Samenvatting Nederlands spelling havo

Nederlands samenvatting spelling
8.1 persoonsvorm
Persoonsvorm
De persoonsvorm geeft aan:
 het getal aan: enkelvoud of meervoud
 de personen (1e persoon = jij, wij/we; 2e persoon = jij/je, u, jullie; 3e persoon = hij,
zij/ze)
 de tijd: tegenwoordige tijd of verleden tijd

je vind de persoonsvorm door de zin van tijd te veranderen; de werkwoorden die
mee veranderen, zijn de persoonsvorm
 mary heeft in haar leven nooit geschaatst, omdat ze bang is om te vallen
 mary had in haar leven nooit geschaatst, omdat ze bang was om te vallen

tegenwoordige tijd:
spel de persoonsvorm als tegenwoordige tijd enkelvoud
- als ik-vorm: als er ik bij staat & als er je/jij achter staat
- als ik-vorm + t (in alle andere gevallen)

verleden tijd:
zwakke werkwoorden ‘t (e)x – f(o)ksch(aa)p
- als de letter voor de uitgang -en van het hele werkwoord in het ‘t (e)x –
f(o)ksch(aa)p zit, schrijf je het als ik-vorm tegenwoordige tijd + te(n)
- als de letter voor de uitgang -en van het hele werkwoord niet in het ‘t (e)x –
f(o)ksch(aa)p zit, schrijf je het als ik-vorm tegenwoordige tijd + de(n)
- let op: de e, o en de aa van ‘t (e)x – f(o)ksch(aa)p tellen niet mee
sterke werkwoorden
- sterke werkwoorden maak je langer om te horen of de laatste letter een -d of
een -t is.
- Onthoud: een persoonsvorm in de verleden tijd eindigt nooit met -dt

2 overige werkwoordsvormen
Overige werkwoorden
Hoe spel je de andere werkwoordsvormen?
- Infinitief: zoals die in het woordenboek staat
- Gebiedende wijs: als ik-vorm
- Onvoltooid deelwoord: als infinitief + d(e)
- Voltooid deelwoord: komt meestal voor naast een vorm van hebben, zijn of
worden.
 Sterk werkwoord eindigt meestal op -en.
 Zwak werkwoord gebruik de verlengproef

Van een onvoltooid en voltooid deelwoord kun je een bijvoeglijk naamwoord
maken.
 Spel zo’n bijvoeglijk naamwoord zo kort mogelijk
 De voltooide deelwoorden van sterke werkwoorden veranderen niet als ze
bijvoeglijk gebruikt worden

Importwerkwoorden

,  Zijn Engelse werkwoorden die in het Nederlands gebruikt worden
- Voltooid deelwoord: gebruikt het ‘t (e)x – f(o)ksch(aa)p
- Laat de Engelse uitgangs -e staan, tenzij je uitspraakproblemen krijgt
- Onvoltooid deelwoord: infinitief + d(e)
- Bijvoeglijk naamwoord: zo kort mogelijk

3 lastige gevallen in de werkwoordspelling
Homofone werkwoordsvormen
Schema werkwoordspelling
Is het werkwoord een persoonsvorm?
- Zet de zin in een andere tijd, de werkwoorden die veranderen zijn pv
- Verander het getal (enkelvoud/meervoud) van de zin
 Ja?
- Tegenwoordige tijd
Enkelvoud: als ik-vorm: als er ik bij staat, als er je/jij achter staat anders als
ik-vorm + t (in alle andere gevallen)
Meervoud: hele werkwoord
- Verleden tijd
Zwak werkwoord: ik vorm tegenwoordige tijd + de(n) of te(n)
Sterkwerkwoord: zo kort en eenvoudig mogelijk
 Nee?
- Voltooid deelwoord: laatste letter met -d of -t?
Zwak werkwoord: verleden tijd op -de > verleden tijd met -d
Verleden tijd op -te > verleden tijd met -t
Sterk werkwoord: laatste letters -en
- Onvoltooid deelwoord: infinitief + d(e)
- Deelwoord bijvoeglijk:
Zwak werkwoord: deelwoord + e
Sterk werkwoord: deelwoord (onveranderd)

-d of -dt?
Stap 1: bepaal welk onderwerp bij de persoonsvorm hoort
Stap 2: beslis met het schema of je ik vorm of ik vorm + t moet spellen
 Bij het hele werkwoord waar geen d in zit, krijg je nooit -dt.

-d of -t?
Stap 1: verander de zin van tijd, een persoonsvorm verandert dan, een voltooid
deelwoord niet
Stap 2: pas uit het schema de regel toe

4 hoofdletters en leestekens
Hoofdletters
Hoofdletters en leestekens maken een tekst beter leesbaar en overzichtelijker

Je gebruikt een hoofdletter:
 Aan het begin van de zin (met apostrof het tweede woord)
 Bij persoonsnamen (Anouk Molenaar)
 Bij namen van verenigingen, instellingen, bedrijven & diensten (Rode Kruis)