Hoofdstuk 1 – Wat zijn attitudes?
- Attitude: evaluatie van een object dat is gebaseerd op een cognitieve, affectieve en een
gedragsmatig component
- Attitudes verschillen in de mate van valence: positieve, neutrale of negatieve richting en
verschillen ook in sterkte
Onderzoek naar attitudes
- Convergente benadering: attitude verandering heeft een verklaring nodig, dus welke
variabelen bepalen de attitude verandering
- Divergente benadering: theorieën ontwikkelen die toepasbaar waren op attitude
phenomenen
Sociale cognitie
- Sterke attitudes blijven langer bestaan over de tijd, zijn resistent tegen verandering,
beïvloeden informatieverwerking en kunnen gedrag voorspellen
File drawer model: consultatie van bestaande, stabiele kennistructuur over het attitudeobject
Temporary construction: tijdelijke evaluatieve respons die tot stand komt op basis van op
dat moment beschikbare informatie
Expliciete, directe meting van attitudes
- Equal appearing interval method (EAI): de onderzoeker maakt een pool met relevante
stellingen die belangrijk zijn voor de gemeten attitude, daarna worden deze stellingen op een
schaal geordend met verschillende intervallen, daarna geven respondenten aan in hoeverre zij
het er mee eens zijn.
- Likert schaal: roken is goed, schaal 1 tot 5 helemaal mee eens tot helemaal mee oneens
- Semantisch differentiaal benadering: euthanasie is goed of slecht, geef aan met een
kruisje op de lijn of in vakjes
- Guttman: cumulatieve schalen met extreme negatief tot extreem positief
Problemen met directe metingen
- Impressie management en vragenlijsten kunnen de respons van proefpersonen beïnvloeden
Impliciete, indirecte meting van attitudes
- Consensusschattingen: hoe groot is de percentage UvA-studenten, dat: Engels wilt?
- Lost letter techniek: wie stuurt meer brieven terug? Anoniem en gedragsmatig, maar kost
veel werk en is niet subtiel. Vooral bij gepolariseerde onderwerpen en bij behoefte aan
anonieme respons.
- Evaluatieve priming taken: wit gezicht zien en dan aangeven of kakkerlak +/- is
- Projectieve testen: ambigue materiaal beoordelen, ruimte voor interpretatie en attitude
kleurt die interpretatie
- Impliciete associatie test: reactietijd, maar impliciete metingen correleren laag met
expliciete metingen omdat ze een ander deel van attitudes meten. Beste is dus om zowel
expliciet als impliciet te meten.
Hoofdstuk 2 – De drie heksen van attitudes
1) Attitude content
- Cognitieve, Affectieve, Behavioral (CAB) tripartite model van attitude waarbij je
C en A kunt meten met een semantisch differentiaal methode. Het is makkelijk en je
, kunt goed zien waar iemand meer naar neigt maar mensen hebben gauw door dat het
alleen cognitieve en affectieve componenten bevat. Je kunt mensen ook een open
vraag stellen over een attitude, probleem is wel dat mensen soms niet goed kunnen
beschrijven wat ze voelen en vinden en het kost meer tijd en moeite.
- Samenwerkende relatie bij CAB, soms is C en B kwantitatief en kwalitatief
verschillend, maar het zijn wel separate componenten
2) Attitude sterkte
- 1-dimensioneel: positieve of negatieve attitude (links
- 2-dimensioneel: combinatie van attitudes maakt een fluctuerende grafiek, waarbij
een attitudinale ambivalentie kan optreden (zowel positief als negatief)
- Reponse polarisatie: positieve saliantie attitude in positieve omgeving en negatief in
negatieve omgeving
- Typen ambivalentie:
1) Potentiële ambivalentie: tegelijk een positieve en een negatieve attitude hebben
jegens een attitude object (dit kan onbewust zijn)
2) Gevoelde ambivalentie: bewust een spanning voelen als je aan het attitude object
denkt
- Ambivalentie is vooral vervelend als je een keuze MOET maken, en wordt opgelost
door een biased informatieverwerking
3) Attitude functies
- Functies om doelen te halen, kennis te organiseren en om psychologische behoeften
te bevredigen (sociaal adaptieve en waarde-expressieve functie)
Functies volgens Smith et al.
1) Object appraisal functie: mogelijkheid om attitudes samen te vatten in positieve
en negatieve attributen (vermijden van negatieve objecten en positieve opzoeken)
2) Sociale aanpassing functie: mensen identificeren die je lief vind en vermijden die
je niet lief vindt (drankje kopen voor leuke persoon)
3) Externalisatie functie: attitudes die jezelf verdedigen tegen je interne conflicten
(golfen haten omdat het slechte spelen jouw zelfvertrouwen bedreigd)
Functies volgens Katz et al.
