Lecture 1:
Gray matter= Elk hersengebied dat voornamelijk bestaat uit cellichamen en haarvaten.
White matter= Gebieden van het zenuwstelsel die rijk zijn aan met vet omhulde neurale axonen die
de verbindingen tussen hersencellen vormen
Ventricle= Een holte in de hersenen die hersenvocht bevat
Frontal lobe= Alle neocortex en verbindingen vóór de centrale sulcus= een diepe groef in de
hersenen die de voor- en achterkant van de hersenen scheidt en een belangrijke rol speelt bij
motorische en sensorische functies.
- Het reguleert gedrag, motorische functies, taal, cognitie en emoties. Het beïnvloedt
besluitvorming, impulscontrole en persoonlijkheid.
Precentral gyrus= De gyrus ligt voor de centrale sulcus. Ook wel M1 of primaire motor cortex
genoemd.
Parietal lobe= Een algemeen deel van de hersenen dat achter de frontale kwab ligt, onder het
pariëtale bot= een plat bot in de schedel dat de bovenkant en zijkanten beschermt en samen met
andere schedelbotten de craniale schedel vormt.
- is betrokken bij sensorische verwerking, ruimtelijke waarneming, aandacht en
taalgerelateerde functies. Het helpt ons om te begrijpen wat we voelen, waar objecten zich
bevinden en speelt een rol in het lezen en schrijven.
Temporal lobe= Een gebied van de cortex en verbindingen onder de laterale kloof, grenzend aan de
slaapbeenderen.
- is betrokken bij auditieve verwerking, geheugen, taalbegrip, visuele herkenning en emotie.
Het speelt een cruciale rol in ons begrip van geluiden, herinneringen, taal en sociale
interacties.
Lateral fissure= Een diepe kloof in het corticale oppervlak van de hersenen die de temporale
en pariëtale kwabben scheidt. Ook wel Sylvische kloof genoemd.
Occipital lobe= Een algemeen gebied van de cortex dat in het achterste deel van het hoofd ligt.
- is verantwoordelijk voor visuele verwerking, inclusief het begrijpen van kleur, vorm, beweging,
gezichten en geschreven taal. Het stelt ons in staat om te zien en visuele informatie te
begrijpen.
Gyri= uitstulpingen van het hersengebied
Sulci= instulpingen van het hersengebied. is een
ondiepere groef of inkeping in de hersenen. Sulci
zijn kleiner en talrijker dan fissuren en helpen de
hersenen verder te verdelen in specifieke gebieden
en te specialiseren in functie. Sulci zijn te vinden
op het oppervlak van de cerebrale cortex en spelen
een rol bij het vergroten van het oppervlaktegebied
van de hersenen.
,fissure= is een diepe groef of inkeping in de hersenen. Fissuren zijn over het algemeen groter en
prominenter dan sulci en spelen een cruciale rol bij het verdelen van de hersenen in grote delen,
zoals de scheiding tussen de linker- en rechterhersenhelft (de longitudinale fissuur) of de scheiding
tussen de hersenhelften en de kleine hersenen (de transversale fissuur of tentoriumcerebelli).
Limbic system= Verschillende voorhersenstructuren die tussen de neocortex en de hersenstam
liggen en die een functioneel systeem vormen dat affectief en gemotiveerd gedrag en bepaalde
vormen van geheugen controleert.
- De cingulaire cortex= soms ook wel de cingulaire gyrus genoemd, is een deel van de
hersenen dat betrokken is bij emotieregulatie, aandacht, pijnverwerking, geheugen, sociaal
gedrag en motorische controle. Het speelt een rol bij het begrijpen van en reageren op
emoties en het schakelen tussen verschillende taken.
- Thalamus= fungeert als een schakelstation voor sensorische informatie en stuurt deze door
naar de juiste delen van de cortex. Het is betrokken bij aandacht en bewustzijn.
- Hypothalamus= reguleert tal van lichaamsfuncties, waaronder honger, dorst,
temperatuurregulatie, en het endocriene systeem dat hormonale reacties op stress en
emoties reguleert.
