Samenvatting
Ontwikkelingspsychologie II
Janey Rijgersberg
,Deel 1: Jongvolwassenheid
H1: Lichamelijke en cognitieve ontwikkeling
De prefrontale cortex is (zeker bij mannen) pas rond het 25e levensjaar volledig gerijpt.
De prefrontale cortex is de plek in de hersenen waar de executieve functies zetelen (de
mogelijkheden die wij hebben om onszelf te organiseren en om te plannen).
Myeline: vettige stof die op veel plaatsen in het zenuwstelsel het axon (uitloper van een
zenuwcel) omhult. Myeline geeft de witte stof zijn witte kleur. Het zorgt ervoor dat
zenuwimpulsen sneller worden doorgestuurd.
Wie beweegt, blijft gezond:
- Helpt om ziekten te voorkomen
- Gewicht en bloeddruk blijft op peil
- Mensen die bewegen zijn fitter en sterker
Risico’s te weinig beweging:
- Hart- en vaatziekten
- Darm- en borstkanker
- Osteoporose
- Suikerziekte
- Depressiviteit
- Zwaarlijvigheid in sterke mate
Secundaire veroudering: lichamelijke aftakeling die veroorzaakt wordt door
omgevingsfactoren of individueel gedrag.
De voedingsdriehoek van het Vlaams Instituut Gezond
Leven. Er worden 3 richtlijnen geformuleerd om
gezonder te eten:
1. Eet in verhouding meer voeding van plantaardige dan
van dierlijke oorsprong.
2. Geef de voorkeur aan weinig of niet bewerkte voeding
en eet zo weinig mogelijk ultra bewerkte voeding.
3. Vermijd overconsumptie en voedingsverspilling.
Definitie overgewicht: lichaamsgewicht dat 20% hoger ligt dan het gemiddelde voor
iemand van een bepaalde lengte.
Body Mass Index (BMI) = lichaamsgewicht in KG gedeeld door het kwadraat van lengte
in meters.
- Bijvoorbeeld: je weegt 65 kilo en je bent 1,70m: 65 / (1,70 x 1,70m) = 22,5
- Ondergewicht: BMI van 18,5 of lager
- Normaal: BMI van 18,5-25
- Overgewicht: BMI van 25-30
- Obesitas: BMI van 30 en hoger
Anorexia
- Ondanks hongergevoel niet eten om af te vallen
- Slechts 5% van anorexiapatiënten is man
- Ziekteduur is gemiddeld 4 jaar
- 45% geneest volledig, 30% gedeeltelijk en 25% helemaal niet
, Stress: de lichamelijke en emotionele reactie op gebeurtenissen die ons bedreigen of
uitdagen.
Psychoneuro-immunologie (PNI): onderzoek naar de relatie tussen de hersenen, het
immuunsysteem en psychologische factoren.
Risico’s langdurige stress:
- Lichaam wordt steeds slechter in staat om stress te hanteren.
- Verslechterde conditie van het hart, bloedvaten en andere lichaamsweefsels.
- Het vermogen om ziektekiemen te bestrijden neemt af.
Volgens psychologen doorlopen mensen een aantal stadia om te bepalen of ze wel of
geen stress ervaren.
1. Primaire inschatting: de betrokkene beoordeelt de gebeurtenis om te bepalen of
de gevolgen ervan positief, negatief of neutraal zijn.
2. Secundaire inschatting: het antwoord op de vraag ‘kan ik dit aan?’. Het is een
inschatting of zijn copingvaardigheden en hulpbronnen voldoende zijn om de
dreiging die de potentiële stressor inhoudt het hoofd te kunnen bieden.
Psychosomatische aandoeningen: medische problemen die worden veroorzaakt door de
interactie tussen psychologische, emotionele en lichamelijke problemen. Stress kan hier
een oorzaak van zijn.
Coping: poging om de dreiging die tot stress leidt te beheersen, te reduceren of te leren
verdragen.
