Kennis methodische benadering
Tentamen vier; oefentoets antwoorden
VRAAG 1 - Casus Melanie:
Melanie van 20 jaar oud heeft een licht verstandelijke beperking. Zij woont samen met haar moeder en
hond in een appartement in Den haag. Moeder heeft Melanie altijd zoveel mogelijk betrokken bij de
activiteiten in het gezin. Denk hierbij aan het deelnemen aan sociale activiteiten en sportevenementen.
Met wat aansturing van moeder lukt het Melanie om redelijk zelfstandig te leven. Om Melanie te
blijven prikkelen in haar zelfstandigheid laat moeder Melanie drie avonden per week zelf koken. Iets
wat haar met wat hulp van moeder prima lukt. Moeder doet nog wel de boodschappen, anders eet
Melanie als avondeten patat en taart. Melanie wil ook graag koken. Ze droomt van een baan als kok.
a) Teken voor Melanie de competentiebalans en de bijbehorende aspecten. Gebruik hierbij
de taak “zelfzorg”.
Taak:
Zelfzorg, het zorgen van voldoende voedzaam eten.
Vaardigheden:
Het koken van een maaltijd.
Stressoren
Op dit moment niet aanwezig
Protectieve omgevingsfactoren
Steun vanuit moeder op praktisch gebied.
Protectieve persoonseigenschappen:
Gemotiveerd om te koken. Heeft ambitie als kok.
Cognitieve beperking:
Melanie is bekend met lvb.
Bij het uitstappen van de tram wordt moeder aangereden door een scooter met als gevolg een
complexe breuk in het bovenbeen. In afwachting van de operatie verblijft moeder in het ziekenhuis.
Sinds moeder opgenomen is in het ziekenhuis dient Melanie zelf de boodschappen te doen. Wel is er
een buurvrouw die dagelijks op bezoek komt bij Melanie om te kijken of alles goed gaat. Het valt haar
bij een bezoek op dat er wel erg veel dozen taart en zakken ovenfriet in de prullenbak liggen.
b) Wat doet deze situatie met de competentiebalans van Melanie m.b.t. de taak zelfzorg?
Hoe verklaar je de eventuele disbalans?
Het ongeluk van moeder telt als een stressor voor Melanie. Tegelijkertijd valt de praktische
steun van haar moeder ook tijdelijk weg. Normaal gesproken doet moeder namelijk alle
boodschappen voor Melanie. Hierdoor ontstaat er een disbalans tussen de
(ontwikkeling)taken/verwachtingen van Melanie en haar vaardigheden. Kortom: er wordt
meer van Melanie gevraagd dan ze op dit moment aan kan.
, VRAAG 2 - Casus Joris:
Joris heeft veel moeite om met de regels die hem gesteld worden om te gaan. Moeder vindt het lastig
om regels en grenzen te bewaken en is erg toegeeflijk.
a) Vanuit systeem gericht denken, wie is/zijn de client(en)?
Joris en zijn Moeder.
b) Het is niet duidelijk wat oorzaak en gevolg is in deze situatie. Hoe noem je dat?
Dit heet circulaire causaliteit.
VRAAG 3 - Casus Daan:
Daan is een vrolijke energieke jongen van 2 jaar oud. Ouders omschrijven hem als een lieve jongen
die moeilijk stil kan zitten. Zij geven aan dat Daan snel boos kan worden als hem iets niet lukt. Hieruit
zou opgemaakt kunnen worden dat Daan een moeilijk temperament heeft. Volgens Rigter (2004)
hebben kinderen met een moeilijk temperament vaak moeite om zich te voegen naar de wil van de
ouders, zijn ze snel van slag en kunnen ze lastig worden gecorrigeerd. Temperament kan als een
voorspeller van gedragsproblemen op latere leeftijd worden gezien.
Daan groeit op in een gezin bestaande uit vader, moeder en oudere zus (11 jaar). Moeder geeft aan last
te hebben van reuma en kan hem hierdoor moeilijk optillen. De oudere zus van Daan is bekend met
ADHD en ASS. Volgens Sprang (2005) kenmerkt het gedrag van kinderen met ADHD zich in het
moeite hebben met het reguleren van het gedrag, lichamelijke onrust en moeite met concentreren.