- Amygdala= betrokken bij de verwerking van emoties, met name angst en angstgerelateerde
reacties. Het speelt een rol bij het herkennen van bedreigingen en het initiëren van
emotionele reacties.
- hippocampus= essentieel voor de vorming en het ophalen van herinneringen. Het helpt bij
het opslaan van informatie in het langetermijngeheugen en speelt een rol bij ruimtelijke
navigatie.
- De fornix= een bundel zenuwvezels die de hippocampus verbindt met andere delen van het
limbische systeem en de hersenen. Het faciliteert communicatie tussen deze structuren.
- Olfactorische bol en tractus= Deze structuren zijn betrokken bij de verwerking van
geurinformatie en kunnen sterke emotionele reacties op geuren veroorzaken.
Ventral stream= verantwoordelijk voor het herkennen van objecten en hun kenmerken. Het helpt bij
het begrijpen van visuele informatie, zoals het identificeren van objecten, gezichten en kleuren. gaat
van occipital lobe naar temporal lobe. (wat-stroom)
Dorsal stream= verantwoordelijk voor het begrijpen van waar objecten zich bevinden en hoe we ons
naar hen toe moeten bewegen. Het is betrokken bij ruimtelijke verwerking en motorische coördinatie.
gaat van occipital lobe naar pariental lobe. (waar-stroom)
, richtings begrippen
anterior= voorzijde
posterior= achterzijde
ventral= voorzijde
dorsal= achterzijde
Rostraal= Naar de voorkant van de hersenen of naar de bovenkant van het ruggenmerg
Caudaal= richting de achterkant van de hersenen of de onderkant van het ruggenmerg.
Medial= richting de middellijn van het lichaam.
Lateral= weg van de middellijn van het lichaam
Anatomische vlakken
, HOE HERSENLETSELS LEIDEN TOT HET MODERNE BEGRIP VAN DE
FUNCTIE EN ORGANISATIE VAN DE HERSEN
Phineas Gage: In 1848 leerde hij ons over regionale hersenfuncties → werd bekend nadat een ongeluk met
een ijzeren staaf zijn hersenen beschadigde. Zijn herstel onthulde de relatie tussen hersenbeschadiging en
gedragsverandering, wat leidde tot inzichten in regionale hersenfuncties, vooral die van de frontale kwabben.
Een hersenlaesie= een beschadigd gebied in de hersenen, vaak veroorzaakt door een beroerte, verminderde
bloedtoevoer, een tumor, letsel, enzovoort. Op een MRI-scan ziet het eruit als een witte plek, wat wijst op
schade door verminderde bloedtoevoer, zoals bij een beroerte.
- In het geval van het Broca-gebied, dat betrokken is bij taalproductie, zou een laesie in dit gebied
verwijzen naar een afwijking of letsel in dat specifieke deel van de hersenen. Zo'n laesie kan leiden tot
taalproblemen, met name in het vermogen om samenhangende spraak te produceren.
PRINCIPES VAN ORGANISATIE
Hersenlaesies hebben bijgedragen aan het moderne begrip van de functie en organisatie van de hersenen op
verschillende manieren:
1. Lokalisatie: Klinische gevallen, zoals Broca's afasie, hebben aangetoond dat bepaalde soorten schade
consistent waren met bepaalde symptomen. Dit leidde tot het idee van lokalisatie, waarbij men
concludeerde dat sommige hersenfuncties anatomisch waren gelokaliseerd in specifieke delen van de
hersenen.
2. Lateralisatie: Schade aan een bepaalde zijde van het hoofd leidde tot het besef dat sommige functies
meestal aan een specifieke kant van de hersenen werden geassocieerd. Dit wordt lateraliteit
genoemd.
3. Distributie van functie: Het feit dat verloren functies soms kunnen herstellen, suggereert dat andere
delen van de hersenen kunnen compenseren voor beschadigde gebieden. Dit wijst op een zekere
mate van flexibiliteit en plasticiteit in de hersenen.
