduidige visie op hoe onderzoek gedaan kan en moet worden.
Twee ideaal-typische benaderingen om kennis over de sociale werkelijkheid te vergaren:
(1) Positivistische school: verklaren
(2) Interpretatieve school: begrijpen
‘Interpretative understanding of social action in order to arrive at a causal explanation of its
course and e ect’ - Max Weber
Positivistische school: verklaren
- posititivisme is ‘di cult to pin down’. Benadering wordt ook wel aangeduid als
‘natuurwetenschappelijke methode’ .
- Alternative benaming; empirisch-analytische benadering (vs empirisch-interpretatieve
benadering)
- Positivisme is voor sommigen een scheldwoord (‘negative term’)
Kenmerken:
- Wat is het doel en de aard van een verklaring of theorie?
Nomothetische verklaringen: (wetten van sociaal gedrag)
We zijn opzoek naar algemene, universele, causale wetmatigheden om patronen in menselijk
gedrag te verklaren.
Reductionistisch: focus op de invloed van bepaalde afzonderlijke variabelen
- Hoe komen we tot kennis?
Formuleren (via deductie) en toetsen van hypothesen: vergelijk theorieën met ‘harde feiten’. Door
eliminatie van onjuiste theorieën leren we stap-voor-stap van onze fouten (via inductie of
falsi catie)
Empirisme: we verkrijgen kennis via zintuigelijke ervaringen
(Phenomenalism (p.23) is een radicale vorm van empirisme)
- Wat is de rol van waarden en normatieve oordelen?
Waarde-vrijheid: objectieve kennis is gebaseerd op feiten, niet op normen, opties en geloof
Strikte scheiding tussen normatieve en wetenschappelijke uitspraken: resultaten van onderzoek
moeten los staan van waarde-oordelen. Uit ‘wat is” kan men geen norm a eiden (“hoe het zou
moeten zijn”) .
Interpretatieve school: begrijpen
Deze benadering omvat verschillende intellectuele tradities:
- Hermeneutiek (uitleggen): studie vd interpretatie van (heilige) teksten
- Phenomenology: studie van betekenisgeving van mensen
- Verstehen: begrijpen (Max Weber)
- Wat is de aard en het doel van een theorie?
Doel: bestuderen de betekenis van menselijk denken en handelen
Uitvloeisel van constructivisme; mensen maken en hanteren in hun dagelijks leven “sociale
constructies’ die hun in staat stellen om gebeurtenissen en ervaringen te begrijpen.
Doel: bestuderen de betekenis van menselijk denken en handelen. Op een bepaald tijdstip, in een
bepaalde context.
Onderzoek is vaak idiogra sch van aard. (Idios = eigen, zelf):
Beschrijving/ verklaring van een uniek geval, een unieke context of uniek proces dat zich nooit op
dezelfde manier zal herhalen
fi ff ffi fi fl
