Tabel meningen auteurs
Artikel Auteur Standpunt
Wat is Lindenbergh Aansprakelijkheidsrecht is aansprakenrecht.
aansprakelijkheidsrecht? (2020) Het gaat over aanspraken die iemand in
rechte geldend kan maken op grond van OD,
ovk of subjectief recht.
Aansprakelijkheidsrecht is breder dan OD-
recht én breder dan het verbintenissenrecht:
het gaat over verbintenissen en andere
rechtsplichten.
Art. 3:296 BW is de kern van het
aansprakelijkheidsrecht (rechtshandhaving)
en niet art. 6:95 e.v. BW (schadevergoeding).
Hoe oordeelt de Smeehuijze Noemt bronnen om de ongeschreven
feitenrechter over strijd met n (2017) zorgvuldigheidsnorm in te vullen:
de maatschappelijke 1. HR-rechtspraak
betamelijkheid in de zin van 2. Wetgeving (samenwerking/reflexwerking). Je
art. 6:162 lid 2 BW? kan de correctie Langemeijer zien als
reflexwerking;
3. Maatschappelijke normvorming (‘soft law’,
bijv. Gedragscode ballonvaart, in de medische
wereld bijv. Protocollen)
4. Tuchtrechtspraak
5. Deskundigenrapportages
Minder gezichtspunten, Knigge, van Knigge e.a. hebben onderzoek gedaan naar
betere sturing? Boom en de gezichtspunten in het algemeen. Zij constateren dat
Keijser het niet uitmaakt of het veel gezichtspunten zijn of
(2018) weinig. Het is niet zo dat je met minder
gezichtspunten een betere sturing hebt. In hun
onderzoek bleek in elk geval dat verschillen in
uitkomst niet terug te voeren waren op een interactie
van het type casus en de catalogus: de casus deed
ertoe, het type catalogus niet.
volgens Jansen (de professor) gaat het niet om
een sturing, maar juist op een instructie voor de
rechter.
Hoe luiden de Jansen HR Kelderluik (1965): onrechtmatigheid afhankelijk
kelderluikfactoren? (2018) van omstandigheden:
1) Kans op
onvoorzichtigheid/onoplettendheid;
2) Kans op ongevallen;
3) Ernst van de te verwachten gevolgen;
4) Bezwaarlijkheid van de te treffen
voorzorgsmaatregelen.
, Er bestaat discussie over de gezichtspunten. Als
aanvullende gezichtspunten worden gezien:
a. De aard van de gedraging; en
b. De gebruikelijkheid van
voorzorgsmaatregelen.
Jansen is een voorstander voor het vasthouden aan
de 4 oorspronkelijke gezichtspunten.
De rol van art. 6:162 BW in Jansen Art. 6:162 BW is niet nodig bij art. 3:296 BW maar
verbods- en bevelsacties (2020) het is wel nuttig voor een verbod/bevel. Gaat om een
preventieve actie. Het blijft volgens Jansen nuttig om
te kijken naar de rechtspraak van de OD, omdat die
rechtspraak wel veel nuance biedt en ruimte voor
casuïstische oplossingen wat van de rechter wordt
verwacht. De casuïstische benadering van de OD kan
goed gebruikt worden/een referentiekader vormen
voor het verbod/bevel artikel.
Franke Bij de rechtvaardigingsgronden en
(2022) zorgvuldigheidsnormen gaat het steeds om toetsing
aan (strafrechtelijke) beginselen van proportionaliteit
(doel rechtvaardigt middel) en subsidiariteit (geen
beter alternatief). Franke stelt dat wij in het civiele
recht ook moeten gaan toetsen aan de beginselen
van proportionaliteit en subsidiariteit.
Volgens Franke is de toets van de proportionaliteit en
subsidiariteit niet onbekend in het
buitencontractuele aansprakelijkheidsrecht, maar
slechts ingeburgerd onder een andere naam: die van
de zorgvuldigheidsnorm.
Gevaarzetting 2.0? Moet het Hartlief Door de Kelderluikfactoren te vertalen in termen van
lastige ‘kelderluiken’ (2022) proportionaliteit en subsidiariteit verliezen we aan
plaatsmaken voor een scherpte. Hartlief is kritisch over de oplossing van
eenvoudige Franke, want de Kelderluikfactoren zijn veel concreter
subsidiariteitstoets? en de rechter kan daar meer mee. Proportionaliteit
en subsidiariteit geven nou niet perse meer
rechtszekerheid. Hij ziet de meerwaarde er niet van
in.
De subsidiariteit als zodanig biedt geen goede, laat
staan een betere verklaring van bekende arresten en
geeft bij de normstelling ook niet meer richting dan
de huidige rechtspraak en daarop gebaseerde
inzichten.