Gray matter= Elk hersengebied dat voornamelijk bestaat uit cellichamen en haarvaten.
White matter= Gebieden van het zenuwstelsel die rijk zijn aan met vet omhulde neurale axonen die
de verbindingen tussen hersencellen vormen
Ventricle= Een holte in de hersenen die hersenvocht bevat
Frontal lobe= Alle neocortex en verbindingen vóór de centrale sulcus= een diepe groef in de
hersenen die de voor- en achterkant van de hersenen scheidt en een belangrijke rol speelt bij
motorische en sensorische functies.
- Het reguleert gedrag, motorische functies, taal, cognitie en emoties. Het beïnvloedt
besluitvorming, impulscontrole en persoonlijkheid.
Precentral gyrus= De gyrus ligt voor de centrale sulcus. Ook wel M1 of primaire motor cortex
genoemd.
Parietal lobe= Een algemeen deel van de hersenen dat achter de frontale kwab ligt, onder het
pariëtale bot= een plat bot in de schedel dat de bovenkant en zijkanten beschermt en samen met
andere schedelbotten de craniale schedel vormt.
- is betrokken bij sensorische verwerking, ruimtelijke waarneming, aandacht en
taalgerelateerde functies. Het helpt ons om te begrijpen wat we voelen, waar objecten zich
bevinden en speelt een rol in het lezen en schrijven.
Temporal lobe= Een gebied van de cortex en verbindingen onder de laterale kloof, grenzend aan de
slaapbeenderen.
- is betrokken bij auditieve verwerking, geheugen, taalbegrip, visuele herkenning en emotie.
Het speelt een cruciale rol in ons begrip van geluiden, herinneringen, taal en sociale
interacties.
Lateral fissure= Een diepe kloof in het corticale oppervlak van de hersenen die de temporale
en pariëtale kwabben scheidt. Ook wel Sylvische kloof genoemd.
Occipital lobe= Een algemeen gebied van de cortex dat in het achterste deel van het hoofd ligt.
- is verantwoordelijk voor visuele verwerking, inclusief het begrijpen van kleur, vorm, beweging,
gezichten en geschreven taal. Het stelt ons in staat om te zien en visuele informatie te
begrijpen.
Gyri= uitstulpingen van het hersengebied
Sulci= instulpingen van het hersengebied. is een
ondiepere groef of inkeping in de hersenen. Sulci
zijn kleiner en talrijker dan fissuren en helpen de
hersenen verder te verdelen in specifieke gebieden
en te specialiseren in functie. Sulci zijn te vinden
op het oppervlak van de cerebrale cortex en spelen
een rol bij het vergroten van het oppervlaktegebied
van de hersenen.
,fissure= is een diepe groef of inkeping in de hersenen. Fissuren zijn over het algemeen groter en
prominenter dan sulci en spelen een cruciale rol bij het verdelen van de hersenen in grote delen,
zoals de scheiding tussen de linker- en rechterhersenhelft (de longitudinale fissuur) of de scheiding
tussen de hersenhelften en de kleine hersenen (de transversale fissuur of tentoriumcerebelli).
Limbic system= Verschillende voorhersenstructuren die tussen de neocortex en de hersenstam
liggen en die een functioneel systeem vormen dat affectief en gemotiveerd gedrag en bepaalde
vormen van geheugen controleert.
- De cingulaire cortex= soms ook wel de cingulaire gyrus genoemd, is een deel van de
hersenen dat betrokken is bij emotieregulatie, aandacht, pijnverwerking, geheugen, sociaal
gedrag en motorische controle. Het speelt een rol bij het begrijpen van en reageren op
emoties en het schakelen tussen verschillende taken.
- Thalamus= fungeert als een schakelstation voor sensorische informatie en stuurt deze door
naar de juiste delen van de cortex. Het is betrokken bij aandacht en bewustzijn.
- Hypothalamus= reguleert tal van lichaamsfuncties, waaronder honger, dorst,
temperatuurregulatie, en het endocriene systeem dat hormonale reacties op stress en
emoties reguleert.