Volgens Piaget blijft ons denken vanaf het einde van de adolescentie, tenminste
kwalitatief gezien, grotendeels hetzelfde. Mensen kunnen meer informatie verzamelen,
maar de manieren waarop ze erover nadenken zou gedurende de rest van hun leven niet
veranderen. Er is veel kritiek op deze theorie van Piaget.
Ontwikkelingspsycholoog Giesela Labouvie-Vief meent dat de aard van het denken wel
degelijk kwalitatief verandert tijdens de vroege volwassenheid. Ze stelt dat denken dat
puur op formele operaties is gebaseerd onvoldoende tegemoetkomt aan de eisen die aan
jongvolwassenen worden gesteld. De samenleving wordt steeds complexer en dat vereist
een manier van denken die ook op praktische ervaring, morele oordelen en waarden is
gebaseerd.
Postformeel denken: denken dat rekening houdt met het feit dat de hachelijke situaties
waarin volwassenen kunnen terechtkomen soms op relativerende wijze moet worden
opgelost.
William Perry meent dat onze manier van denken tijdens de vroege volwassenheid
verschuift van dualistisch naar relativistisch.
Schaies stadia van ontwikkeling:
1. Verwervend stadium: volgens Schaie het eerste stadium van cognitieve
ontwikkeling, omvat de gehele kindertijd en adolescentie de belangrijkste
ontwikkelingstaak, die bestaat uit het verwerven van de informatie.
2. Uitvoerend stadium: stadium waarin jongvolwassenen de verworven kennis
toepassen op specifieke situaties die te maken hebben met het bereiken van
langetermijndoelen op het gebied van carrière, gezin en bijdrage aan de
maatschappij.
3. Verantwoordelijk stadium: stadium waarin mensen van middelbare leeftijd zich
vooral bezighouden met hun persoonlijke situatie, inclusief het beschermen en
verzorgen van partner, gezin en carrière.
Ontwikkelingspsychologie II
Janey Rijgersberg
,Deel 1: Jongvolwassenheid
H1: Lichamelijke en cognitieve ontwikkeling
De prefrontale cortex is (zeker bij mannen) pas rond het 25e levensjaar volledig gerijpt.
De prefrontale cortex is de plek in de hersenen waar de executieve functies zetelen (de
mogelijkheden die wij hebben om onszelf te organiseren en om te plannen).
Myeline: vettige stof die op veel plaatsen in het zenuwstelsel het axon (uitloper van een
zenuwcel) omhult. Myeline geeft de witte stof zijn witte kleur. Het zorgt ervoor dat
zenuwimpulsen sneller worden doorgestuurd.
Wie beweegt, blijft gezond:
- Helpt om ziekten te voorkomen
- Gewicht en bloeddruk blijft op peil
- Mensen die bewegen zijn fitter en sterker
Risico’s te weinig beweging:
- Hart- en vaatziekten
- Darm- en borstkanker
- Osteoporose
- Suikerziekte
- Depressiviteit
- Zwaarlijvigheid in sterke mate
Secundaire veroudering: lichamelijke aftakeling die veroorzaakt wordt door
omgevingsfactoren of individueel gedrag.
De voedingsdriehoek van het Vlaams Instituut Gezond
Leven. Er worden 3 richtlijnen geformuleerd om
gezonder te eten:
1. Eet in verhouding meer voeding van plantaardige dan
van dierlijke oorsprong.
2. Geef de voorkeur aan weinig of niet bewerkte voeding
en eet zo weinig mogelijk ultra bewerkte voeding.
3. Vermijd overconsumptie en voedingsverspilling.
Definitie overgewicht: lichaamsgewicht dat 20% hoger ligt dan het gemiddelde voor
iemand van een bepaalde lengte.
Body Mass Index (BMI) = lichaamsgewicht in KG gedeeld door het kwadraat van lengte
in meters.