, Stemmen door de tijd. Over Loth (2023) Bij intergenerationele zorgplichten jegens
intergenerationale voorouders/nakomelingen gelden drie vereisten:
zorgplichten in het 1. Een bevoegde vertegenwoordiger die voor de
aansprakelijkheidsrecht. belangen opkomt (volgens art. 3:305a BW);
2. Een zwaarwegend, levensduuroverstijgend
belang (bijv. het milieu_); en
3. Een concrete zorgplicht en debiteur.
Aansprakelijkheid Shell voor Brans en Een negatieve EVRM-plicht voor grote bedrijven is
klimaatverandering. Een Scheltema verdedigbaar, maar een positieve EVRM-plicht is
‘carbon major’ (2021) twijfelachtig. Dat een bedrijf zich daadwerkelijk moet
geconfronteerd met een inspannen om de uitstoot te verminderen vinden zij
reductiebevel vergaan.
Asser/Sieburgh doorwerking Sieburgh Het NL overheidsaansprakelijkheidsrecht is ruimer
van EU-recht en EVRM- (2019) dan Frankovich (geen beroep op rechtsdwaling voor
rechten bij overheden). NL overheidsaansprakelijkheidsrecht
overheidsaansprakelijkheid biedt meer bescherming.
Bescherming EVRM-rechten in horizontale
verhoudingen bij voorkeur via de
zorgvuldigheidsnorm. In de horizontale verhouding
moeten we het EVRM niet rechtstreek toepassen.
Noot bij Duwbak Linda Lindenbergh Lindenbergh gaat in zijn NJ-noot in op het verschil
(relativiteitsvereiste) van Schietincident Alphen met Duwbak Linda:
1. Casuïstiek: personenschade tegenover
zaakschade. Het wapenverlof tegenover een
scheepskeuring. Bij Duwbak Linda ging het om
een vermogensbelang, terwijl bij
Schietincident Alphen doden en gewonden
zijn gevallen.
2. Systematiek: de ‘voorvraag’ of de norm
überhaupt individuele vermogensbelangen
beschermt.
Volgens Lindenbergh aanvaard de HR het instutioneel
model van Den Hollander niet en heeft de rechter in
beide fasen de interpretatievrijheid.
De relativiteit van wettelijke Den Den Hollander formuleert een ‘instutitioneel model’
normen Hollander voor relativiteit in twee fasen:
(2016) 1. De voorvraag (het beschermingsdoel): heeft
de norm überhaupt privaatrechtelijke
betekenis? Strekt de norm überhaupt tot
bescherming van particulieren tegen schade?
hier geldt volgens Den Hollander: ‘nee,
tenzij’ (positieve aanwijzingen vereist), met
de correctie Langemeijer als ‘escape’. De
Artikel Auteur Standpunt
Wat is Lindenbergh Aansprakelijkheidsrecht is aansprakenrecht.
aansprakelijkheidsrecht? (2020) Het gaat over aanspraken die iemand in
rechte geldend kan maken op grond van OD,
ovk of subjectief recht.
Aansprakelijkheidsrecht is breder dan OD-
recht én breder dan het verbintenissenrecht:
het gaat over verbintenissen en andere
rechtsplichten.
Art. 3:296 BW is de kern van het
aansprakelijkheidsrecht (rechtshandhaving)
en niet art. 6:95 e.v. BW (schadevergoeding).
Hoe oordeelt de Smeehuijze Noemt bronnen om de ongeschreven
feitenrechter over strijd met n (2017) zorgvuldigheidsnorm in te vullen:
de maatschappelijke 1. HR-rechtspraak
betamelijkheid in de zin van 2. Wetgeving (samenwerking/reflexwerking). Je
art. 6:162 lid 2 BW? kan de correctie Langemeijer zien als
reflexwerking;
3. Maatschappelijke normvorming (‘soft law’,
bijv. Gedragscode ballonvaart, in de medische
wereld bijv. Protocollen)
4. Tuchtrechtspraak
5. Deskundigenrapportages
Minder gezichtspunten, Knigge, van Knigge e.a. hebben onderzoek gedaan naar
betere sturing? Boom en de gezichtspunten in het algemeen. Zij constateren dat
Keijser het niet uitmaakt of het veel gezichtspunten zijn of
(2018) weinig. Het is niet zo dat je met minder
gezichtspunten een betere sturing hebt. In hun
onderzoek bleek in elk geval dat verschillen in
uitkomst niet terug te voeren waren op een interactie
van het type casus en de catalogus: de casus deed
ertoe, het type catalogus niet.
volgens Jansen (de professor) gaat het niet om
een sturing, maar juist op een instructie voor de
rechter.
Hoe luiden de Jansen HR Kelderluik (1965): onrechtmatigheid afhankelijk
kelderluikfactoren? (2018) van omstandigheden:
1) Kans op
onvoorzichtigheid/onoplettendheid;
2) Kans op ongevallen;
3) Ernst van de te verwachten gevolgen;
4) Bezwaarlijkheid van de te treffen
voorzorgsmaatregelen.
, Er bestaat discussie over de gezichtspunten. Als
aanvullende gezichtspunten worden gezien:
a. De aard van de gedraging; en
b. De gebruikelijkheid van
voorzorgsmaatregelen.