Ook vader is bekend met ADHD. Na de diagnose van dochter is vader, in 2017, op verzoek van de
behandelend psycholoog ook getest. Vader dat vergelijkend gedrag zien als dochter.
Door het voor moeder lastige gedrag van zoon Daan en de ondersteuning die zij aan haar man en
dochter moet geven geeft zij aan het op dit moment niet lang meer vol te kunnen houden. Dit zorgt in
de thuissituatie voor spanningen en soms conflicten. Ouders staan open voor hulp en ondersteuning.
Op dit moment is vader de kostwinnaar in het gezin. Hij werkt als vrachtwagenchauffeur en maakt
lange dagen. Hij begint meestal rond 6.30 uur en is vervolgens rond 18.00 uur weer thuis. Moeder is
sinds de geboorte van de dochter niet meer aan het werk. De reumaklachten zijn toegenomen waardoor
zij is afgekeurd. Zij ontvangt een Iva-uitkering. Volgens het UWV (2020) komen werknemers die nog
maar voor 20% of minder hun werkzaamheden kunnen uitvoeren in aanmerking voor een Iva-
uitkering.
Het gezin geeft aan geloof erg belangrijk te vinden. Het gezin gaat elke zondag naar de kerk waar zij
veel steun aan ervaren. Waar mogelijk doet moeder vrijwilligerswerk voor het pastoraat. Zij vindt het
fijn om contact te hebben met de andere mensen.
a) Vul de competentiebalans voor moeder in
Taak: opvoeding
Vaardigheden: consequent zijn, prijzen, belonen en corrigeren
Stressoren/ belemmerende omgevingsfactoren: ADHD-dochter en partner, kind met moeilijk
temperament. Partner veel van huis weg.
Bevorderende omgevingsfactoren/ protectieve factoren: contact met kerk. Netwerk rondom de
kerk
Belemmerende clientfactoren: reuma
Tentamen vier; oefentoets antwoorden
VRAAG 1 - Casus Melanie:
Melanie van 20 jaar oud heeft een licht verstandelijke beperking. Zij woont samen met haar moeder en
hond in een appartement in Den haag. Moeder heeft Melanie altijd zoveel mogelijk betrokken bij de
activiteiten in het gezin. Denk hierbij aan het deelnemen aan sociale activiteiten en sportevenementen.
Met wat aansturing van moeder lukt het Melanie om redelijk zelfstandig te leven. Om Melanie te
blijven prikkelen in haar zelfstandigheid laat moeder Melanie drie avonden per week zelf koken. Iets
wat haar met wat hulp van moeder prima lukt. Moeder doet nog wel de boodschappen, anders eet
Melanie als avondeten patat en taart. Melanie wil ook graag koken. Ze droomt van een baan als kok.
a) Teken voor Melanie de competentiebalans en de bijbehorende aspecten. Gebruik hierbij
de taak “zelfzorg”.
Taak:
Zelfzorg, het zorgen van voldoende voedzaam eten.
Vaardigheden:
Het koken van een maaltijd.
Stressoren
Op dit moment niet aanwezig
Protectieve omgevingsfactoren
Steun vanuit moeder op praktisch gebied.
Protectieve persoonseigenschappen:
Gemotiveerd om te koken. Heeft ambitie als kok.
Cognitieve beperking:
Melanie is bekend met lvb.
Bij het uitstappen van de tram wordt moeder aangereden door een scooter met als gevolg een
complexe breuk in het bovenbeen. In afwachting van de operatie verblijft moeder in het ziekenhuis.
Sinds moeder opgenomen is in het ziekenhuis dient Melanie zelf de boodschappen te doen. Wel is er
een buurvrouw die dagelijks op bezoek komt bij Melanie om te kijken of alles goed gaat. Het valt haar
bij een bezoek op dat er wel erg veel dozen taart en zakken ovenfriet in de prullenbak liggen.
b) Wat doet deze situatie met de competentiebalans van Melanie m.b.t. de taak zelfzorg?
