Hoofdstuk 2: weer en klimaat
2.1 Oriëntatie.
Algemene kenmerken van het weer:
- In de zomer is het warmer dan de winter
- In de zomer dicht bij zee koeler dan ver van zee
- In het noorden bijna altijd kouder dan in het zuiden
- In de bergen meestal kouder dan in lagergelegen gebieden.
Leven met droogte: in Ethiopië regent het iets meer dan 200 mm per jaar. Dat is 4x zo weinig als in Nederland.
Ook is het daar veel warmer (gemiddeld 35ᵒC). Daarom moeilijk om gewassen te verbouwen.
2.2 Invloed van de zon.
Weer: de toestand van de atmosfeer op een bepaald moment op een bepaalde plaats. Kenmerken:
- Temperatuur
- Neerslag
- Wind
Klimaat: het gemiddelde weer in een groot gebied over de periode van 30 jaar.
Aarde draait in 24 uur om eigen as (aardas), ene kant dag/andere nacht.
Zon komt op in oosten, onder in westen.
In het oosten komt de zon eerder op, in het westen later.
Zo ontstaan tijdsverschillen op aarde.
De seizoenen:
De aardas staat schuin ten opzichte van de baan die de aarde rond de zon maakt (de afwijking is een hoek van
23,5 graden). Hierdoor krijgt een plaats op aarde niet het hele jaar dezelfde hoeveelheid
zon. Zo ontstaan seizoenen.
December → zuidelijk halfrond is naar zon gekeerd: zomer
Noordelijk halfrond is van de zon af gekeerd: winter
Juni → precies andersom
Invalshoek van zonnestralen:
Grote invalshoek: hoe dichter bij evenaar hoe groter invalshoek → meer zonnestralen
op kleine oppervlakte.
Kleine invalshoek: hoe verder van evenaar hoe kouder. Hoe schuiner de zonnestralen
op de aarde vallen hoe langere afstand door atmosfeer hoe meer energie zonnestraler
verliezen. Zelfde bundel zonnestralen beschijnt een groter gebied.
Keerkringen en poolcirkels:
Noordelijke keerkring: (Kreeftskeerkring) breedtecirkel
op 23.5 graden ten noorden van de evenaar waar de
zon nog recht boven je hoofd kan staan, rond 21 juni.
Zuidelijke keerkring: (Steenbokskeerkring)
breedtecirkel op 23,5 graden ten zuiden van de
evenaar. Hier staat een half jaar later de zon recht
boven. Op zuidelijke poolcirkel gaat dan de zon niet
onder.
Poolcirkel: breedtecirkel op 66,5 graden ten noorden
en ten zuiden van evenaar waarboven de zon minstens
1 dag per jaar niet onder gaat. Op nog hogere breedte gaat de zon zelfs meerdere nachten niet onder.
2.1 Oriëntatie.
Algemene kenmerken van het weer:
- In de zomer is het warmer dan de winter
- In de zomer dicht bij zee koeler dan ver van zee
- In het noorden bijna altijd kouder dan in het zuiden
- In de bergen meestal kouder dan in lagergelegen gebieden.
Leven met droogte: in Ethiopië regent het iets meer dan 200 mm per jaar. Dat is 4x zo weinig als in Nederland.
Ook is het daar veel warmer (gemiddeld 35ᵒC). Daarom moeilijk om gewassen te verbouwen.
2.2 Invloed van de zon.
Weer: de toestand van de atmosfeer op een bepaald moment op een bepaalde plaats. Kenmerken:
- Temperatuur
- Neerslag
- Wind
Klimaat: het gemiddelde weer in een groot gebied over de periode van 30 jaar.
Aarde draait in 24 uur om eigen as (aardas), ene kant dag/andere nacht.
Zon komt op in oosten, onder in westen.
In het oosten komt de zon eerder op, in het westen later.
Zo ontstaan tijdsverschillen op aarde.
De seizoenen:
De aardas staat schuin ten opzichte van de baan die de aarde rond de zon maakt (de afwijking is een hoek van
23,5 graden). Hierdoor krijgt een plaats op aarde niet het hele jaar dezelfde hoeveelheid
zon. Zo ontstaan seizoenen.
December → zuidelijk halfrond is naar zon gekeerd: zomer
Noordelijk halfrond is van de zon af gekeerd: winter
Juni → precies andersom
Invalshoek van zonnestralen:
Grote invalshoek: hoe dichter bij evenaar hoe groter invalshoek → meer zonnestralen
op kleine oppervlakte.
Kleine invalshoek: hoe verder van evenaar hoe kouder. Hoe schuiner de zonnestralen
op de aarde vallen hoe langere afstand door atmosfeer hoe meer energie zonnestraler
verliezen. Zelfde bundel zonnestralen beschijnt een groter gebied.
Keerkringen en poolcirkels:
Noordelijke keerkring: (Kreeftskeerkring) breedtecirkel
op 23.5 graden ten noorden van de evenaar waar de
zon nog recht boven je hoofd kan staan, rond 21 juni.
Zuidelijke keerkring: (Steenbokskeerkring)
breedtecirkel op 23,5 graden ten zuiden van de
evenaar. Hier staat een half jaar later de zon recht
boven. Op zuidelijke poolcirkel gaat dan de zon niet
onder.
Poolcirkel: breedtecirkel op 66,5 graden ten noorden
en ten zuiden van evenaar waarboven de zon minstens
1 dag per jaar niet onder gaat. Op nog hogere breedte gaat de zon zelfs meerdere nachten niet onder.