Jansen is een voorstander voor het vasthouden aan
de 4 oorspronkelijke gezichtspunten.
De rol van art. 6:162 BW in Jansen Art. 6:162 BW is niet nodig bij art. 3:296 BW maar
verbods- en bevelsacties (2020) het is wel nuttig voor een verbod/bevel. Gaat om een
preventieve actie. Het blijft volgens Jansen nuttig om
te kijken naar de rechtspraak van de OD, omdat die
rechtspraak wel veel nuance biedt en ruimte voor
casuïstische oplossingen wat van de rechter wordt
verwacht. De casuïstische benadering van de OD kan
goed gebruikt worden/een referentiekader vormen
voor het verbod/bevel artikel.
Franke Bij de rechtvaardigingsgronden en
(2022) zorgvuldigheidsnormen gaat het steeds om toetsing
aan (strafrechtelijke) beginselen van proportionaliteit
(doel rechtvaardigt middel) en subsidiariteit (geen
beter alternatief). Franke stelt dat wij in het civiele
recht ook moeten gaan toetsen aan de beginselen
van proportionaliteit en subsidiariteit.
Volgens Franke is de toets van de proportionaliteit en
subsidiariteit niet onbekend in het
buitencontractuele aansprakelijkheidsrecht, maar
slechts ingeburgerd onder een andere naam: die van
de zorgvuldigheidsnorm.
Gevaarzetting 2.0? Moet het Hartlief Door de Kelderluikfactoren te vertalen in termen van
lastige ‘kelderluiken’ (2022) proportionaliteit en subsidiariteit verliezen we aan
plaatsmaken voor een scherpte. Hartlief is kritisch over de oplossing van
eenvoudige Franke, want de Kelderluikfactoren zijn veel concreter
subsidiariteitstoets? en de rechter kan daar meer mee. Proportionaliteit
en subsidiariteit geven nou niet perse meer
rechtszekerheid. Hij ziet de meerwaarde er niet van
in.
De subsidiariteit als zodanig biedt geen goede, laat
staan een betere verklaring van bekende arresten en
geeft bij de normstelling ook niet meer richting dan
de huidige rechtspraak en daarop gebaseerde
inzichten.
, Stemmen door de tijd. Over Loth (2023) Bij intergenerationele zorgplichten jegens
intergenerationale voorouders/nakomelingen gelden drie vereisten:
zorgplichten in het 1. Een bevoegde vertegenwoordiger die voor de
aansprakelijkheidsrecht. belangen opkomt (volgens art. 3:305a BW);
2. Een zwaarwegend, levensduuroverstijgend
belang (bijv. het milieu_); en
3. Een concrete zorgplicht en debiteur.
Aansprakelijkheid Shell voor Brans en Een negatieve EVRM-plicht voor grote bedrijven is
klimaatverandering. Een Scheltema verdedigbaar, maar een positieve EVRM-plicht is
‘carbon major’ (2021) twijfelachtig. Dat een bedrijf zich daadwerkelijk moet
geconfronteerd met een inspannen om de uitstoot te verminderen vinden zij
reductiebevel vergaan.
Asser/Sieburgh doorwerking Sieburgh Het NL overheidsaansprakelijkheidsrecht is ruimer
van EU-recht en EVRM- (2019) dan Frankovich (geen beroep op rechtsdwaling voor
rechten bij overheden). NL overheidsaansprakelijkheidsrecht
overheidsaansprakelijkheid biedt meer bescherming.
Bescherming EVRM-rechten in horizontale
verhoudingen bij voorkeur via de
zorgvuldigheidsnorm. In de horizontale verhouding
moeten we het EVRM niet rechtstreek toepassen.
Noot bij Duwbak Linda Lindenbergh Lindenbergh gaat in zijn NJ-noot in op het verschil
(relativiteitsvereiste) van Schietincident Alphen met Duwbak Linda:
1. Casuïstiek: personenschade tegenover
zaakschade. Het wapenverlof tegenover een
scheepskeuring. Bij Duwbak Linda ging het om
een vermogensbelang, terwijl bij
Schietincident Alphen doden en gewonden
zijn gevallen.
2. Systematiek: de ‘voorvraag’ of de norm
überhaupt individuele vermogensbelangen
beschermt.
Volgens Lindenbergh aanvaard de HR het instutioneel
model van Den Hollander niet en heeft de rechter in
beide fasen de interpretatievrijheid.
De relativiteit van wettelijke Den Den Hollander formuleert een ‘instutitioneel model’
normen Hollander voor relativiteit in twee fasen:
(2016) 1. De voorvraag (het beschermingsdoel): heeft
de norm überhaupt privaatrechtelijke
betekenis? Strekt de norm überhaupt tot
bescherming van particulieren tegen schade?
hier geldt volgens Den Hollander: ‘nee,
tenzij’ (positieve aanwijzingen vereist), met
de correctie Langemeijer als ‘escape’. De