Hoe verklaar je de eventuele disbalans?
Het ongeluk van moeder telt als een stressor voor Melanie. Tegelijkertijd valt de praktische
steun van haar moeder ook tijdelijk weg. Normaal gesproken doet moeder namelijk alle
boodschappen voor Melanie. Hierdoor ontstaat er een disbalans tussen de
(ontwikkeling)taken/verwachtingen van Melanie en haar vaardigheden. Kortom: er wordt
meer van Melanie gevraagd dan ze op dit moment aan kan.
, VRAAG 2 - Casus Joris:
Joris heeft veel moeite om met de regels die hem gesteld worden om te gaan. Moeder vindt het lastig
om regels en grenzen te bewaken en is erg toegeeflijk.
a) Vanuit systeem gericht denken, wie is/zijn de client(en)?
Joris en zijn Moeder.
b) Het is niet duidelijk wat oorzaak en gevolg is in deze situatie. Hoe noem je dat?
Dit heet circulaire causaliteit.
VRAAG 3 - Casus Daan:
Daan is een vrolijke energieke jongen van 2 jaar oud. Ouders omschrijven hem als een lieve jongen
die moeilijk stil kan zitten. Zij geven aan dat Daan snel boos kan worden als hem iets niet lukt. Hieruit
zou opgemaakt kunnen worden dat Daan een moeilijk temperament heeft. Volgens Rigter (2004)
hebben kinderen met een moeilijk temperament vaak moeite om zich te voegen naar de wil van de
ouders, zijn ze snel van slag en kunnen ze lastig worden gecorrigeerd. Temperament kan als een
voorspeller van gedragsproblemen op latere leeftijd worden gezien.
Daan groeit op in een gezin bestaande uit vader, moeder en oudere zus (11 jaar). Moeder geeft aan last
te hebben van reuma en kan hem hierdoor moeilijk optillen. De oudere zus van Daan is bekend met
ADHD en ASS. Volgens Sprang (2005) kenmerkt het gedrag van kinderen met ADHD zich in het
moeite hebben met het reguleren van het gedrag, lichamelijke onrust en moeite met concentreren.
Ook vader is bekend met ADHD. Na de diagnose van dochter is vader, in 2017, op verzoek van de
behandelend psycholoog ook getest. Vader dat vergelijkend gedrag zien als dochter.
Door het voor moeder lastige gedrag van zoon Daan en de ondersteuning die zij aan haar man en
dochter moet geven geeft zij aan het op dit moment niet lang meer vol te kunnen houden. Dit zorgt in
de thuissituatie voor spanningen en soms conflicten. Ouders staan open voor hulp en ondersteuning.
Op dit moment is vader de kostwinnaar in het gezin. Hij werkt als vrachtwagenchauffeur en maakt
lange dagen. Hij begint meestal rond 6.30 uur en is vervolgens rond 18.00 uur weer thuis. Moeder is
sinds de geboorte van de dochter niet meer aan het werk. De reumaklachten zijn toegenomen waardoor
zij is afgekeurd. Zij ontvangt een Iva-uitkering. Volgens het UWV (2020) komen werknemers die nog
maar voor 20% of minder hun werkzaamheden kunnen uitvoeren in aanmerking voor een Iva-
uitkering.
Het gezin geeft aan geloof erg belangrijk te vinden. Het gezin gaat elke zondag naar de kerk waar zij
veel steun aan ervaren. Waar mogelijk doet moeder vrijwilligerswerk voor het pastoraat. Zij vindt het
fijn om contact te hebben met de andere mensen.
a) Vul de competentiebalans voor moeder in
Taak: opvoeding
Vaardigheden: consequent zijn, prijzen, belonen en corrigeren
Stressoren/ belemmerende omgevingsfactoren: ADHD-dochter en partner, kind met moeilijk
temperament. Partner veel van huis weg.
Bevorderende omgevingsfactoren/ protectieve factoren: contact met kerk. Netwerk rondom de
kerk
Belemmerende clientfactoren: reuma