- Amygdala= betrokken bij de verwerking van emoties, met name angst en angstgerelateerde
reacties. Het speelt een rol bij het herkennen van bedreigingen en het initiëren van
emotionele reacties.
- hippocampus= essentieel voor de vorming en het ophalen van herinneringen. Het helpt bij
het opslaan van informatie in het langetermijngeheugen en speelt een rol bij ruimtelijke
navigatie.
- De fornix= een bundel zenuwvezels die de hippocampus verbindt met andere delen van het
limbische systeem en de hersenen. Het faciliteert communicatie tussen deze structuren.
- Olfactorische bol en tractus= Deze structuren zijn betrokken bij de verwerking van
geurinformatie en kunnen sterke emotionele reacties op geuren veroorzaken.
Ventral stream= verantwoordelijk voor het herkennen van objecten en hun kenmerken. Het helpt bij
het begrijpen van visuele informatie, zoals het identificeren van objecten, gezichten en kleuren. gaat
van occipital lobe naar temporal lobe. (wat-stroom)
Dorsal stream= verantwoordelijk voor het begrijpen van waar objecten zich bevinden en hoe we ons
naar hen toe moeten bewegen. Het is betrokken bij ruimtelijke verwerking en motorische coördinatie.
gaat van occipital lobe naar pariental lobe. (waar-stroom)
, richtings begrippen
anterior= voorzijde
posterior= achterzijde
ventral= voorzijde
dorsal= achterzijde
Rostraal= Naar de voorkant van de hersenen of naar de bovenkant van het ruggenmerg
Caudaal= richting de achterkant van de hersenen of de onderkant van het ruggenmerg.
Medial= richting de middellijn van het lichaam.
Lateral= weg van de middellijn van het lichaam
Anatomische vlakken
, HOE HERSENLETSELS LEIDEN TOT HET MODERNE BEGRIP VAN DE
FUNCTIE EN ORGANISATIE VAN DE HERSEN
Phineas Gage: In 1848 leerde hij ons over regionale hersenfuncties → werd bekend nadat een ongeluk met
een ijzeren staaf zijn hersenen beschadigde. Zijn herstel onthulde de relatie tussen hersenbeschadiging en
gedragsverandering, wat leidde tot inzichten in regionale hersenfuncties, vooral die van de frontale kwabben.
Een hersenlaesie= een beschadigd gebied in de hersenen, vaak veroorzaakt door een beroerte, verminderde
bloedtoevoer, een tumor, letsel, enzovoort. Op een MRI-scan ziet het eruit als een witte plek, wat wijst op
schade door verminderde bloedtoevoer, zoals bij een beroerte.
- In het geval van het Broca-gebied, dat betrokken is bij taalproductie, zou een laesie in dit gebied
verwijzen naar een afwijking of letsel in dat specifieke deel van de hersenen. Zo'n laesie kan leiden tot
taalproblemen, met name in het vermogen om samenhangende spraak te produceren.
PRINCIPES VAN ORGANISATIE
Hersenlaesies hebben bijgedragen aan het moderne begrip van de functie en organisatie van de hersenen op
verschillende manieren:
1. Lokalisatie: Klinische gevallen, zoals Broca's afasie, hebben aangetoond dat bepaalde soorten schade
consistent waren met bepaalde symptomen. Dit leidde tot het idee van lokalisatie, waarbij men
concludeerde dat sommige hersenfuncties anatomisch waren gelokaliseerd in specifieke delen van de
hersenen.
2. Lateralisatie: Schade aan een bepaalde zijde van het hoofd leidde tot het besef dat sommige functies
meestal aan een specifieke kant van de hersenen werden geassocieerd. Dit wordt lateraliteit
genoemd.
3. Distributie van functie: Het feit dat verloren functies soms kunnen herstellen, suggereert dat andere
delen van de hersenen kunnen compenseren voor beschadigde gebieden. Dit wijst op een zekere
mate van flexibiliteit en plasticiteit in de hersenen.
