Samenvatting Maatschappelijke Effecten ICT en Datagebruik
Leerdoelen
1. De student kan voorbeelden geven van gevolgen (gewenst en ongewenst) van het
gebruik van big data op groepen in de maatschappij.
2. De student kan de juridische, ethische en sociale dimensie onderscheiden in vragen
met betrekking tot grootschalig data gebruik.
3. De student kan uitleggen hoe het op grote schaal verzamelen en gebruiken van data
de democratische rechtsstaat zou kunnen ondermijnen.
4. De student kan de mogelijke gevolgen van het toepassen van big data in een
praktijksituatie overwegen.
,2
, Les 1 – Ethische en maatschappelijke aspecten van privacy tot rechtvaardigheid
VPRO Tegenlicht bekijken
- https://www.npo.nl/vpro-tegenlicht/22-04-2018/VPWON_1281161
Video’s die horen bij les 1
- https://www.ted.com/talks/gary_kovacs_tracking_the_trackers/up-
next?language=nl#t-62747
- https://www.ted.com/talks/glenn_greenwald_why_privacy_matters/up-
next?language=nl
Maatschappelijk effecten?
- Grootschalig
- Bedoeld en onbedoeld
- Soms niet voorzien
Maatschappelijke effecten richting een groep individuele
Kunnen herkennen en welke type vragen erbij horen!
- Juridische dimensie = opzoeken in de wet wat er toegestaan is;
- Sociale dimensie = wat vinden mensen wat mag;
- Ethische dimensie = stelt de vraag, hoe zou het moeten zijn? Wat moet acceptabel
zijn?
Ethische effecten
- Effecten op het gebied van ethiek
- Ethiek: goed leven, rechtvaardige samenleving, goede gevolgen
- Vragen zoals:
o Wat moet ik doen?
o Hoe ziet een goed leven als mens eruit?
o Hoe komen we tot een rechtvaardige maatschappij.
Normen, waarden, deugen
- Relatie tussen waarden en normen en deugden.
- Normen = wat is waardevol en wat is goed?
- Waarden = Ideale wereldbeelden, voorbeeld: Veilige samenleving.
- Deugen = karaktereigenschappen van mensen, stellen mensen in staat om een goed
leven te hebben.
Waarden Normen
Doel Middel
Globaal Specifiek
Moeilijk te realiseren zonder normen Betekenisloos, zonder waarde
Morele waarden
- Iets anders dan puur persoonlijke voorkeuren (vanilline of chocolade ijs lekkerder)
- Intrinsiek of instrumenteel
3
Leerdoelen
1. De student kan voorbeelden geven van gevolgen (gewenst en ongewenst) van het
gebruik van big data op groepen in de maatschappij.
2. De student kan de juridische, ethische en sociale dimensie onderscheiden in vragen
met betrekking tot grootschalig data gebruik.
3. De student kan uitleggen hoe het op grote schaal verzamelen en gebruiken van data
de democratische rechtsstaat zou kunnen ondermijnen.
4. De student kan de mogelijke gevolgen van het toepassen van big data in een
praktijksituatie overwegen.
,2
, Les 1 – Ethische en maatschappelijke aspecten van privacy tot rechtvaardigheid
VPRO Tegenlicht bekijken
- https://www.npo.nl/vpro-tegenlicht/22-04-2018/VPWON_1281161
Video’s die horen bij les 1
- https://www.ted.com/talks/gary_kovacs_tracking_the_trackers/up-
next?language=nl#t-62747
- https://www.ted.com/talks/glenn_greenwald_why_privacy_matters/up-
next?language=nl
Maatschappelijk effecten?
- Grootschalig
- Bedoeld en onbedoeld
- Soms niet voorzien
Maatschappelijke effecten richting een groep individuele
Kunnen herkennen en welke type vragen erbij horen!
- Juridische dimensie = opzoeken in de wet wat er toegestaan is;
- Sociale dimensie = wat vinden mensen wat mag;
- Ethische dimensie = stelt de vraag, hoe zou het moeten zijn? Wat moet acceptabel
zijn?
Ethische effecten
- Effecten op het gebied van ethiek
- Ethiek: goed leven, rechtvaardige samenleving, goede gevolgen
- Vragen zoals:
o Wat moet ik doen?
o Hoe ziet een goed leven als mens eruit?
o Hoe komen we tot een rechtvaardige maatschappij.
Normen, waarden, deugen
- Relatie tussen waarden en normen en deugden.
- Normen = wat is waardevol en wat is goed?
- Waarden = Ideale wereldbeelden, voorbeeld: Veilige samenleving.
- Deugen = karaktereigenschappen van mensen, stellen mensen in staat om een goed
leven te hebben.
Waarden Normen
Doel Middel
Globaal Specifiek
Moeilijk te realiseren zonder normen Betekenisloos, zonder waarde
Morele waarden
- Iets anders dan puur persoonlijke voorkeuren (vanilline of chocolade ijs lekkerder)
- Intrinsiek of instrumenteel
3
