Samenvatting Instrumentenleer

Instrumenteleer
H1

313
Tandformule pup:  3 snijtanden, 1 hoektand, 3 valse kiezen.
313
3142
Tandformule volwassen hond:  3 snijtanden, 1 hoektand, 4 premolaren en 2 of
3143
3 molaren.

Tandbenamingen:
 I = incisivum = snijtand
 C = canninus = hoektand
 P = premolaar = valse kies
 M= molaar = ware kies


Een gebitselement bestaat uit:
 De koon: Anatomische kroon (dat deel van het gebitselement dat met glazuur
bedenkt is) en klinische kroon (dat deel dat boven het tandvlees uitsteekt).
 De tandhals: verbindingsstuk tussen kroon en wortel, hier slaat het glazuur over
in het zachtere cement.
 Een of meer wortels: liggen verankerd in het kraakbot en bedekt met een laagje
cement.

Het parodonitium bestaat uit:
 De gingiva: wordt ook wel tandvlees genoemd
 Het parodontale ligament:
o Belangrijkste onderdeel van het pardontium, het verankert de tand in de
tandkas  wortelvlies
 Het wortelcement
 Het alveolaire bot (de tandkas):
o Het gedeelte van de boven- en onderkaak waarin zich de tandkassen
bevinden.
Pulpa: het zachte weefsel die zich in het inwendige van de tand bevindt

Tandvlees
 Een ander woord voor tandvlees is Gingiva.
 Sulcus gingivalis: de spleet tussen de tand en het tandvlees. Hierin wordt het
sulcusvocht gevormd met daarin antilichamen en witte bloedlichaampjes gericht
tegen de aanwezige bacteriën.
 Tandvlees is een sterke barrière tegen bacteriën in de mondholte en tandplak.

, H2

Gingivitis: tandvleesontsteking
Parodontitis: ontsteking van het ophangapparaat van gebitselementen  tandvlees

Tandvleesontsteking kan ontstaan door:
 Tandplaquebacteriën en tandsteenbacteriën
 Slechte mondhygiëne door achtergebleven voedselresten
 Afwijkingen aan mondslijmvlies, tong of lipplooien
 Wortelontstekingen met fistelvorming
 Achtergebleven wortelresten na bijvoorbeeld een extractie.
 Ontsteking van de tandkas (alveolitis), meestal na extractie
 Doorbraakproblemen en achtergebleven melkelementen
 Andere zaken zoals kaakfractuur, botfragmenten, braken, ect.

Tandplaque
 Een aanslag van 1-2 mm dik op de gebitselementen dat bestaat uit witgeel,
papperig materiaal dat in eerste instantie vrij gemakkelijk weg te krabben is.
 Bestaat voor ¾ uit levende en dode bacteriën en hun stofwisselingsproducten
 De inwerking van de bacteriën en het neerslaan van kalkzouten berhardt de
tandplaque tot tandsteen.

Tandsteen
 Een harde meestal bruine laag als gevolg van langdurig neerslaan van
voedselresten, kalkzouten, bacteriën en speeksel op de tanden en kiezen
 Als het niet wordt verwijderd kan er gingivitis (tandvleesontsteking) en daarna
zelfs parodontitis ontstaan.

Tandsteen Tandplaque
* Wit ( witgeel) Wit-geel-bruin
* Papperig Hard materiaal
* Met nagel verwijderbaar Niet met nagel verwijderbaar
* Ophoping van bacteriën( dood en Verharding van plak door en hun
levend) stofwisselingsproducten speeksel
met mineralen calcium, fosfor en
bacteriën
* Plaats Tandvleesovergang Plaats tandvleesovergang
* Op de kiezen en hoektanden Op de kiezen en hoektanden


Gingivitis (tandvleesontsteking):
Kenmerken:
 Snel bloeden bij aanraken van tandvlees
 Roodheid van het tandvlees
 Gezwollen zijn van het tandvlees.

Parodontitis

, Kenmerken:
 Blauwrode gingiva, die slap zijn en gemakkelijk tot bloeden te brengen zijn
 Tussen tand en gingiva bevindt zich een pocket waarin pus aanwezig is
 Een enorme stank uit de bek
 Bij röntgen onderzoek ziet met botoplossing van de tandkas
Therapie: Een zeer uitvoerige tandheelkundige behandeling én een goede mondhygiëne
thuis.

Afwijkingen in aantal gebitselementen
 Ondertal: te weinig blijvende elementen aanwezig  niet aangelegd of
ontwikkelt.
 Overtalligheid: teveel aan blijvende gebitselementen  extra aanleg van een
tandkiem of splitsing van een tandkiem.
 Persisterende melktanden: melktandje dat niet uitvalt, waardoor je
bijvoorbeeld een dubbele hoektand krijgt  moet verwijderd worden.
 Malocclusie: bij gebitsbogen bij gesloten bek niet correct op elkaar aansluiten.

Afwijkingen in structuur van gebitselementen door erfelijke oorzaken:
 Iedere ziekte van de moederhond tijdens de dracht
 Infectieziekten van de jonge hond die direct invloed hebben op de ontwikkeling
van de tanden en kiezen  hondenziekte
 Algemene ziekten van de jonge hond die invloed hebben op de conditie 
longontsteking, diarree, wormbesmettingen
 Verstoring in bloedtoevoer  trauma of ontstekingen

Verkleuringen van het gebit:
 Onvoldoende mineralisatie van het glazuur
 Verouderingsprocessen
 Trauma van gebitselementen
 Een beschadigde pulpaholte (holte in de tand waar bloedvaten en zenuwen
lopen)
 Cariës (aantasting glazuur) en het gebruik van vulmaterialen
 Pseudoverkleuringen: niet verkleuring van gebit maar kleuruitstraling door
tandsteen, tansplaque, pigmentatie, ect.