Organisatieontdekker samenvatting
Basisboek Interne Communicatie
Hoofdstuk 1
§1.1 Een organisatie: wat is dat eigenlijk?
Mensen krijgen te maken met meer en omvangrijkere organisaties, die dieper ingrijpen in het leven.
Toename omvang è toename complexiteit, verscheidenheid in vormen en onderlinge vervlechting
van organisaties.
Organisaties zijn doelrealiserende samenwerkingsverbanden tussen mensen. Eigenlijk niks meer
dan een afspraak hoe het samenwerkingsverband is georganiseerd. Reorganisatie: afspraak van de
gekozen vorm wordt herzien.
Organisaties zitten in een netwerk met andere organisaties en zijn afhankelijk van elkaar.
Actorenanalyse: een methode om de invloed van organisaties waar je bijvoorbeeld als bedrijf of
projectuitvoerder mee te maken hebt, in kaart te brengen.
§1.2.1 Twee soorten organisaties
- Expliciete organisatie: de zichtbare organisatie, onderlinge hiërarchische verhoudingen,
formeel
- Impliciete organisatie: onzichtbare organisatie, informeel
Expliciete organisatie Impliciete organisatie
Organigram met functies Rollen die mensen vervullen en relaties die ze
hebben
Rationaliteit Irrationaliteit, emoties en gevoelens
Procedures, bevoegdheden Ongeschreven regels, ondergrondse patronen,
persoonlijke verhoudingen
Macht (op grond van positie) Invloed van invloedsbesef
Beheersmatig plannen Flexibel ontwikkelen
Inhoud en taak Bedoeling/betrekking
Gelijk hebben Gelijk krijgen
De knikkers Het spel, het politiek gedrag
Huisstijl, aankleding en inrichting, Zo zijn onze manieren, de stijl van het huis
gedragscode
Formele communicatie: bijeenkomsten, Informele communicatie: wandelgangen,
vergaderingen, communicatiemiddelen geruchten, koffieautomaatgesprekken
§1.2.4 Verborgen regels
Onbewuste drijfveren in het handelen van mensen, zijn niet goed of slecht. Iemand wordt zich pas
bewust van verborgen regels wanneer deze worden overtreden. Hebben zowel functionele- als
disfunctionele kant:
- Functionele kant: ze zorgen voor stabiliteit en voorspelbaarheid in relaties
- Disfunctionele kant: ze perken gedragsvrijheid in, ze belemmeren jezelf te zijn
Gewoontepatronen: ongeschreven regels over wat wel en niet mag in de omgang met elkaar en
wat wel en niet over deze omgang mag worden gezegd.
, §1.2.5 Het Ondertussen
Hetgeen dat buiten je blikveld valt, maar wel invloed heeft op hetgeen waar je je op richt. Het is niet
duidelijk wat het is en wanneer en hoe het invloed zal gaan hebben. Wanneer het Ondertussen
benaderd wordt, wordt het onderdeel van de bewuste leefwereld en vormt er ergens anders een
nieuw Ondertussen.
Hoofdstuk 2
§2.1 Naar een beter communicatiemodel
Oud è Nieuw
Oude model geeft transportdenken weer, menselijke communicatie is veel complexer. Hierdoor is
het oude model achterhaald en onvolledig.
Communicatie wordt pas communicatie wanneer de ontvanger de boodschap ook daadwerkelijk
heeft ontvangen. De zender en ontvanger kunnen met elkaar relaties aangaan en switchen van rol.
Informeren (informatieoverdracht) is een éénrichtingsverkeer. De ontvanger ontvangt
boodschappen, maar transformeert niet in de rol van de zender.
Communiceren is tweerichtingsverkeer. Zender en ontvanger reageren op elkaars boodschappen
en wisselen dus van rol.
§2.2 Definitie van interne communicatie
Een proces van uitwisseling van boodschappen en de betekenisgeving daarvan tussen personen die
beroepshalve betrokken zijn bij de organisatie.
Omschrijving heeft 4 kernaspecten:
1. Uitwisseling van boodschappen – betrekking op overdracht van informatie binnen
organisatie
2. En de betekenis daarvan – boodschapuitwisseling is niet betekenisloos. Zowel zender als
ontvanger geeft betekenis aan de boodschap
3. Een proces (…) tussen personen – verwijst naar interactie en samenwerking tussen
personen.
