3.1 Peecher (2013) An accountability framework for financial statement accountants
and related questions
Introductie
Uit onderzoek blijkt dat de huidige accountability in het vak erg gericht zijn op het straffen. Dit leidt
echter niet tot het motiveren van het behalen van een hoge controlekwaliteit of het investeren in
onderzoek en ontwikkeling van activiteiten die op lange termijn de controlekwaliteit zullen verbeteren.
Deze leiden echter juist tot short-term, compliance-focused gedrag waarbij accountants net boven de
minimale grens van kwaliteit zitten om sancties te ontlopen. De auteurs willen dit graag veranderd zien
en stellen hiertoe twee vragen. Wat voor soort raamwerk kan gebruikt worden om:
• Welk soort verantwoordelijkheidskader zouden toezichthouders kunnen gebruiken om
accountants te motiveren de kwaliteit van de controle te verbeteren?
• Welk verantwoordelijkheidskader zouden toezichthouders kunnen gebruiken om te
beoordelen hoe goed accountants hun taken hebben uitgevoerd?
Ze stellen een accountability raamwerk voor met twee dimensies: Reward versus penalties en
processen versus outcome. Ze geven vier potentiële veranderingen om de controlekwaliteit te
verbeteren op basis van het raamwerk.
De context van een controle van financiële overzichten
Ook al mogen er geen toekomstige bedragen in jaarrekeningen opgenomen worden (zoals verkoop- en
winstverwachtingen van de huidige portefeuille), zitten er nog steeds schatÝngen in de jaarrekening
die afhankelijk zijn van toekomstige gebeurtenissen (bijv. afwaardering vordering / fair value).
Accountants moeten dus moeilijke schatÝngen beoordelen waarvan de uitkomst afhankelijk is van
toekomstige gebeurtenissen. Deze schatÝngen (judgements) kunnen op het moment van de audit
passend zijn, en toch nog behoorlijk afwijken van de daadwerkelijke uitkomst. Het is mogelijk dat de
accountants dan gestraft worden door de regulator, ondanks de passend gemaakte schatÝng.
Aangescherpte regelgeving en monitoring hierop zou dit juist nog kunnen verergeren.
Accountant accountability ramework
Peecher geeft aan dat dit plaatje de huidige situatie
betreft. Zijn conclusie is dat er veel te veel linksonder zit,
en dat dit eigenlijk slechts ziet op straffen en dat deze
getriggerd worden door de uitkomst van de controle. Dat
er niets in het bovenste deel zit geeft direct het gebrek
aan beloningen aan. Dit terwijl onderzoek juist
ondersteund dat beloningen kwaliteit verhogend kan
werken.
Het gebrek aan accountabilities in het rechter deel van
het kwadrant laat eigenlijk zien dat de accountants slechts
beoordeeld worden op de uitkomst en te weinig op het
proces die ze hiervoor gevolgd hebben. Het meer
focussen op het proces kan echter ook kwaliteit
verhogend werken.
32