- Bijvoorbeeld: je weegt 65 kilo en je bent 1,70m: 65 / (1,70 x 1,70m) = 22,5
- Ondergewicht: BMI van 18,5 of lager
- Normaal: BMI van 18,5-25
- Overgewicht: BMI van 25-30
- Obesitas: BMI van 30 en hoger
Anorexia
- Ondanks hongergevoel niet eten om af te vallen
- Slechts 5% van anorexiapatiënten is man
- Ziekteduur is gemiddeld 4 jaar
- 45% geneest volledig, 30% gedeeltelijk en 25% helemaal niet
, Stress: de lichamelijke en emotionele reactie op gebeurtenissen die ons bedreigen of
uitdagen.
Psychoneuro-immunologie (PNI): onderzoek naar de relatie tussen de hersenen, het
immuunsysteem en psychologische factoren.
Risico’s langdurige stress:
- Lichaam wordt steeds slechter in staat om stress te hanteren.
- Verslechterde conditie van het hart, bloedvaten en andere lichaamsweefsels.
- Het vermogen om ziektekiemen te bestrijden neemt af.
Volgens psychologen doorlopen mensen een aantal stadia om te bepalen of ze wel of
geen stress ervaren.
1. Primaire inschatting: de betrokkene beoordeelt de gebeurtenis om te bepalen of
de gevolgen ervan positief, negatief of neutraal zijn.
2. Secundaire inschatting: het antwoord op de vraag ‘kan ik dit aan?’. Het is een
inschatting of zijn copingvaardigheden en hulpbronnen voldoende zijn om de
dreiging die de potentiële stressor inhoudt het hoofd te kunnen bieden.
Psychosomatische aandoeningen: medische problemen die worden veroorzaakt door de
interactie tussen psychologische, emotionele en lichamelijke problemen. Stress kan hier
een oorzaak van zijn.
Coping: poging om de dreiging die tot stress leidt te beheersen, te reduceren of te leren
verdragen.
Volgens Piaget blijft ons denken vanaf het einde van de adolescentie, tenminste
kwalitatief gezien, grotendeels hetzelfde. Mensen kunnen meer informatie verzamelen,
maar de manieren waarop ze erover nadenken zou gedurende de rest van hun leven niet
veranderen. Er is veel kritiek op deze theorie van Piaget.
Ontwikkelingspsycholoog Giesela Labouvie-Vief meent dat de aard van het denken wel
degelijk kwalitatief verandert tijdens de vroege volwassenheid. Ze stelt dat denken dat
puur op formele operaties is gebaseerd onvoldoende tegemoetkomt aan de eisen die aan
jongvolwassenen worden gesteld. De samenleving wordt steeds complexer en dat vereist
een manier van denken die ook op praktische ervaring, morele oordelen en waarden is
gebaseerd.
Postformeel denken: denken dat rekening houdt met het feit dat de hachelijke situaties
waarin volwassenen kunnen terechtkomen soms op relativerende wijze moet worden
opgelost.
William Perry meent dat onze manier van denken tijdens de vroege volwassenheid
verschuift van dualistisch naar relativistisch.
Schaies stadia van ontwikkeling:
1. Verwervend stadium: volgens Schaie het eerste stadium van cognitieve
ontwikkeling, omvat de gehele kindertijd en adolescentie de belangrijkste
ontwikkelingstaak, die bestaat uit het verwerven van de informatie.
2. Uitvoerend stadium: stadium waarin jongvolwassenen de verworven kennis
toepassen op specifieke situaties die te maken hebben met het bereiken van
langetermijndoelen op het gebied van carrière, gezin en bijdrage aan de
maatschappij.
3. Verantwoordelijk stadium: stadium waarin mensen van middelbare leeftijd zich
vooral bezighouden met hun persoonlijke situatie, inclusief het beschermen en
verzorgen van partner, gezin en carrière.