4. Die beroepshalve betrokken zijn bij de organisatie – hoort die groep er wel of niet bij?
Basisboek Interne Communicatie
Hoofdstuk 1
§1.1 Een organisatie: wat is dat eigenlijk?
Mensen krijgen te maken met meer en omvangrijkere organisaties, die dieper ingrijpen in het leven.
Toename omvang è toename complexiteit, verscheidenheid in vormen en onderlinge vervlechting
van organisaties.
Organisaties zijn doelrealiserende samenwerkingsverbanden tussen mensen. Eigenlijk niks meer
dan een afspraak hoe het samenwerkingsverband is georganiseerd. Reorganisatie: afspraak van de
gekozen vorm wordt herzien.
Organisaties zitten in een netwerk met andere organisaties en zijn afhankelijk van elkaar.
Actorenanalyse: een methode om de invloed van organisaties waar je bijvoorbeeld als bedrijf of
projectuitvoerder mee te maken hebt, in kaart te brengen.
§1.2.1 Twee soorten organisaties
- Expliciete organisatie: de zichtbare organisatie, onderlinge hiërarchische verhoudingen,
formeel
- Impliciete organisatie: onzichtbare organisatie, informeel
Expliciete organisatie Impliciete organisatie
Organigram met functies Rollen die mensen vervullen en relaties die ze
hebben
Rationaliteit Irrationaliteit, emoties en gevoelens
Procedures, bevoegdheden Ongeschreven regels, ondergrondse patronen,
persoonlijke verhoudingen
Macht (op grond van positie) Invloed van invloedsbesef
Beheersmatig plannen Flexibel ontwikkelen
Inhoud en taak Bedoeling/betrekking
Gelijk hebben Gelijk krijgen
De knikkers Het spel, het politiek gedrag
Huisstijl, aankleding en inrichting, Zo zijn onze manieren, de stijl van het huis
gedragscode
Formele communicatie: bijeenkomsten, Informele communicatie: wandelgangen,
vergaderingen, communicatiemiddelen geruchten, koffieautomaatgesprekken
§1.2.4 Verborgen regels
Onbewuste drijfveren in het handelen van mensen, zijn niet goed of slecht. Iemand wordt zich pas
bewust van verborgen regels wanneer deze worden overtreden. Hebben zowel functionele- als
disfunctionele kant:
- Functionele kant: ze zorgen voor stabiliteit en voorspelbaarheid in relaties
- Disfunctionele kant: ze perken gedragsvrijheid in, ze belemmeren jezelf te zijn
Gewoontepatronen: ongeschreven regels over wat wel en niet mag in de omgang met elkaar en
wat wel en niet over deze omgang mag worden gezegd.
, §1.2.5 Het Ondertussen
Hetgeen dat buiten je blikveld valt, maar wel invloed heeft op hetgeen waar je je op richt. Het is niet
duidelijk wat het is en wanneer en hoe het invloed zal gaan hebben. Wanneer het Ondertussen
benaderd wordt, wordt het onderdeel van de bewuste leefwereld en vormt er ergens anders een
nieuw Ondertussen.
Hoofdstuk 2
§2.1 Naar een beter communicatiemodel
Oud è Nieuw
Oude model geeft transportdenken weer, menselijke communicatie is veel complexer. Hierdoor is
het oude model achterhaald en onvolledig.
Communicatie wordt pas communicatie wanneer de ontvanger de boodschap ook daadwerkelijk
heeft ontvangen. De zender en ontvanger kunnen met elkaar relaties aangaan en switchen van rol.
Informeren (informatieoverdracht) is een éénrichtingsverkeer. De ontvanger ontvangt
boodschappen, maar transformeert niet in de rol van de zender.
Communiceren is tweerichtingsverkeer. Zender en ontvanger reageren op elkaars boodschappen
en wisselen dus van rol.
§2.2 Definitie van interne communicatie
Een proces van uitwisseling van boodschappen en de betekenisgeving daarvan tussen personen die
beroepshalve betrokken zijn bij de organisatie.
Omschrijving heeft 4 kernaspecten:
1. Uitwisseling van boodschappen – betrekking op overdracht van informatie binnen
organisatie
2. En de betekenis daarvan – boodschapuitwisseling is niet betekenisloos. Zowel zender als
ontvanger geeft betekenis aan de boodschap
3. Een proces (…) tussen personen – verwijst naar interactie en samenwerking tussen
personen.
4. Die beroepshalve betrokken zijn bij de organisatie – hoort die groep er wel of niet bij?