1) Kennis functie: informatie organiseren over attitude objecten
2) Utilatarian functie: attitude objecten opzoeken die belonend zijn en vermijden
die niet belonend zijn (net als object appraisal van Smith)
3) Ego defensieve functie: attitude objecten die je zelfvertrouwen beschermen (net
als externalisatie)
4) Waarde expressieve functie: attitude kunnen je zelfconcept en centrale waarden
uiten (fietsen omdat het beter is voor het milieu)
- Maar het blijft moeilijk om functies te meten omdat mensen vaak niet hun motieven en
attitude functies kennen
- Object appraisal functie is het belangrijkst omdat het voor energie besparing zorgt waardoor
je makkelijker en sneller kunt oordelen
- Attitude: evaluatie van een object dat is gebaseerd op een cognitieve, affectieve en een
gedragsmatig component
- Attitudes verschillen in de mate van valence: positieve, neutrale of negatieve richting en
verschillen ook in sterkte
Onderzoek naar attitudes
- Convergente benadering: attitude verandering heeft een verklaring nodig, dus welke
variabelen bepalen de attitude verandering
- Divergente benadering: theorieën ontwikkelen die toepasbaar waren op attitude
phenomenen
Sociale cognitie
- Sterke attitudes blijven langer bestaan over de tijd, zijn resistent tegen verandering,
beïvloeden informatieverwerking en kunnen gedrag voorspellen
File drawer model: consultatie van bestaande, stabiele kennistructuur over het attitudeobject
Temporary construction: tijdelijke evaluatieve respons die tot stand komt op basis van op
dat moment beschikbare informatie
Expliciete, directe meting van attitudes
- Equal appearing interval method (EAI): de onderzoeker maakt een pool met relevante
stellingen die belangrijk zijn voor de gemeten attitude, daarna worden deze stellingen op een
schaal geordend met verschillende intervallen, daarna geven respondenten aan in hoeverre zij
het er mee eens zijn.
- Likert schaal: roken is goed, schaal 1 tot 5 helemaal mee eens tot helemaal mee oneens
- Semantisch differentiaal benadering: euthanasie is goed of slecht, geef aan met een
kruisje op de lijn of in vakjes
- Guttman: cumulatieve schalen met extreme negatief tot extreem positief
Problemen met directe metingen
- Impressie management en vragenlijsten kunnen de respons van proefpersonen beïnvloeden
Impliciete, indirecte meting van attitudes
- Consensusschattingen: hoe groot is de percentage UvA-studenten, dat: Engels wilt?
- Lost letter techniek: wie stuurt meer brieven terug? Anoniem en gedragsmatig, maar kost
veel werk en is niet subtiel. Vooral bij gepolariseerde onderwerpen en bij behoefte aan
anonieme respons.
- Evaluatieve priming taken: wit gezicht zien en dan aangeven of kakkerlak +/- is
- Projectieve testen: ambigue materiaal beoordelen, ruimte voor interpretatie en attitude
kleurt die interpretatie
- Impliciete associatie test: reactietijd, maar impliciete metingen correleren laag met
expliciete metingen omdat ze een ander deel van attitudes meten. Beste is dus om zowel
expliciet als impliciet te meten.
Hoofdstuk 2 – De drie heksen van attitudes
1) Attitude content
- Cognitieve, Affectieve, Behavioral (CAB) tripartite model van attitude waarbij je
C en A kunt meten met een semantisch differentiaal methode. Het is makkelijk en je
, kunt goed zien waar iemand meer naar neigt maar mensen hebben gauw door dat het
alleen cognitieve en affectieve componenten bevat. Je kunt mensen ook een open
vraag stellen over een attitude, probleem is wel dat mensen soms niet goed kunnen
beschrijven wat ze voelen en vinden en het kost meer tijd en moeite.
- Samenwerkende relatie bij CAB, soms is C en B kwantitatief en kwalitatief
verschillend, maar het zijn wel separate componenten
2) Attitude sterkte
- 1-dimensioneel: positieve of negatieve attitude (links
- 2-dimensioneel: combinatie van attitudes maakt een fluctuerende grafiek, waarbij
een attitudinale ambivalentie kan optreden (zowel positief als negatief)
- Reponse polarisatie: positieve saliantie attitude in positieve omgeving en negatief in
negatieve omgeving
- Typen ambivalentie:
1) Potentiële ambivalentie: tegelijk een positieve en een negatieve attitude hebben
jegens een attitude object (dit kan onbewust zijn)
2) Gevoelde ambivalentie: bewust een spanning voelen als je aan het attitude object
denkt
- Ambivalentie is vooral vervelend als je een keuze MOET maken, en wordt opgelost
door een biased informatieverwerking
3) Attitude functies
- Functies om doelen te halen, kennis te organiseren en om psychologische behoeften
te bevredigen (sociaal adaptieve en waarde-expressieve functie)
Functies volgens Smith et al.
1) Object appraisal functie: mogelijkheid om attitudes samen te vatten in positieve
en negatieve attributen (vermijden van negatieve objecten en positieve opzoeken)
2) Sociale aanpassing functie: mensen identificeren die je lief vind en vermijden die
je niet lief vindt (drankje kopen voor leuke persoon)
3) Externalisatie functie: attitudes die jezelf verdedigen tegen je interne conflicten
(golfen haten omdat het slechte spelen jouw zelfvertrouwen bedreigd)
Functies volgens Katz et al.
1) Kennis functie: informatie organiseren over attitude objecten
2) Utilatarian functie: attitude objecten opzoeken die belonend zijn en vermijden
die niet belonend zijn (net als object appraisal van Smith)
3) Ego defensieve functie: attitude objecten die je zelfvertrouwen beschermen (net
als externalisatie)
4) Waarde expressieve functie: attitude kunnen je zelfconcept en centrale waarden
uiten (fietsen omdat het beter is voor het milieu)
- Maar het blijft moeilijk om functies te meten omdat mensen vaak niet hun motieven en
attitude functies kennen
- Object appraisal functie is het belangrijkst omdat het voor energie besparing zorgt waardoor
je makkelijker en sneller kunt oordelen
